nr 13 (497) 1–16 lipca 2026

Wydarzenia

www.kuriergalicyjski.com

Prezydenci Polski i Ukrainy rozmawiali w Ankarze

Bez przełomu, ale z deklaracją kontynuacji dialogu

Protesty w Ukrainie

po dymisji Mychajła Fedorowa

Prezydent Polski Karol

Nawrocki i prezydent Ukrainy

Wołodymyr Zełenski odbyli

ponadgodzinną rozmowę

podczas szczytu NATO

w Ankarze 8 lipca. Obaj

przywódcy podkreślili

znaczenie współpracy

w obliczu zagrożenia ze

strony Rosji, jednak strona

polska poinformowała, że

w rozmowie poruszono

również trudne kwestie

historyczne, w których nie

doszło do zmiany stanowisk.

Po ogłoszeniu zmian

Jak podkreślił, w czasie kierowania re-

sortem udało się m.in. zwiększyć skalę pro-

dukcji i zakupów dronów, uruchomić nowe

programy wsparcia dla jednostek wykorzy-

stujących technologie bezzałogowe, zrefor-

mować system zamówień wojskowych oraz

rozpocząć ﬁnansowanie projektów związa-

nych z rakietami i sztuczną inteligencją.

Wśród osiągnięć wymienił także popra-

wę skuteczności obrony przeciwlotniczej,

podpisanie kontraktu na zakup myśliwców

Gripen oraz rozwój ukraińskiego programu

rakiet balistycznych.

w ukraińskim rządzie w wielu

miastach kraju rozpoczęły

się protesty przeciwko

odejściu Mychajła Fedorowa ze

stanowiska ministra obrony.

Uczestnicy demonstracji

domagają się ponownego

rozważenia decyzji kadrowej,

a sam Fedorow opublikował

obszerne oświadczenie,

w którym podsumował swoją

pracę w resorcie.

Były minister wskazał również cele,

15 lipca prezydent Wołodymyr Ze- których nie udało się zrealizować. Wymie-

łenski poinformował, że zamierza zgłosić nił dokończenie transformacji Ministerstwa

Po spotkaniu Wołodymyr Zełenski

kandydaturę dotychczasowego ministra

prace nad pomysłami przedstawionymi Zełenskiego. Według ministra Karol Na- spraw wewnętrznych Ihora Kłymenki na

Obrony zgodnie ze standardami NATO, peł-

ne przejście na system przetargów przy za-

przekazał

mediach społecznościo-

wych, że rozmowa z Karolem Nawrockim

była „ważna i potrzebna” i trwała ponad

godzinę.

– Mamy jedno wspólne zagrożenie

– Rosję. Bardzo ważne jest zachowa-

nie wzajemnego zrozumienia, wsparcia

i wspólnego działania. Nasze kraje potrze-

bują wyłącznie silnych relacji. Uzgodnili-

śmy kontynuację dialogu – napisał prezy-

dent Ukrainy.

Wołodymyr Zełenski podsumował

również przebieg szczytu NATO w Anka-

rze, wskazując, że priorytetami Ukrainy noczonymi w obliczu zagrożenia ze strony

pozostają wzmocnienie obrony prze-

ciwlotniczej oraz budowanie silniejszej

pozycji dyplomatycznej. Podkreślił, że

podczas szczytu odbył wszystkie zaplano-

wane spotkania oraz dodatkowe rozmowy

z partnerami.

podczas spotkania. Zełenski podziękował wrocki przedstawił stanowisko Polski do- stanowisko ministra obrony Ukrainy. Nie- kupach oraz budowę silniejszej kultury od-

Trumpowi za nacisk na wzmacnianie syste- tyczące pamięci historycznej oraz zbrodni

długo później Mychajło Fedorow potwier- powiedzialności za podejmowane decyzje.

dził, że odchodzi z resortu. – Dziękuję każdemu i każdej, którzy

Już następnego dnia, 16 lipca, w Kijo- bronią Ukrainy i pracują na rzecz zwycię-

RP miał jasno zaznaczyć, iż polskie stanowi- wie, we Lwowie i innych ukraińskich mia- stwa. Będę nadal działał na rzecz misji,

mu obrony powietrznej Ukrainy, podkreśla- popełnionych przez OUN i UPA.

jąc, że ma to kluczowe znaczenie dla ochro-

ny życia cywilów.

Marcin Przydacz podkreślił, że prezydent

Z kolei Kancelaria Prezydenta RP po- sko wobec gloryﬁkowania OUN i UPA pozo- stach rozpoczęły się akcje poparcia dla by- z którą przyszedłem do Ministerstwa Obro-

informowała, że Karol Nawrocki podczas staje niezmienne i jest – jak stwierdził – „nie- łego ministra. Mieszkańcy zgromadzili się

szczytu wskazywał na trzy główne cele negocjowalne”. Dodał, że podczas rozmowy m.in. na placu Franki w stolicy, wyrażając

geopolityczne Polski: wzmacnianie soli- nie doszło do przełomu ani zmiany stano- sprzeciw wobec jego dymisji i apelując do

darności sojuszniczej, rozwój infrastruk- wiska strony ukraińskiej, jednak wyraził władz o zmianę decyzji.

tury obronnej na wschodniej ﬂance NATO nadzieję, że argumenty przedstawione przez

ny – pokonywać wroga dzięki asymetrii,

szybkości innowacji i sile organizacji. Ciąg

dalszy nastąpi – napisał Mychajło Fedorow.

Na razie władze Ukrainy nie odniosły

W opublikowanym wpisie Fedorow po- się do protestów organizowanych w związ-

oraz pogłębianie relacji ze Stanami Zjed- Polskę zostaną uwzględnione w przyszłości.

dziękował za możliwość pełnienia funkcji

Szef Biura Polityki Międzynarodowej ministra obrony, nazywając ją „wielkim

odniósł się także do perspektywy człon- zaszczytem”. Przedstawił również bilans

ku z jego odejściem z resortu obrony.

Federacji Rosyjskiej.

ŹRÓDŁO: UKRINFORM/ FACEBOOK,

MYKHAILO FEDOROV

Polski prezydent odbył także rozmo- kostwa Ukrainy w Unii Europejskiej. Oce- działań swojego zespołu.

wy z prezydentem USA Donaldem Trum- nił, że pogorszenie relacji z Polską nie leży

pem, prezydentem Czech Petrem Pavlem,

prezydentem Finlandii Alexandrem Stub- i może negatywnie wpływa

bem, premierem Kanady Markiem Carney- Mimo utrzymujących się różnic w kwe-

w interesie ukraińskiego społeczeństwa

Podczas szczytu Wołodymyr Zełenski em oraz prezydentem Ukrainy Wołodymy- stiach historycznych, komunikaty obu

spotkał się również z prezydentem Stanów

Zjednoczonych Donaldem Trumpem. Ukra-

iński przywódca poinformował, że rozmo-

wa dotyczyła przede wszystkim wzmoc-

nienia ukraińskiej obrony przeciwlotniczej

oraz działań, które mogłyby przybliżyć za-

kończenie wojny. Jak przekazał, omówiono

także kwestie dyplomatyczne i uzgodniono,

że zespoły obu państw będą kontynuować

rem Zełenskim. Jak przekazała Kancelaria

Prezydenta, w rozmowie z ukraińskim

przywódcą poruszono relacje dwustron- bezpieczeństwa i wspólnej odpowiedzi na

stron wskazują na wolę dalszego prowa-

dzenia dialogu oraz współpracy w zakresie

ne, w tym kwestie historyczne.

zagrożenie ze strony Rosji.

Więcej szczegółów dotyczących spo-

tkania przedstawił szef Biura Polityki Mię-

dzynarodowej Marcin Przydacz. W rozmo-

wie z RMF FM powiedział, że inicjatywa

dłuższej rozmowy wyszła od Wołodymyra

ŹRÓDŁO: KANCELARIA PREZYDENTA

RP/ FACEBOOK,

VOLODYMYR ZELENSKYY

Serhij Korecki nowym premierem Ukrainy

Szef MON zlecił odtajnienie wszystkich donacji

dla Ukrainy w latach 2022-2026

Rada Najwyższa Ukrainy

zatwierdziła kandydaturę

Serhia Koreckiego na

stanowisko premiera. Za jego

powołaniem zagłosowało 289

deputowanych. Zastąpił Julię

Swyrydenko, która kierowała

ukraińskim rządem przez

niespełna rok.

Zgodnie z ukraińskim prawem wraz z re-

zygnacją szefowej rządu do dymisji podał

się cały gabinet.

W swoim pierwszym wpisie po objęciu

urzędu Serhij Korecki przedstawił najważ-

niejsze priorytety nowego rządu. Podkre-

ślił, że najważniejszym zadaniem będzie

pełne wsparcie Sił Obrony Ukrainy oraz

dalsza rozbudowa krajowego przemysłu

zbrojeniowego.

Wicepremier, szef MON

Władysław Kosiniak-

Kamysz poinformował

w niedzielę, że po

uzbrojenia czy ogólnie informując o jego

typie.

ponad 250 bojowych wozów piechoty

BWP-1;

Co Polska przekazała Ukrainie?

Każdy, kto interesuje się wojną za

naszą wschodnią granicą, pamięta czas,

kiedy Niemcy zaoferowały Ukrainie kilka czych BRDM-2;

tysięcy hełmów (żartowano, że pewnie ponad 100 dział samobieżnych;

100 kołowych transporterów opancerzo-

nych Rosomak;

9 opancerzonych pojazdów rozpoznaw-

konsultacji z premierem

Donaldem Tuskiem zlecił

odtajnienie wszystkich

donacji dla Ukrainy

jeszcze z czasów Wehrmachtu), a Polska

zaczęła wysyłać na wschód broń.

ponad 30 wyrzutni rakietowych BM-21

Grad;

Polska wsparła także ukraińskie lotnic-

48-letni Serhij Korecki pochodzi

z Łucka. Jest przedsiębiorcą i menedżerem

Zapowiedział zapewnienie wojsku od-

powiedniej liczby dronów, systemów robo-

Oﬁcjalne zbiorcze dane całej pomocy

w latach 2022-2026.

Polski dla Ukrainy nie zostały jeszcze ni- two, przekazując:

związanym z sektorem paliwowo-energe- tycznych, nowoczesnego sprzętu i uzbro-

– Po konsultacji z premierem Do- gdy publicznie udostępnione. Żołnierze

naldem Tuskiem, zachowując odpo- rezerwy mówią np. o tym, że wojsko nie

14 samolotów bojowych MiG-29;

tycznym. Przed objęciem funkcji premiera

pełnił obowiązki prezesa zarządu grupy

Naftogaz Ukrainy.

Karierę menedżerską rozwijał m.in. się na przygotowaniu kraju do nadcho-

w grupie Kontynium, która zarządzała sie- dzącej zimy, wsparciu obywateli i przed-

cią stacji paliw WOG oraz wieloma przed- siębiorców oraz terminowej realizacji

siębiorstwami z branży energetycznej

i spożywczej. W kolejnych latach kierował

siecią WOG, założył ﬁrmę Idealist Coﬀee

Co., a w 2022 roku objął stanowisko szefa

Ukrnafty i Ukrtatnafty po przejęciu tych

jenia potrzebnego do prowadzenia działań

na froncie.

12 śmigłowców szturmowych Mi-24;

W komunikacie wymieniono również:

dziesiątki dronów bliskiego rozpoznania;

wiedzialność wobec opinii publicznej,

w zgodzie z przepisami prawa, zleciłem

odtajnienie wszystkich donacji dla Ukrainy

w latach 2022-2026 – napisał Władysław

Kosiniak-Kamysz.

dysponuje amunicją 9 mm makarow, bo

tę wysłano na Ukrainę, choć pewna liczba

pistoletów na amunicję standardu sowiec- setki bezzałogowców uderzeniowych

kiego jeszcze w polskich arsenałach jest

obecna. Podobne opinie przekazuje się

Jednocześnie rząd ma skoncentrować

określonych jako drony kamikadze;

zestawy przeciwlotnicze

i przeciwrakietowe;

ponad 100 mln sztuk amunicji różnych

rodzajów i kalibrów.

Poza uzbrojeniem Polska dostarczyła

Ukrainie również 20 tys. terminali Starlink

zobowiązań socjalnych, w tym wypłat

emerytur i świadczeń.

Serhij Korecki zapowiedział także

szczególne wsparcie dla społeczności

mieszkających na terenach przyfronto-

O planie odtajnienia donacji, które zo- czasem jeśli chodzi o pociski artyleryjskie

stały przekazane Ukrainie w celu wspar- różnych kalibrów.

cia jej obrony przed rosyjską inwazją,

wicepremier poinformował na portalu X.

– Proces donacji sprzętu rozpoczął rząd

Największą część donacji stanowiły

czołgi. Polska przekazała Ukrainie łącznie

ponad 350 maszyn, w tym:

spółek przez państwo. Pod jego kierownic- wych, a także zacieśnienie współpracy

PiS z ministrem Mariuszem Błaszczakiem 14 czołgów Leopard 2A4,

na czele – przypomniał. 60 czołgów PT-91 Twardy,

O donacjach polskiego sprzętu woj- 280 czołgów T-72M, T-72M1 i T-72M1R.

i ﬁnansowała (i wciąż to robi) ich utrzyma- twem Ukrnafta przeszła od wieloletnich

nie. W Polsce przeszkolono także dziesiąt- strat do osiągnięcia około 40 mld hrywien

z partnerami międzynarodowymi w celu

pozyskania dodatkowych środków i jak

najefektywniejszego wykorzystania za-

ki tysięcy ukraińskich żołnierzy.

zysku netto w latach 2023–2024.

skowego dla Ukrainy w ostatnich latach

informowała już w przeszłości Kancelaria

Z podanych dokładnych liczb wyni-

ka, że chodziło o co najmniej 354 czołgi

Warto zauważyć, że to zestawienie

powstało przed zatwierdzeniem 46. pa- rował Naftogazem Ukrainy. Według spół-

Od maja 2025 roku Serhij Korecki kie- granicznej pomocy.

Nowy premier zapewnił również, że

Prezydenta RP oraz w ub. roku strona rzą- (łącznie więcej Stany Zjednoczone, Wiel- kietu pomocy wojskowej, dlatego nie sta- ki grupa zakończyła 2025 rok z przycho- strategicznym celem Ukrainy pozostaje

dowa, publikując raport podsumowujący

całokształt polskiej pomocy dla walczą- i Hiszpania);

ka Brytania, Niemcy, Szwecja, Norwegia

nowi pełnego zestawienia donacji z całego

okresu 2022–2026.

dami na poziomie 270,9 mld hrywien, o 5,7

proc. wyższymi niż rok wcześniej.

uzyskanie pełnoprawnego członkostwa

w Unii Europejskiej.

cej Ukrainy. Przedstawiono tam jednak

jedynie ogólne dane, np. w zaokrągleniu

przedstawiając liczbę sztuk danego typu

Wśród pozostałego ciężkiego sprzętu

znalazły się:

Do zmiany na stanowisku premiera

doszło po tym, jak 14 lipca Rada Najwyż-

sza przyjęła dymisję Julii Swyrydenko.

ŹRÓDŁO: POLSKA AGENCJA PRASOWA

ŹRÓDŁO: NA PODSTAWIE RADA.GOV.

UA/ FACEBOOK, SERGII KORETSKYI

nr 13 (497) 1–16 lipca 2026

Wolna Trybuna

www.kuriergalicyjski.com

nagłaśniać i potępiać. Bo nie

jest to jednostkowy przypadek,

tylko sytuacja, która została

uprzedzeniami stale rosła”,

„około 40 spraw rocznie

w 2007 r. do 1940 spraw rocz-

Krzyczmy głośniej

udokumentowana, a setek in- nie w roku 2024 roku”, ale zale-

nych nigdy nie ujrzymy. Sami

Polacy nie stanęli w obronie

dzieci. Milczeli. Dali przyzwo-

dwie 18% z nich skierowano do

sądu.

Systemowe, ciche i głośne

lenie dla agresji. Opowiedzie- przyzwolenie na takie postę-

li się po stronie kogoś, kto pod

innym pretekstem mógłby być

zagrożeniem dla ich dzieci – bo

miałyby rude włosy, okulary,

brzydkie w jego ocenie spodnie.

powania jest skutecznie pod-

sycane przez Rosję. Oczywiście

nie możemy przerzucić całej

odpowiedzialności za ataki na

obcokrajowców

Polsce na

Przemoc w takich przypad- Moskwę – z dużą dozą prawdo-

kach nigdy nie ma uzasadnienia, podobieństwa możemy przy-

zawsze jest przejawem nienawi- jąć, że żadnego z Czytelników

ści. Nie można kogoś sprowoko- nikt by nie namówił do takich

wać samym faktem swojego ist- zachowań. Ale w każdym spo-

nienia – to tak, jakby tłumaczyć

gwałciciela tym, że obok niego

łeczeństwie istnieje potencjał,

który można wykorzystać. Są

przeszła kobieta i nie powstrzy- nim przede wszystkim ludzie,

mał się przed napaścią. Tym- którzy wierzą w teorie spisko-

czasem Polacy znaleźli już mnó- we, bezreﬂeksyjnie podchodzą

stwo sposobów, by „objaśnić”

zachowanie agresora. Mówią

do każdej informacji, ponie-

waż brakuje im kompetencji do

o prowokacji, bo to dziewczyn- weryﬁkacji przekazu – jeśli już

ki były winne i śmiały się Pola- „sprawdzają” wiadomości, robią

kowi w twarz (czemu zaprzeczył

Hubert Maślanka, prezes MZK

w Bielsku-Białej). O tym, że nie

ma pełnego nagrania, bo jest

to nie w niezależnych źródłach,

a takich, których przekaz po-

krywa się z ich poglądami. Obca

agentura nie musi nawet inwe-

stować pieniędzy w kreowanie

woleliśmy ściągać muzykę

z Winampa i rozmawiać przed

gadu-gadu. Ale już w 2013 roku,

się w głowach Polaków, że po- zmanipulowane. O ukraińskich

Jeśli zerkniemy na statystyki

Google Trends i sprawdzimy,

jak często w Polsce było

wyszukiwane hasło „Wołyń”

na przestrzeni ostatnich

pięciu lat okaże się, że

wzrost zainteresowania

tym zagadnienie rośnie

regularnie – każdego roku

w lipcu. W rekordowym

jak dotąd letnim miesiącu

2022 roku (pierwszego

roku pełnoskalowej wojny)

sięgnął 78 punktów (gdzie 100

oznacza moment najwyższego

zainteresowania w danym

zestawieniu, a 0 wskazuje,

że mamy za mało danych,

by podać informacje), żeby

później maleć, do 35 przed

rokiem.

wiązali napływ uchodźców

wojennych, przede wszystkim

chłopcach (tak dla równowa- określonych postaw i poglądów.

gi) kładących buty na siedzenia

w komunikacji miejskiej. I piszą

Te masy internautów powiela-

jących fejkowe informacje ro-

w 70. rocznicę zbrodni wołyń- osób starszych, kobiet i dzieci,

skiej, statystki wybiły do 14

punktów na 100, co w żaden

sposób nie dziwi. Chcieliśmy

wiedzieć, co się wydarzyło,

a szkoły nie oferowały wystar- to służyło?

czającej wiedzy. Ponadto Sejm

RP przyjął uchwałę, w której

zbrodnie UPA określono mia- to także czas, gdy masowo szu- acje, za to rodzą się teorie spi- za ludzi opłacanych przez ta-

nem „czystki etnicznej o zna- kamy informacji o języku na- skowe, w myśl których kamery jemne siły, za to naiwnie wie-

mionach ludobójstwa”, w ten szych sąsiadów, kwiecień 2022 monitoringu nigdy nie nagry- rzymy tym, którzy głośno krzy-

sposób oddając hołd zamordo- roku przynosi maksymalny wają agresji ze strony Ukra- czą. Nauczyli nas tego przez lata

wanym. Słowo „ludobójstwo” wzrost zainteresowania hasła- ińców. Co bieglejsi w sztuce

też zyskało wówczas na popu- mi ukraińskie tradycje i ukra- propagandy zaczynają snuć

larności w sieci (68 punktów,

z których dwa miesiące później

zostanie zaledwie osiem), po

czym ponownie wokół tematu

zapadła cisza, na długie cztery

lata. Gdy jesienią 2016 roku na

ekrany kin wszedł ﬁlm Wojcie-

z potrzebą dowiedzenia się, kim

byli banderowcy. Kto pierwszy

wpadł na pomysł, by odgrzebać

negatywny stereotyp? I komu

o domniemanych atakach ukra- bią wszystko za nich. Wystar-

ińskich dzieci na placach zabaw

(niech pierwszy rzuci łopatką

czy, że ktoś będzie natrętnie

powtarzał odpowiednio spre-

ten, kto nie próbował zabrać ko- parowany przekaz, aby zgodnie

muś wiaderka lub foremki!).

Oczywiście nikt nie ma żad-

z tezą Lenina stał się prawdą.

Dziś negujemy wszelkie au-

Bo oddajmy Polakom spra-

wiedliwość – rzeczony marzec

nych dowodów na takie sytu- torytety, uważamy naukowców

również politycy, odnosząc się

bez szacunku do nauczycieli,

akademików, wskazując wro-

ińskie potrawy. Najwyraźniej

chcemy się poznać, zrozumieć

kim są nasi nowi sąsiedzi, jakie

tradycje wniosą do Polski, jaką

tożsamość, pamięć historyczną,

obyczaje.

Wspieramy ich wtedy, od- Z pomocą kłamstw z oﬁar robi- powie, kto jest winien temu, że

my przestępczynie. Z napastni- nastolatek nie może kupić wy-

życzliwością. Kupujemy ma- ka pokrzywdzonego. I dowia- marzonego modelu smartfona.

przypuszczenia, że chodzi

o sprowokowanie w Polsce woj- gów wśród obcych. W tej sy-

ny domowej i przejęcie mająt- tuacji młode pokolenie nie ufa

ków po zabitych obywatelach.

Wszystkie te komentarze

pączkują, są powielane w sieci.

pani czy panu w szkole, wy-

śmieje wykładowcę, ale chęt-

nie wysłucha jutubera, który

AGNIESZKA SAWICZ

cha Smarzowskiego zatytuło- nosimy się do nich z ogromną

wany „Wołyń”, wyniki Google

zy gdyby nie podsycanie

nastrojów antyukraiń- Trends znów poszybowały do sowo ciasta i pierogi od ukra- dujemy się, że we wszystkim

Jeśli za jakiś czas dojdzie do

eskalacji przemocy, a wszystko

ku temu zmierza, ci sami poli-

tycy, którzy na historii i nie-

nawiści chcą zbić kapitał przed

skich obecny lipiec przy- maksimum, po czym drastycz- ińskich kobiet, które zanim

tym jest jeszcze jedno dno,

trudno policzyć które – ktoś

chce zdyskredytować Polaków

i zrobić z nich zwyczajne szuje,

niósłby skok do najwyższych

możliwych wartości? Można

wątpić. Utrzymująca się od lat

nie spadły.

Kolejny skok, do 45, to lipiec

znajdą w Polsce pracę chcą czuć

się potrzebne, wartościowe,

2018 roku, czyli kolejna okrą- zarobić na utrzymanie siebie

tendencja spadkowa musia- gła rocznica. Obchody upamięt- i dzieci, a nie pasożytować. Do- a jesteśmy przecież takim cu- kolejnymi wyborami, staną

ła dostać paliwo, by wyszu- niające historyczne wydarze- ceniamy wysiłek, jaki wkłada- downym narodem.

przed kamerami i powiedzą, że

Jak podaje portal Demagog. nie ma zgody na śmierć, okale-

pl tylko między kwietniem czenia, wrogość. Wyrażą zdu-

a lipcem 2025 roku w polsko- mienie, jak mogło do tego dojść,

cenę chce sobie poradzić w ob- języcznym Internecie pojawi- zaczną pytać, kto zawinił, ob-

kiwanie „Wołynia” stało się

nia zawsze przyciągają uwagę

ją w odnalezienie się w skraj-

większe o 180% w porówna- – wyszukiwanie hasła „Grun- nie trudnej sytuacji, chwalimy

niu z poprzednim miesiącem

i o 130%, jeśli spojrzymy na

wald” również zwyżkuje w każ- młodzież za to, że za wszelką

dym lipcu, a w 2010 roku, 600

wyniki z ubiegłego roku. Po- lat po bitwie z Krzyżakami, Go- cym kraju i jego systemie na- ło się 94000 antyukraińskich

winią przeciwników politycz-

nych. Nie zająkną się o tym, że

trzeba zgłębiania tej tematyki

pojawiła się znienacka na po-

ziomie 28 punktów dopiero pod

koniec maja bieżącego roku,

ogle Trends pokazuje nam 100.

Ukraińców, jeśli wierzyć

statystykom, Wołyń nie zaj-

mował w ogóle, aż do końca

uczania, zwykle bez znajomości

języka polskiego.

Były to te same kobiety, któ- blikowano na oﬁcjalnych pro-

re dziś oskarżamy o żerowanie

wpisów o zasięgu ponad 32 mln

kontaktów. Część z nich opu- winni są oni sami.

Dziś jeszcze jest czas, by na

trudnej wspólnej historii wy-

budować nie mur, ale pomost.

Przypomnieć, że potomkowie

ﬁlach polityków i partii.

choć w skali minionych dwu- czerwca bieżącego roku – wte- na polskiej opiece społecznej

Portal Onet.pl informował

nastu miesięcy przez długi czas

szorowała blisko dna. Z kolei

samym pojęciem „rzeź wołyń- %! Tak, zera się zgadzają. Pięć

ska” Polacy zaczęli się obec- tysięcy procent.

dy odnotowano wzrost zainte- tylko dlatego, że mając schoro-

resowania o mniej więcej 5000

październiku 2025 roku,

waną, starą matkę, albo niepeł- że według policyjnych staty- morderców nie są złymi ludź-

nosprawne dziecko, nie mogą styk w ciągu dwóch lat o po- mi, że przepraszają za błędy

podjąć pracy w pełnym wy- nad połowę wzrosła w Polsce

Co ciekawe, na przestrze- miarze. To też te same dzieci, liczba gróźb karalnych wobec

dziadków i ojców. Że potom-

kowie oﬁar mogą nauczyć się

nie emocjonować o 250% bar-

dziej niż w minionym miesiącu

ni minionych pięciu lat hasło

które dorosły Polak zaatakował

Ukraińców, o ponad 70% licz- trudnej sztuki wybaczania, bo

ba przypadków znęcania się, przecież dziś wszyscy jesteśmy

Wykazał się „odwagą” napastu- a o ponad 66% napaści, której tacy sami. Słuchamy tej samej

wcześniej wszyscy spali spo- w 2022 roku. Jeszcze w stycz- jąc nieletnie tylko dlatego, że źródłem była ksenofobia, ra- muzyki, oglądamy ﬁlmy na-

kojnie, nie martwiąc się oﬁa- niu wskaźnik popularności mówiły w obcym języku, a jego

i o 160% mocniej, niż przed ro- „banderowcy” było najczę- w autobusie w Bielsku-Białej.

kiem. Z niejasnych powodów ściej wyszukiwane w Polsce

sizm lub nietolerancja religijna.

Według raportu Związku

Ukraińców w Polsce, przygo- i kupujemy szmelc na chińskich

towanego w ramach projektu platformach. Więcej nas łączy,

„Monitoring mowy nienawi- niż dzieli. Tylko ktoś powinien

kręcone w Stanach Zjednoczo-

nych, nosimy dżinsy z importu

rami sprzed kilkudziesięciu lat.

Zmieńmy teraz czas, jaki nas

ciekawi i spójrzmy, co działo się

od 2004 roku. Długo internauci

w Polsce w ogóle „Wołynia” nie

szukali, bo czymże są wskaź-

niki rzędu 1–3. Chyba wciąż

wynosił 4, by nagle, po rozpo- „postawa” spotkała się z niejed-

częciu pełnoskalowej wojny, ną pochwałą.

zacząć rosnąć i dobić w marcu

do 100. Temat Wołynia też wte- że to incydent, nie należy się

dy podskoczył w statystykach. tym przejmować. Otóż sprawa

Nie sposób dziś odpowie- wygląda dokładnie przeciw-

dzieć na pytanie, co wydarzyło nie i takie wydarzenia należy

Ktoś powie, że to niemożliwe,

ści”, liczba „zarejestrowanych

prokuraturze postępowań

o przestępstwa motywowane

o tym mówić coraz głośniej,

żeby przekrzyczeć tych, którzy

kłamią.

nr 13 (497) 1–16 lipca 2026

Wydarzenia

www.kuriergalicyjski.com

SchulzFest 2026. Drohobycz znów stał się

kontynentem wyobraźni

INAUGURACJA FESTIWALU SCHULZFEST’ 26. PAWEŁ PRÓCHNIAK (OD LEWEJ), RYSZARD KRYNICKI, MONIKA SZNAJDERMAN. SERHIJ ŻADAN

Ich rozmowy dotyczyły nie

tylko literatury. Dyskutowa-

dokończenie ze strony 1

Ołeksandr Bojczenko,

Grzegorz Gauden,

Dariusz Wojakowski,

Katarzyna Sobolewska,

Maciej Tramer,

Krzysztof Czyżewski,

Jacek Podsiadło,

odpowiedzialności pi-

ANNA GORDIJEWSKA

TEKST

sarza w czasie wojny i trud-

nej pamięci Europy, o małych

centrach świata i kulturze jako

formie oporu wobec niszczy-

cielskiej siły zła, o solidarności

myślenia i przyszłości relacji

polsko-ukraińskich.

ALEKSANDER KUŚNIERZ

ZDJĘCIA

Uroczysta

inauguracja

w Teatrze im. Jurija Drohoby- Marcin Sendecki,

cza zgromadziła licznych gości.

Program festiwalu sku-

piał się głównie na literaturze,

Danyło Ilnycki, Ostap

Sływynski, Katarzyna

Symbolicznym otwarciem fe-

stiwalu była „Rozmowa wier-

jednocześnie tradycyjnie

Kuczyńska-Koschany,

Francesco Cataluccio,

Marek Zaleski, Keti

Kantaria, Anna Gruwer,

Luba Paraskewia

szy” dwóch wybitnych poetów:

ukraińskiego – Serhija Żadana

i polskiego – Ryszarda Krynic-

kiego. Spotkanie poprowadzili

Monika Sznajderman, pisar-

ka, dyrektorka wydawnictwa

Czarne, oraz Paweł Próchniak,

koordynator programu literac-

kiego SchulzFestu. Rozmowa

dotyczyła odpowiedzialności

twórcy w czasie wojny, pamię-

ci i roli wyobraźni w obliczu

grozy. Kwintesencją spotkania

były wiersze czytane przez po-

etów, w tym poruszający cykl

Luther Serhija Żadana, który

poeta przeczytał na zakończe-

nie inauguracyjnej rozmowy.

wykraczał poza jej obszary.

To było spotkanie ludzi prze-

konanych, że słowo i sztuka

GRZEGORZ JÓZEFCZUK

zamknięta w książkach. Dzię-

mają moc budowania wspól- ki temu festiwal przypomina,

noty silniejszej od granic, że wyobraźnia, którą two-

lęku wojny. Drohoby- rzył Brunon Schulz, nie jest

czu literatura nie pozostaje ucieczką od rzeczywistości,

Historia SchulzFestu

rozpoczęła się w 2004

roku z inicjatywy Igora

Menioka (1973–2005)

i Wiery Meniok

Strynadiuk.

reprezentujących

Polonistyczne Centrum

Naukowo-Informacyjne

Uniwersytetu

w Drohobyczu.

Ze skromnego

przedsięwzięcia

naukowo-artystycznego

festiwal wyrósł

na kluczowe

międzynarodowe

wydarzenie poświęcone

Brunonowi Schulzowi,

niemające analogów

w świecie.

Do Drohobycza

przyjechali m.in.:

Juri Andruchowycz,

Serhi adan, Ryszard

Krynicki, Andrzej

Stasiuk, Adam Michnik,

Sylwia Chutnik,

lecz sposobem jej głębszego

zrozumienia.

Na tydzień miasto zamie-

niło się w wielką przestrzeń

sztuki. Pierwszego dnia odbył

się spacer wernisażowy, któ-

ry poprowadził Grzegorz Jó-

zefczuk, dyrektor artystyczny

Tomasz Różycki,

Anna Nasiłowska,

Jurko Prochaśko,

Ołeksandr Myched, Oleg

Kadanow, Hałyna Kruk,

SERHIJ ŻADAN, WIERA MENIOK

nr 13 (497) 1–16 lipca 2026

Wydarzenia

www.kuriergalicyjski.com

OŁEKSANDER BOJCZENKO (OD LEWEJ),TOMASZ RÓŻYCKI, JURIJ ANDRUCHOWYCZ

SchulzFestu.

galeriach Serhija Żadana Mój Schulz, chronieniu ludzkiego życia,

i Dziedzictwa Narodowego RP,

na łamach naszej gazety, Wie-

prezentowano wystawy ma- będącej znakomitym efek- słowa poezji stawały się szcze- Instytut Adama Mickiewi- ra Meniok mówiła, że marzy

larstwa, graﬁki i kolażu, od- tem SchulzFestu i pokazującej,

bywały się performanse, spek- jak silnie twórczość Schul-

gólnie mocnym przesłaniem.

Organizatorami tegorocz- w Kijowie i Konsulat Generalny

nego SchulzFestu są Poloni- RP we Lwowie, od lat wspiera- Schulzu, ale stanie się miej-

cza, ZAiKS oraz Instytut Polski

o festiwalu, który będzie nie

tylko przypominał o Brunonie

takle

teatralne,

koncerty,

za inspiruje kolejne pokolenia

autorów.

projekcje ﬁlmowe, odbyło się

także symboliczne spotka-

nie Brunona Schulza i Iwana

Franki w budynku opisanym

w powieści Franki Borysław

styczne Centrum Naukowo- jący przedsięwzięcia służące

scem spotkania ludzi różnych

Jednym z najbardziej poru- -Informacyjne Uniwersytetu

szających wydarzeń pozostał

cykl „Wiersze w schronach”, zeum

odbywający się podczas Schul- Schulza” w Drohobyczu oraz

dialogowi polsko-ukraińskie- języków, kultur i doświadczeń.

w Drohobyczu i Fundacja „Mu- mu oraz promocji polskiej kul- Tegoroczna edycja pokazała, że

Festiwal Brunona

tury w Ukrainie. Patronat nad

SchulzFestem objęli m.in. mer

to marzenie spełnia się z każ-

dą kolejną odsłoną SchulzFestu.

się śmieje. Wystawy poświę- zFestu od 2022 roku. W schro- Stowarzyszenie

Festiwal miasta Drohobycz oraz prezy- W czasie wojny Drohobycz po-

nach przeciwbombowych po- Brunona Schulza w Lublinie dent miasta Lublina. zostaje ważnym miejscem dia-

Patronat medialny nad tego- logu, a festiwal coraz bardziej

cone były zarówno twórczości

współczesnych artystów, jak

i inspiracjom dziełem Schulza.

eci i poetki z Ukrainy i Polski

i Uniwersytet Komisji Edukacji

Narodowej w Krakowie. Klu- roczną edycją festiwalu objął –

wśród innych – również „Nowy

dectwa czasu wojny. W miej- i partnerami wydarzenia wy- Kurier Galicyjski”. Przed laty,

scach, które na co dzień służą stąpiły Ministerstwo Kultury w rozmowie, która ukazała się

czytali swoje wiersze, nadając

staje się świadectwem, że lite-

ratura, sztuka i pamięć potraﬁą

być równie ważne jak codzien-

na walka o przetrwanie.

Szczególnym zainteresowa- im wymiar szczególnego świa- czowymi współorganizatorami

niem cieszyła się prezentacja

ukraińskiego wydania książki

nr 13 (497) 1–16 lipca 2026

Wydarzenia

www.kuriergalicyjski.com

Udany ﬁnał Olimpiady

Historii Polski dla Polonii

i Polaków za Granicą

7 lipca 2026 r. w gmachu Senatu RP

odbyło się spotkanie z ﬁnalistami X Olim-

piady Historii Polski dla Polonii i Polaków

za Granicą. Nagrody ﬁnalistom i laureatom

którego tematem było oddawanie czci si-

łom natury i bóstwom z mitów polskich.

Pracując w parach, młodzież uczyła się

współpracy, ponieważ jakość i szybkość

pisania tekstu zależały od tempa interak-

cji i wzajemnej pomocy między obydwoma

uczestnikami procesu. Natomiast artystka

Przegląd prasy

polskiej

olimpiady wręczyli marszałek Małgorzata Switłana Lisiwka przeprowadziła z dzieć-

Kidawa-Błońska, prezes Lilia Luboniewicz

i prof. Robert Litwiński. Wyróżniono tak-

mi serię warsztatów, podczas których

można było stworzyć własny amulet z gli-

na Ukrainie

że nauczycieli, którzy przygotowywali ny i pomalować go farbami.

uczestników rywalizacji. Do tegorocznego

ﬁnału olimpiady zakwaliﬁkowało się 23

uczestników z 7 krajów: Litwy, Francji,

Niemiec, Szwajcarii, Ukrainy, ze Słowacji

Wszystko, co zostało stworzone

w trakcie warsztatów, uczniowie wyko-

rzystali podczas przedstawienia teatral-

nego „Mitomania” przygotowanego pod

profesjonalnym okiem Ołeny Melnyczuk,

docent Katedry Reżyserii Teatralnej Ró-

wieńskiego Państwowego Uniwersytetu

Humanistycznego i Andrija Szumańskiego

z Liceum nr 26 w Równem.

OPRACOWAŁ

KRZYSZTOF SZYMAŃSKI

o nie stanowi wyraz odpowiedzialności

za zachowanie pamięci historycznej oraz

sukcesów i zrealizowanych wyzwań. Pra- i Stanów Zjednoczonych.

gniemy podziękować naszym sponsorom Projekt „Olimpiada Historii Polski dla

Polonii i Polaków za Granicą” jest inicjaty-

wą Polskiego Towarzystwa Historyczne-

św. Maksymiliana Marii Kolbego za doﬁ- go, realizowaną od 2016 r. we współpracy

ważny element budowania dialogu i do- – Stowarzyszeniu „Wspólnota Polska” oraz

Wspólna troska

brych relacji między naszymi narodami.

Wizyta delegacji Wołyńskiego Rajdu

Motocyklowego i przedstawicieli konsula- nansowanie i wsparcie naszych projektów

tu Rzeczypospolitej Polskiej była wyrazem edukacyjnych.

Z głębi serca dziękujemy naszym

kach oraz wspólnego dziedzictwa kultu- obrońcom – to dzięki Siłom Zbrojnym

rowego pozostawionego przez pokolenia

Polaków zamieszkujących ziemię kijowską.

Takie inicjatywy pokazują, że troska

o miejsca pamięci i dziedzictwo kulturowe

Instytutowi Rozwoju Języka Polskiego im.

o dziedzictwo historyczne

i pamięć o Polakach Ziemi

Kiowskiej

z Fundacją Wolność i Demokracja. Zadanie

jest doﬁnansowane przez Senat w ramach

opieki nad Polonią i Polakami za Granicą

w 2026 r.

Z roku na rok polska młodzież z kil-

kudziesięciu krajów coraz liczniej bierze

udział w olimpiadzie, przyczyniając się

w ten sposób do popularyzacji historii

Polski wśród młodego pokolenia na całym

świecie. Ostatni etap zawsze odbywa się

w Polsce, co pozwala ﬁnalistom poznać

kraj i odwiedzić najważniejsze miejsca

Ewa Mańkowska z UPS im. Tomasza

Padury, prowadziła zajęcia z kreatyw-

nego myślenia i rozwoju osobistego. Pod

kierownictwem Mariany Jakobczuk z UPS

im. Tomasza Padury odbyła się debata oks-

fordzka na tematy: „Wiedza jest martwa –

dzisiejszy system edukacji to: zakuć, zdać,

zapomnieć”, „Gry komputerowe rozwijają,

a nie szkodzą” oraz „Szkoła bez telefonów.

Smartfony powinny być zakazane w szko-

le”. W debacie wzięli udział uczniowie, któ-

rzy w tym roku pójdą do 11 klasy i planują

zdawać państwowy egzamin z języka pol-

skiego na poziomie B2, aby w przyszłości

ubiegać się o przyjęcie na studia na pol-

skich uczelniach.

W ramach zwiedzania Polskiego Cmen-

tarza Wojskowego pod Kostiuchnówką

odbyła się żywa lekcja historii. Pod kie-

rownictwem Julii Staszczuk w Boratynie

uczestnicy Szkoły Letniej włączyli się

w porządkowanie grobów legionistów.

Zajęcia edukacyjne przeplatały się ze

sportowymi, a próby teatralne – z warsz-

tatami. Wszystko to razem stworzyło

bogaty program, w którym każdy znalazł

coś dla siebie. Uczestnicy Szkoły Letniej

powracali do domu, zabierając ze sobą zdo-

bytą wiedzę, nowe doświadczenia i ciepłe

wspomnienia.

Historia Polski i Ukrainy przez stule- szacunku dla przeszłości, pamięci o przod-

cia splatała losy obu narodów na wspólnej

przestrzeni Europy Środkowo-Wschodniej.

Ślady tej historii odnaleźć można nie tylko

w archiwach i dokumentach, lecz przede

wszystkim w miejscach pamięci, które do

Ukrainy możemy nadal żyć, pracować

i działać społecznie.

IRENA PERSZKO

DZIENNIK KIJOWSKI

dziś świadczą o obecności kolejnych poko- nie jest jedynie obowiązkiem wobec histo-

leń Polaków i Ukraińców na tych ziemiach.

rii, ale także ważnym elementem budo- Bank Ukrainy liczy na udział

Zachowanie oraz pielęgnowanie tego dzie- wania przyszłości opartej na wzajemnym

dzictwa jest wspólnym obowiązkiem, a tak- szacunku, dialogu i współpracy między na-

że wyrazem szacunku dla tych, którzy two- rodami. Pamięć o tych, którzy spoczywają

Polski w odbudowie kraju

Polskie ﬁrmy kontynuują ekspansję

na Ukrainie pomimo eskalacji historycz- związane z jego historią, wśród nagród dla

na odwiedzanych nekropoliach, pozostaje nej między Kijowem a Warszawą. Polski laureatów zaś są m. in. indeksy na polskie

rzyli historię naszych narodów.

Delegacja Wołyńskiego Rajdu Motocy- trwałym pomostem łączącym przeszłość

klowego wraz z konsulem Rzeczypospoli- z teraźniejszością oraz kolejnymi pokole- ińskiego PINbanku. Polska Grupa PZU

ﬁntech Zen wygrał aukcję na zakup ukra- uczelnie wyższe.

– Witam w Senacie, miejscu wyjąt-

kowym, bo jednym z naszych głównych

proc. MetLife Ukraine, największej ﬁrmy zadań i powodów do radości jest opieka

tej Polskiej Pawłem Owadem oraz konsul

Marią Babiak-Owad odwiedziła polskie

miejsca pamięci i pochówku znajdujące się

na terenie rejonu buczańskiego w obwo-

dzie kijowskim. Podczas wizyty delegacja

spotkała się z prezesem Związku Polaków

w Borodziance Arsenem Milewskim i wi-

ceprezesem Związku i jednocześnie soł-

tysem wsi Raska Walentym Kowalskim.

Rozmowy dotyczyły działalności polskiej

niami Polaków i Ukraińców.

ARSENIUSZ MILEWSKI

DZIENNIK KIJOWSKI

podpisała warunkową umowę zakupu 100

na ukraińskim rynku ubezpieczeń na życie.

Sieć Pepco przygotowuje się do wejścia na

ukraiński rynek handlu detalicznego już

nad Polonią i współpraca z nią. A nie ma

nic piękniejszego niż współpraca z młodą

Polonią – młodymi ludźmi mieszkającymi

Edukacja, pasja i tradycja

– podsumowanie roku

w Żytomierskim

Domu Polskim

Edukacja w zakresie języka polskiego,

kultury i historii stanowi priorytetowy

w drugiej połowie 2026 roku. W e-com- na całym świecie, którzy chcą poznawać

merce polski marketplace Allegro testuje historię naszego kraju, są dumni ze swoich

usługę Allegro International Ukraine z bez- korzeni, są dumni, że są Polakami. I ta chęć

pośrednią dostawą od polskich sprzedaw- poznawania historii, to chęć zrozumienia,

ców. Maspex zdobywa licencję na wspólną

kontrolę nad ﬁrmami związanymi z marką

jak niezwykłym krajem jest Polska, jacy

my jesteśmy niezwykli, jakie mamy atuty,

społeczności na tym terenie, ochrony pol- kierunek działalności Domu Polskiego

skiego dziedzictwa kulturowego, zacho- w Żytomierzu. Od lat placówka z powo- wód mineralnych Carpathian Spring. Or- które możemy wykorzystać w budowaniu

wania miejsc pamięci narodowej. dzeniem realizuje projekt „Sobotnie Kółka len, największy polski koncern energe- lepszego świata” – powiedziała marszałek

Miejscowość Raska stanowi ważny Twórcze”, dedykowany dzieciom i mło- tyczny, bada możliwość udziału w Ukrnaf- Małgorzata Kidawa-Błońska.

punkt na mapie polskiej pamięci historycznej

w rejonie buczańskim. Na jej terenie znajduje

się miejsce pochówku Polaków zamordowa- szkolnym, który przyniósł wiele inspirują- iny w swoich publikacjach wskazuje, że

nych przez hitlerowców w kwietniu 1943

roku. Przy miejscu spoczynku oﬁar wzniesio-

dzieży pragnącej rozwijać swoje więzi cie i jest już jednym z ważnych dostawców

z polskością. Podobnie było i w tym roku paliw dla Ukrainy. Narodowy Bank Ukra- olimpiady. Zgromadził tak liczne grono

– To wyjątkowy, bo już dziesiąty ﬁnał

Projekt zrealizował Ukraińsko-Polski

Sojusz im. Tomasza Padury w Równem we

współpracy z Konsulatem Generalnym RP

w Łucku.

młodych uczestników. Za każdym z nich

stoi też nauczyciel, rodzic, opiekun, bo to

cych wydarzeń i inicjatyw.

jeszcze może zarobić polski biznes.

Zajęcia językowe dla różnych grup

Na liście biznesów z największymi pro- praca zespołowa. Dziękuję za wasz wysi-

MARIANA JAKOBCZUK

no pomnik upamiętniający tę tragiczną kar- wiekowych i poziomów zaawansowania ﬁtami są energetyka, logistyka, technolo- łek, a pani marszałek – za zaufanie. Dziś

MONITOR WOŁYŃSKI

tę historii. Nad jego zachowaniem i godnym

utrzymaniem od wielu lat pieczę sprawują

członkowie Związku Polaków w Borodziance

oraz sołtys Walenty Kowalski.

Jednym z kolejnych punktów programu

była wizyta we wsi Buda Makarowska,

której założycielami byli Polacy osiedla- skiej tożsamości i rozwijania pasji języ- westycji, stabilność płatności, kursy walut,

jący się na tych terenach już na początku

XVIII wieku. Miejscowość ta pozostaje

prowadzą doświadczone nauczycielki:

Jana Kurnosow, Lilia Bieluk oraz Tatiana

Sapożko. Polonistki dbają o wysoki po- dla money.pl może odegrać prywatny kapi- Lilia Luboniewicz, prezes Fundacji Wol-

ziom metodyczny, a Dom Polski zapewnia

uczniom wszystkie niezbędne materiały

dydaktyczne w celu pielęgnowania pol- a wraz z nią pytania o bezpieczeństwo in-

gie wojskowe oraz cyfryzacja. Ważną rolę

w tym procesie zdaniem NBU w odpowiedzi

zebrali się tu najlepsi z najlepszych. Dzię-

kujemy za możliwość spotkania” – mówiła

Sprzęt medyczny od polskich

partnerów dla obwodowego

szpitala w Tarnopolu

Tarnopolski Obwodowy Szpital Klinicz-

ny otrzymał sprzęt medyczny dla leczenia

pacjentów, w tym weteranów i żołnierzy

Sił Zbrojnych Ukrainy. Na potrzeby szpi-

tala zakupiono cyfrowy elektrokardio-

tał, w tym ﬁrmy z Polski. Oczywiście, naj- ność i Demokracja, która od 10 lat organi-

większym wyzwaniem pozostanie wojna, zuje olimpiadę.

SŁOWO POLSKIE

kowej. Z okazji Międzynarodowego Dnia

Języka Ojczystego odbył się konkurs

możliwość transferu środków i gwarancje.

Dla polskich ﬁrm może to oznaczać

12 dni w Kostiuchnówce

z językiem polskim i nie tylko

Ponad 30 uczniów z obwodu ró- graf E65 oraz dwa ssaki chirurgiczne.

wieńskiego i wołyńskiego wzięło udział

ważnym świadectwem wielowiekowej „Mistrz Ortograﬁi”. Tradycyjnie zorgani- możliwość współpracy

obecności polskiej społeczności w regionie zowano także konkurs recytatorski pt. „Te partnerami nie tylko w obronności, ale też

oraz przykładem trwałego związku Pola- słowa istniały zawsze…”, w którym dzie- w sektorach cywilnych, które korzystają w Szkole Letniej Języka Polskiego w Ko- no-techniczne szpitala i będzie wykorzy-

ukraińskimi

Sprzęt ten wzmocni zaplecze material-

ków z ziemią kijowską. Na terenie miejsco- ci i młodzież mogli wykazać się talentem

z technologii podwójnego zastosowania. stiuchnówce zorganizowanej przez Ukra- stywany w codziennej pracy personelu

Ukraina stała się bowiem miejscem szyb- ińsko-Polski Sojusz im. Tomasza Padury medycznego.

wości znajduje się czynny polski cmentarz,

będący miejscem spoczynku kolejnych

pokoleń mieszkańców polskiego pocho-

artystycznym, recytując utwory swoich

ulubionych polskich poetów.

kiego testowania i wdrażania rozwiązań,

z Równego. W dniach 21 czerwca – 3 lipca

młodzież szkolna w wieku 14–16 lat, ucząca

Podczas uroczystego przekazania

sprzętu dyrektor generalny Tarnopol-

skiego Obwodowego Szpitala Klinicznego

Uroczyście obchodzone są również naj- które w czasie pokoju rozwijałyby się

dzenia. Nekropolia ta zachowała swój hi- ważniejsze święta państwowe: Narodowe

storyczny charakter i do dziś pozostaje Święto Niepodległości i Święto Narodowe

ważnym miejscem pamięci, przypominają- Trzeciego Maja – wydarzenia te są pełne pa-

znacznie wolniej. Innym ważnym obsza- się języka polskiego w szkołach oraz przy

rem jest energetyka.

Kolejny sektor to logistyka transpor- łbunowie, Kostopolu, Sarnach, Waraszu,

triotyzmu i szacunku dla bohaterskiej histo- towa. Granica z Polską ma znaczenie stra- Łucku i Boratynie, spędzała czas w sposób

rii ojczyzny. Wyjątkową radość sprawiają

dzieciom spotkania organizowane z okazji

Mikołajek i świąt Bożego Narodzenia.

Prawdziwą dumą Żytomierskiego

Domu Polskiego jest dziecięcy zespół

wokalny „Kwiaty”, prowadzony pod arty- bezpieczeństwo, GovTech oraz FinTech.

polskich organizacjach w Równem, Zdo- Wasyl Blichar podziękował polskim part-

nerom za wsparcie i podkreślił znaczenie

takiej pomocy: „Dla naszego szpitala takie

cym o losach rodzin, które przez stulecia

współtworzyły historię tego regionu.

Dostojni goście odwiedzili również

cmentarz we wsi Jazwynka. Nekropolia

ta stanowi wyjątkowe świadectwo wie-

lokulturowej historii regionu, gdyż przez

wiele pokoleń miejscowość zamieszkiwali

zarówno Polacy, jak i Ukraińcy.

tegiczne, potrzebna jest pełna integracja

ukraińskiej sieci kolejowej z systemem

konstruktywny, zdobywając nową wie- wsparcie jest bardzo cenne. Sprzęt me-

dzę i doświadczenia podczas Szkoły Let- dyczny to zasób, który pomaga naszym

europejskim oraz rozbudowa centrów logi- niej Języka Polskiego w Centrum Dialogu

stycznych. Ostatni, zdaniem NBU perspek- „Kostiuchnówka”. Na uczniów czekały nie

tywiczny obszar to usługi cyfrowe, cyber- tylko zajęcia z języka polskiego, ale także

specjalistom w codziennej pracy i stwarza

dodatkowe możliwości udzielania pomocy

pacjentom. Jesteśmy wdzięczni partnerom

warsztaty z kreatywnego myślenia, deba- za zaufanie, zainteresowanie potrzebami

ta oksfordzka, zajęcia artystyczne i przed- szpitala oraz konkretną pomoc, która ma

styczną batutą znanej kompozytorki i pe-

dagog Larysy Bojko. Dzięki wysokiemu

poziomowi artystycznemu i nienagannej zwaniem pozostaje wojna – bezpieczeń-

Choć dla polskich ﬁrm ukraiński rynek

wygląda obiecująco, to największym wy-

Uczestnicy wizyty podkreślali, że

zachowanie takich miejsc pamięci ma

stawienia teatralne.

praktyczne znaczenie”.

Tegoroczny obóz został poświęcony

mitologii słowiańskiej i greckiej. Zajęcia

Realizowany projekt jest ﬁnansowa-

ny w ramach programu Ministerstwa

szczególne znaczenie dla współczesnych estetyce zespół jest cenionym gościem stwo pracowników, stabilność płatności,

i przyszłych pokoleń. Cmentarze, pomniki

i miejsca pochówku są bowiem nie tylko

świadectwem historii, lecz także prze- granicami obwodu.

strzenią reﬂeksji nad wspólnym dziedzic-

twem narodów Polski i Ukrainy. Troska

na licznych koncertach, festiwalach i kon- inﬂacja oraz gwarancja asekuracji ryzyka odbywały się w formacie outdoor educa- Spraw Zagranicznych RP „Polska Pomoc”.

kursach, zarówno w Żytomierzu, jak i poza wojennego. Od tych mechanizmów może tion oraz z wykorzystaniem innych metod W przekazaniu sprzętu udział wziął kon-

łączących naukę z aktywnością ﬁzyczną sul Marek Wojciechowski z Konsulatu Ge-

zależeć, na jaką skalę polski biznes wejdzie

w odbudowę Ukrainy.

Kolejny rok szkolny przechodzi do

historii, pozostawiając za sobą pasmo

na świeżym powietrzu. Uczestnicy Szkoły

Letniej m.in. napisali biegające dyktando,

neralnego RP w Łucku.

MONITOR WOŁYŃSKI

SŁOWO POLSKIE

nr 13 (497) 1–16 lipca 2026

Wydarzenia

www.kuriergalicyjski.com

Gaudeamus na Uniwersytecie III wieku

5 lipca br. członkowie

Lwowskiego Uniwersytetu

III Wieku mieli powód do

radości – zakończył się

kolejny rok „studiów” w tej

tak potrzebnej osobom

w tym wieku placówce

kulturalnej.

TEKST I ZDJĘCIA

KRZYSZTOF SZYMAŃSKI

inął kolejny rok, a w nim

około 20 spotkań, in-

teresujących prelekcji,

spotkań z ciekawymi posta-

ciami, wycieczek, wspólnych

obchodów świąt narodowych

i religijnych. A prócz tego próby

chóru „Lutnia” oraz – nowość

w tym roku – zajęcia w kółku

tanecznym. Wszystkim tym

kieruje, tworząc specyficz-

ną atmosferę każdego spotka-

nia prezes Uniwersytetu Ilona

Ołeksiw.

SALĘ MEDIATEKI WYPEŁNILI CZŁONKOWIE LWOWSKIEGO UTW

ZEBRANYCH WITA PREZES

ILONA OŁEKSIW

Podobnie jak w chórze „Lutnia”,

tu też prym wiodą panie.

Po występach, konsul Dia-

na Graczyk złożyła gratulacje

członkom Uniwersytetu:

(członkowie chóru „Lutnia” ob-

darowani zostali poprzednio).

Kończąc spotkanie Ilona

Ołeksiw powiedziała:

Serdecznie państwu

gratuluję siły,

Podsumowujące działalność

spotkanie odbyło się we Lwow-

skiej Mediatece, działającej

w gmachu Biblioteki Języków

obcych przy ul. Mularskiej. Za-

szczyciła je swoją obecnością

konsul Wydziału Polonijnego

Konsulatu Generalnego RP we

Lwowie Diana Graczyk. Miej-

sca na sali zajęli członkowie

Uniwersytetu, niestety prze- lat. Uświetnia okolicznościowe

ważnie panie, co świadczy

o nieustającej aktywności tej demie TKPZL i inne uroczysto- zespołu tanecznego. Przedsta-

piękniejszej części ludzkości.

Zebranych powitała i go- znana jest wszystkim członkom

ści przedstawiła pani Ilona, po Uniwersytetu, więc z radością

Dziękuje wszystkim

zebranym za obecność na

naszym podsumowującym

spotkaniu. Dziękuję panu

dyrektorowi Mediateki,

że jesteśmy tu zawsze

serdecznie przyjmowani

i w takich wspaniałych

warunkach możemy

prowadzić nasze

wytrwałości, zdrowia

i przekazuję wam

podziękowania, że

jesteście państwo

tak pięknie obecni na

arenie miasta Lwowa,

że bierzecie udział

ŚPIEWA CHÓR „LUTNIA”

Chór „Lutnia” znany jest od

wiernych swojemu miastu.

Kolejnym elementem tej części

w przedsięwzięciach,

które podtrzymują polskie

tradycje, gdzie kultywuje

się pamięć o naszych

przodkach. Jesteście

towarzystwem bardzo

integrującym, które

stara się ubogacać wasze

życie, obecnie również

i ﬁzycznie. Serdecznie

dziękuję chórowi „Lutnia”

za piękne wykonanie i za

wytrwałość w dążeniu

do ideału muzycznej

interpretacji. Podziwiam

też zespół taneczny.

spotkania Uniwersytetu, aka- spotkania był krótki występ

spotkania. Dziękujemy

również Konsulatowi

Generalnemu za

okazywane nam stałe

wsparcie i za obecność

dziś z nami pani

konsul. Zasłużyliśmy

wszyscy na wakacje

i serdecznie zapraszam

na inaugurację kolejnego

roku naszej działalności.

ści. Znaczna część repertuaru

wili fragmenty dwóch tańców

– walca i cza-cza, które przy-

gotowali w czasie zajęć tanecz-

czym przekazała słowo dyrek- wtórują chórowi. Chór rozpo- nych. Trwają one od jesieni

torowi Mediateki historyko- czął swój występ „Rotą” Ma- ubiegłego roku, ale mają już gro-

wi Wasylowi Kmetiowi, któ- rii Konopnickiej, pieśni-hym- no wiernych wielbicieli. Stale

ry przedstawił interesującą

prelekcję o lwowskich losach

rodziny Lonchamps de Be-

rier. Wiązało się to z obcho-

dzoną uroczycie w przededniu

85. rocznicą tragicznej śmierci

profesorów lwowskich uczelni

na Wzgórzach Wuleckich.

Po wysłuchaniu odczy-

tu – niestety zmąconego przy-

krym incydentem, miano-

wicie zasłabnięciem jednej

z uczestniczek spotkania – od-

była się prezentacja dorobku

artystycznego.

nu lwowskich Polaków, zawsze

w zajęciach bierze udział 17 osób.

Na zakończenie spotkania

pani Ilona poczęstowała zebra-

nych słodyczami i wypieka-

mi własnej roboty, co sprzyja-

ło bardziej bliskiej atmosferze,

rozmowom i dzieleniu się wra-

żeniami po spotkaniu.

Pani konsul przekazała

drobne upominki od Konsula-

tu Generalnego RP dla człon-

ków kółka tanecznego, jako no-

wej inicjatywy Uniwersytetu

Udanych wakacji, Lwowski

Uniwersytecie III Wieku!

PREZENTACJA DOROBKU TANECZNEGO

Mocny głos z Ukrainy ws. relacji z Polską

zawsze większa mobilizacja

wyborców – ocenia Hrycak.

Ukraiński historyk

Jarosław Hrycak

politycznej strategii otoczenia

ukraińskiego przywódcy.

rozliczenia z UPA Ukraina nie

powinna zostać członkiem Unii

Europejskiej, Jarosław Hrycak nie – komentuje.

apeluje o ostrożność.

– Odpowiedzialny za to jest

rząd, a nie naród ukraiński, więc

pojednałyby się w czasie, kiedy

jeden z nich walczył o przetrwa-

ostrzega, że spór o UPA

szybko się nie zakończy.

Jego zdaniem grożenie

Ukrainie ws. wejścia do

UE może mieć odwrotny

skutek.

Wołodymyr Zełenski

przeforsował ustawę

z powodów politycznych,

mając nadzieję, że dzięki

temu zapewni sobie

Według eksperta szczególną

rolę w forsowaniu ustawy mogła

odegrać była wicepremier Iryna

Jarosław Hrycak ostrzega

również, że antyukraińska re-

toryka dotycząca członkostwa

w UE może osłabić proeuropej-

Wereszczuk. To właśnie w oto- karanie całego społeczeństwa

czeniu prezydenta ma obecnie

trwać swoisty „konkurs na

idee”, jak jeszcze mocniej pod-

kreślić znaczenie Ukraińskiej

Armii Powstańczej w polityce

historycznej państwa.

Jego zdaniem najbardziej

niepokojącym skutkiem całej

sprawy jest pogorszenie relacji

poprzez blokowanie negocjacji skie nastroje za naszą wschod-

z UE to przesada – stwierdza. nią granicą. – Wszystkie te slo-

Zdaniem historyka, praw- gany są kontrproduktywne, bo

dziwe pojednanie polsko-ukra- wzmacniają nastroje euroscep-

ińskie będzie możliwe dopiero

po zakończeniu wojny i zmia- ińskim. Jeśli ludzie zobaczą,

nach politycznych w Ukrainie. że Europa się od nas odwraca,

wygraną w wyborach

prezydenckich, kiedy

wreszcie się odbędą.

W ukraińskiej polityce od

paru lat panuje żelazna

zasada, że prezydentem

zostaje ten, kto zdobywa

większe poparcie

Przyjęta przez Radę Naj-

wyższą Ukrainy ustawa o Pan-

teonie Narodowym ponownie

zaostrzyła relacje Warszawy

i Kijowa. Zdaniem ukraińskie-

go historyka Jarosława Hryca-

ka decyzja ukraińskich władz

ma przede wszystkim podło-

że polityczne i jest to element

tyczne w społeczeństwie ukra-

Nie wyklucza, że przełom może

nastąpić dopiero po wyborach

przestaniemy dążyć do tego, by

stać się częścią Zachodu. Taki

obrót rzeczy byłby dla nas sa-

mobójczy – podsumowuje.

ŹRÓDŁO: WPROST

z Polską. Odnosząc się do co- prezydenckich.

raz częściej pojawiających się

w naszym kraju głosów, że bez

–

Nie znam

w Zachodniej Ukrainie.

W tej części kraju jest

żadnego przypadku w historii,

kiedy dwa zwaśnione narody

nr 13 (497) 1–16 lipca 2026

Wydarzenia

www.kuriergalicyjski.com

Po 80. latach odzyskali imiona

Pierwsze oﬁary zbrodni w Puźnikach

zostały zidentyﬁkowane

dokończenie ze strony 1

– Materiał genetyczny prze-

kazała moja mama Halina Ko-

but. Henryk Fedorowicz był

bratem mojej babci. To wiel-

TEKST I ZDJĘCIA

EUGENIUSZ SAŁO

kie wzruszenie

ogromna

pośród szczątków co naj-

wdzięczność dla wszystkich,

którzy przyczynili się do jego

identyﬁkacji. On zawsze żył

w naszej pamięci i naszych mo-

dlitwach. Babcia była świad-

kiem jego śmierci. Został za-

strzelony przed swoim domem,

zostawiając żonę i dwójkę dzie-

ci – powiedziała.

Dla Wiesławy Hajdurskiej

identyﬁkacja babci Bronisławy

Karpińskiej oznacza spełnienie

wieloletniej nadziei.

mniej 43 osób odnalezio-

nych podczas ekshumacji

przeprowadzonych na przeło-

mie kwietnia i maja 2025 roku

udało się jednoznacznie ziden-

tyﬁkować osiem osób: Broni-

sławę Karpińską, pięcioletnią

Marię Karpińską, Marię Sza-

frańską, Władysławę Szafrań-

ską, Mikołaja Szafrańskiego,

Adolfa Dancewicza, Bronisła-

wa Dancewicza oraz Henryka

Fedorowicza.

–

To bardzo szczęśliwy

dzień. Cieszymy się, że bab-

cia i ciocia się odnalazły. Będą

miały swoje imiona, nazwiska

i groby, które będziemy mogli

odwiedzać. To jest dla nas bar-

dzo ważne. Oddałam swoje DNA

i cały czas miałam nadzieję, że

się uda – mówiła.

Koordynująca prace Funda-

cja Wolność i Demokracja pod-

kreśla, że identyﬁkacja to do-

piero początek.

MACIEJ DANCEWICZ

swoich imion i nazwisk,

swojej godności

i tożsamości. Dziś ta

wędrówka dla części

oﬁar symbolicznie

dobiega końca. Była to

droga od anonimowości

do tożsamości, od

Puźniki są pierwsze.

To zwycięstwo prawdy

historycznej, bo

nauka bezsprzecznie

potwierdziła tożsamość

konkretnych osób. Być

może właśnie otwiera się

proces indywidualnego

przywracania pamięci

oﬁarom zbrodni

niepewności do spokoju,

od zapomnienia do

pamięci – powiedziała.

Jak podkreśliła, to wydarze-

ponieważ nigdy wcześniej nie

udało się zidentyﬁkować oﬁar

zbrodni wołyńskiej dzięki ge-

netycznym badaniom porów-

nawczym. Zapowiedziała także

Sam Tadeusz Szafrański przy-

jechał do Polski jako niemowlę

podczas powojennej repatriacji.

odnalezione także kolejne

osoby z mojej rodziny

– siostra mojego taty

i jej dwoje małych dzieci,

które miały zaledwie trzy

i pięć lat. One również

zostały w okrutny sposób

zamordowane – mówi.

O Puźnikach wiedziałem

od dziecka. Mama, tata,

cała rodzina opowiadali

o tym, co się wydarzyło.

Pamiętam opowieści

wołyńskiej – powiedział

wiceprezes fundacji

Maciej Dancewicz.

Najbardziej poruszające były

jednak wypowiedzi rodzin.

Tadeusz Szafrański, które- storią kilku pokoleń Polaków

go krewni znaleźli się wśród doświadczonych przez wojny XX

zidentyﬁkowanych oﬁar, mó- wieku. Dziadek walczył jeszcze

Przypomniał, że podczas eks-

humacji odnaleziono szczątki co

najmniej 43 osób, spośród któ-

rych osiem zostało już zidenty-

ﬁkowanych. Jak zapowiedział,

fundacja będzie kontynuować

badania.

– To nie są ostatnie ziden-

tyﬁkowane oﬁary. Nadal szu-

kamy drugiego masowego

grobu. Jeśli zostanie odnale-

Historia jego rodziny jest hi-

świadków, którzy widzieli,

jak banderowcy zastrzelili

Mikołaja Szafrańskiego

i zamordowali jego córki.

Te wspomnienia były

przekazywane w rodzinie

przez dziesięciolecia

wił o uczuciach, które trudno

podczas I wojny światowej i brał

udział w obronie Lwowa. Ojciec

we wrześniu 1939 roku rów-

nież walczył o Lwów, dostał się

do niewoli, z której uciekł, a póź-

niej ponownie został wcielony

do Wojska Polskiego. Walczył na

Pomorzu, został ciężko ranny i do

Smutek przekształcił

się w wielką radość,

że te osoby zostały

zidentyﬁkowane. Nadal

liczę jednak, że wśród

pomordowanych zostaną

– wspomina.

Wzruszenia nie kryła rów- ziony, wystąpimy o zgodę na

nież Eliza Cipser, której babcia kolejne ekshumacje. Chcemy,

końca życia był osobą niepełno- przez całe życie pamiętała o za- aby wszystkie oﬁary zostały

sprawną po amputacji nogi.

mordowanym bracie.

godnie upamiętnione – z indy-

widualnymi krzyżami i tabli-

cą z nazwiskami wszystkich

znanych

zamordowanych

– podkreślił.

Puźniki, dawna polska wieś

na Tarnopolszczyźnie, któ-

ra została zaatakowana przez

oddział UPA w nocy z 12 na 13

lutego 1945 roku. Zamordowa-

no od około 70 do 100 miesz-

kańców, których pochowano

w prowizorycznych mogiłach.

Odnalezienie pierwszego grobu

w 2023 roku rozpoczęło proces,

który po latach pozwolił przy-

wrócić pierwszym oﬁarom ich

imiona i nazwiska.

nr 13 (497) 1–16 lipca 2026

Wydarzenia

www.kuriergalicyjski.com

Trwają ekshumacje w Ostrówkach i Woli Ostrowieckiej

Trwa pierwszy tydzień

prac ekshumacyjnych

prowadzonych przez

Instytut Pamięci

Narodowej w Ostrówkach

i Woli Ostrowieckiej

na Wołyniu. Badania

prowadzone są

w miejscach związanych

z masowymi mordami

na polskiej ludności

cywilnej, dokonanymi

przez ukraińskich

nacjonalistów w sierpniu

1943 roku.

potwierdziły wcześniejsze pra- Narodowej we współpracy

ce poszukiwawcze przeprowa- z przedsiębiorstwem „Wołyńskie

dzone w kwietniu. Szkielet był Starożytności”, dr. Łukaszem

niekompletny i nosił ślady na- Szleszkowskim z Uniwersytetu

ukraińskich

okolicznych wsi, zaatakowały

obie polskie miejscowości.

Mężczyzn oddzielano od ro-

dzin i mordowano, natomiast

kobiety, dzieci oraz osoby star-

sze również padały oﬁarą ma-

sowych egzekucji.

Ostrowieckiej część miesz-

kańców została zamordowana

mieszkańców

fundamentach

ruszenia, do którego mogło dojść

podczas dawnych prac leśnych.

Medycznego we Wrocławiu oraz

przy udziale przedstawicieli Mi-

nisterstwa Kultury i Dziedzic-

twa Narodowego RP i Konsulatu

Generalnego RP w Łucku.

dawnej szkoły

ak poinformował IPN, naj-

ważniejsze prace koncen-

w Ostrówkach oraz

mogiłę indywidualną

położoną naprzeciwko

miejscowego cmentarza.

Według planów

trują się obecnie na terenie

Obecne działania są

kontynuacją badań

poszukiwawczych

prowadzonych wiosną

tego roku, kiedy

dawnego gospodarstwa Alek-

sandra Strażyca w Woli Ostro-

wieckiej. To właśnie tam roz-

poczęto ekshumację zbiorowej

Prace obejmują trzy

miejsca odkryte

Woli

potrwają do 7 sierpnia.

mogiły,

której dotychczas

podczas kwietniowych

badań: zbiorową

zlokalizowano nieznane

wcześniej miejsca

pochówku oﬁar.

ujawniono szczątki kilkuna-

stu osób w różnym wieku. Ar-

cheolodzy i antropolodzy pod-

kreślają, że badana jest dopiero

wierzchnia warstwa pochówku.

Ostrówki i Wola Ostrowiec- na terenie gospodarstwa Alek-

ka były miejscem jednej z naj- sandra Strażyca, gdzie obecnie

większych zbrodni dokona- prowadzone są ekshumacje.

nych podczas rzezi wołyńskiej. Według ustaleń historyków,

mogiłę na terenie

dawnego gospodarstwa

Aleksandra Strażyca

w Woli Ostrowieckiej,

zbiorowy grób przy

Ekshumacje realizuje in-

terdyscyplinarny zespół spe-

cjalistów z Instytutu Pamięci

30 sierpnia 1943 roku oddziały

Ukraińskiej Powstańczej Armii

(UPA), wspierane przez część

w ciągu jednego dnia w obu

wsiach zginęło około 1050 osób.

Według informacji

przekazanych przez

Instytut, niektóre

Dotychczasowe badania

prowadzone w latach

1992, 2011 i 2015

szkielety noszą ślady

urazów mechanicznych.

Oﬁary zostały

pozwoliły odnaleźć,

ekshumować i godnie

pochować szczątki

674 oﬁar. Obecne

pochowane bez

trumien, a ich ciała

spoczywały w nieładzie.

Przy części szczątków

odnaleziono przedmioty

osobiste, m.in. elementy

biżuterii i odzieży.

prace mają na celu

odnalezienie kolejnych

miejsc pochówku oraz

zapewnienie oﬁarom

godnego pochówku

po ponad 80 latach od

tragedii.

Równolegle

ne są prace

prowadzo-

Ostrówkach.

W pojedynczej mogile zloka-

lizowanej w lesie, w pobliżu

miejscowego cmentarza, odna-

leziono szczątki jednej osoby.

Jak wskazuje IPN, ich obecność

ŹRÓDŁO: NA PODSTAWIE BIURO

POSZUKIWAŃ I IDENTYFIKACJI

IPNBIURO POSZUKIWAŃ

I IDENTYFIKACJI IPN

ZDJĘCIA

Prezydent Zełenski zapowiedział otwarcie archiwów dotyczących Wołynia

na szacunku. Prezydent przy-

pomniał również o wsparciu,

jakiego Polska udzieliła Ukra-

inie po rozpoczęciu pełnoska-

lowej rosyjskiej inwazji.

zadbać o zwiększenie możliwości

prowadzenia takich działań.

Podczas narady omówiono

również możliwe formaty roz-

szerzenia dialogu między spo-

Prezydent Ukrainy

tragicznych wydarzeń

XX wieku na Wołyniu.

Kolejnym krokiem będzie

zwiększenie liczby zezwoleń na

Drugim, otwarcie

wszystkich archiwów

Służby Bezpieczeństwa

Ukrainy oraz

Służby Wywiadu

Zagranicznego

Wołodymyr Zełenski

poinformował

o ustaleniach narady

poświęconej polityce

wobec Polski.

Zapowiedział szereg

działań, które mają

wzmocnić relacje między

oboma państwami. Wśród

nich znalazły się decyzje

dotyczące otwarcia

archiwów związanych

ze zbrodnią wołyńską,

zwiększenia liczby zgód

na prace ekshumacyjne

oraz pogłębienia dialogu

polsko-ukraińskiego.

prowadzenie prac poszukiwaw- łeczeństwami obu państw.

Polska znacząco wsparła

Ukrainę po rozpoczęciu

pełnoskalowej rosyjskiej

inwazji i jesteśmy

czych i ekshumacyjnych. Jak za-

powiedział Wołodymyr Zełenski,

Ukraina i Polska mają wspólnie

Prezydent

poinformował

także o uzgodnieniach z dyrek-

torem Ukraińskiego Instytutu

Pamięci Narodowej Ołeksan-

drem Alﬁorowem. Instytut ma

przygotować propozycje zmian

Ukrainy dotyczących

za to wdzięczni.

Obrona niepodległości

Ukrainy oznacza

systemowych,

ukraińskie

władze rozważą zwiększenie

jego ﬁnansowania oraz wzmoc-

nienie potencjału instytucji.

Zdaniem Zełenskiego, sil-

niejsze relacje polsko-ukra-

także wzmocnienie

bezpieczeństwa

i niezależności Polski

– przekazał.

ińskie

regionu są niezbędne dla za-

pewnienia bezpieczeństwa

w Europie wobec współcze-

współpraca państw

Po zakończeniu narady

uzgodniono pięć kluczowych

Jak podkreślił Wołodymyr kierunków działań.

Zełenski, priorytetem pozostaje

snych zagrożeń.

budowanie dobrosąsiedzkich,

równoprawnych i wzajemnie

korzystnych relacji opartych

Pierwszym z nich

mają być nowe decyzje

w obszarze dyplomacji.

ŹRÓDŁO: NA PODSTAWIE FACEBOOK,

VOLODYMYR ZELENSKYY

nr 13 (497) 1–16 lipca 2026

Wydarzenia

www.kuriergalicyjski.com

Uroczystości na Wzgórzach Wuleckich we Lwowie

4 lipca br. setki

represji stalinowskich,

zaś obecnie w Mariupolu,

Buczy, Chersoniu. Właśnie

dlatego nasz wspólny ból,

nasza wspólna pamięć

nie jest tylko pamięcią

o przeszłości, lecz podstawą

żywej solidarności

między dwoma naszymi

narodami, którą codziennie

potwierdzamy realnymi

czynami. Świadectwem

polsko-ukraińskiej

solidarności jest udział

w obronie Państwa

ukraińskiego obywateli

Ukrainy pochodzenia

polskiego ze wszystkich

regionów państwa,

również udział w walkach

z okupantem obywateli

Polski, żołnierzy Legionu

Międzynarodowego,

którzy oddali swoje życie

w walkach przeciw agresji

rosyjskiej. Memoriał na

Wzgórzach Wuleckich jest

też symbolem i owocem

współpracy Ukraińców

i Polaków, świadectwem

wspólnego szacunku

lwowian i gości miasta

tradycyjnie zgromadzili

się na Wzgórzach

Wuleckich przy pomniku

pomordowanych polskich

profesorów uczelni

lwowskich, oddając

hołd oﬁarom jednej

z najtragiczniejszych

zbrodni wymierzonych

podczas II wojny światowej

w polskie środowisko

naukowe. Uroczystości

upamiętnienia 85.

rocznicy mordu

profesorów zorganizował

Konsulat Generalny

Rzeczypospolitej Polskiej

we Lwowie we współpracy

z władzami Uniwersytetu

„Politechnika Lwowska”

i Polskim Towarzystwem

Opieki nad Grobami

Wojskowymi (PTOnGW)

we Lwowie.

Przybyli też przedstawicie- organizatorów

le wyższych uczelni polskich, wszystkich obecnych i przypo-

m.in. rektor Uniwersytetu Pe- mniano tragiczne okoliczności

dagogicznego w Krakowie Ber- mordu elity naukowej Lwowa:

nard Dębicki z małżonką oraz

przywitano

prawnik, kierownik

Katedry Prawa Cywilnego

Longchamps de Berier;

matematyk, kierownik

Katedry Matematyki

profesorowie niektórych in- – 85 lat temu 4 lipca

prof. Antoni Łomnicki;

chirurg, kierownik Kliniki

Chirurgii prof. Tadeusz

Ostrowski, ksiądz dr

Władysław Komornicki

wykładowca nauk

biblinych w Wyższym

Seminarium Duchownym,

prof. Tadeusz Boy-Żeleński

literat, tłumacz, kierownik

Katedry Literatury

Francuskiej Uniwersytetu

Lwowskiego. Mord

profesorów lwowskich

był symbolem niemieckiej

polityki eksterminacji

polskiej inteligencji.

W więzieniach lwowskich

kilka dni wcześniej

radzieckie organy karalne

(NKWD) rozstrzelali tysiące

więźniów politycznych.

Dwa reżimy totalitarne,

hitlerowski i stalinowski,

jeden po drugim, zostawiali

po sobie tysiące oﬁar,

nych polskich uczelni. Zauwa-

żyliśmy też uczestników „Rajdu

Katyńskiego” i członków Towa-

1941 roku okupanci

JURIJ SMIRNOW

hitlerowscy aresztowali

i rozstrzelali w tym miejscu

ponad 20 wybitnych

pamięci o pomordowanych

w tym miejscu profesorach.

Ten pomnik łączy ludzi

różnych narodowości

wokół wspólnych wartości,

dlatego właśnie dziś jest to

nie tylko akt poszanowania

zamordowanych, ale też

świadectwo naszej wspólnej

odpowiedzialności za

przyszłość zbudowaną

na prawdzie,

uroczystość przybyli rzystwa Miłośników Lwowa.

przedstawiciele władz ob-

wodu lwowskiego i miasta

Przy pomniku pomordowa-

nych w noc z 3 na 4 lipca 1941

profesorów wyższych

uczelni lwowskich wraz

z członkami ich rodzin,

razem ponad 40 osób.

Byli to profesorowie

Lwowa. Wśród obecnych licz- roku przez oprawców hitle-

na grupa konsulów i pracow- rowskich polskich profesorów

ników Konsulatu Generalnego

RP na czele z konsulem Pawłem

wyższych uczelni lwowskich

ustawiono honorową war-

Uniwersytetu Jana

Kurtyką, zastępcą konsula ge- tę wojskową członków Ukra-

Kazimierza, Politechniki

lwowskiej, Akademii

Medycyny Weterynaryjnej

oraz innych uczelni. Wśród

nich wybitni w skali

neralnego. W uroczystościach

ińskiej Akademii Wojsk Lą-

wzięli udział konsulowie Dia- dowych im. hetmana Piotra

na Graczyk, Agnieszka Tuleja, Sahajdacznego. Przy krzyżu

Arkadiusz Kutek, Dorota Dmo- w miejscu mordu profesorów

chowska, Magdalena Arsenicz.

Obecni byli przedstawiciele

licznych organizacji polskich

działających we Lwowie na cze- grała melodie żałobne.

le z najstarszą z nich i najlicz-

niejszą – Towarzystwem Kul- poczęto

tury Polskiej Ziemi Lwowskiej danie wieńców

stanęła warta honorowa lwow-

skich harcerzy polskich. Orkie-

stra dęta Politechniki lwowskiej

wzajemnym szacunku

i dobrosąsiedztwie.

europejskiej naukowcy,

chluba przedwojennego

Lwowa, m.in. rektor

Następnie zebrani uczcili pa-

mięć oﬁar terroru minutą ciszy.

Odegrano hymny państwo-

we Ukrainy i Polski. Wieńce

i kwiaty przy pomniku zło-

żyli przedstawiciele Konsula-

tu Generalnego RP we Lwowie,

przedstawiciele władz obwodu

lwowskiego i miasta Lwowa,

wyższych uczelni lwowskich

i polskich, polskich lwowskich

organizacji społecznych. Przed-

stawiciele kościołów wszyst-

kich obrządków na czele z ks.

biskupem Marianem Buczkiem

odprawili modły ekumenicz-

ne w intencji zamordowanych

profesorów i żołnierzy pole-

głych za naszą i waszą wolność

i niepodległość. Ks. biskup Ma-

rian Buczek między innymi

powiedział: – Modlimy się za

zmarłych w tym miejscu i na

innych cmentarzach Lwowa, za

wszystkich którzy oddali życie

za Ojczyznę.

Po zakończeniu ceremonii

przy pomniku uczestnicy prze-

szli do krzyża pamiątkowego

stojącego w miejscu mordu pro-

fesorów i członków ich rodzin.

W imieniu licznych organizacji

społecznych, uczelni i własnym

obecni modlili się w ich inten-

cji i ustawili zapalone znicze.

Pamięć o oﬁarach zawsze była

i pozostanie wspólną troską ze-

branych w tym dniu na Wzgó-

rzach Wuleckich i obu naszych

narodów.

godzinie 10:00 roz- Politechniki Lwowskiej

uroczyste

skła-

geodeta, kierownik

kwiatów

Katedry Miernictwa prof.

Kasper Weigel; rektor

Uniwersytetu Lwowskiego

(TKPZL). Nie zabrakło przedsta- przy pomniku pomordowa-

wicieli polskich szkół nr 10 im.

św. Marii Magdaleny i nr 24 im.

Marii Konopnickiej, polskiego

Uniwersytetu Trzeciego Wieku

i polskiego katolickiego Uni-

wersytetu Trzeciego Wieku.

nych profesorów. W imieniu

stosy zamordowanych

ludzi. Corocznie

przychodzimy na to miejsce

zagłady profesorów.

Ale dziś, w piątym roku

pełnoskalowej wojny

Przed uroczystościami na

Wzgórzach Wuleckich obec-

ni uczestniczyli we Mszy św.

w kościele pw. św. Marii Mag-

daleny i na uroczystej Liturgii

w cerkwi błogosławionego mę-

czennika Ołeksija Zaryckiego.

Na uroczystość przy pomni-

ku pomordowanych profeso-

rów przybyli przedstawiciele

Kościoła rzymskokatolickiego

na czele z ks. biskupem Maria-

nem Buczkiem i księżmi dzia-

łających we Lwowie cerkwi

obrządku wschodniego. Wśród

obecnych władz obwodu lwow-

skiego na czele z Ołeksandrem

Kulepinem, zastępcą lwowskiej

Obwodowej Administracji Pań-

stwowej byli również przed-

stawiciele Rady Obwodowej

i Rady Miejskiej. Na czele de-

legacji miasta przybył Andrij

Moskałenko – pierwszy zastęp-

ca mera Lwowa. Obok pomni-

ka pomordowanych profesorów

zgromadzili się przedstawiciele

wyższych uczelni lwowskich

z wieńcami i koszami kwiatów.

Rosji przeciw Ukrainie,

słowa o zniszczeniu elit

intelektualnych i terror

przeciw inteligencji brzmią

nie tylko jako wspomnienia

o dawnej przeszłości, ale

też jako straszna realność

dnia dzisiejszego. To co

naziści robili tu w 1941

roku, Rosja obecnie robi

codziennie w Ukrainie,

niszcząc tych, którzy myślą,

tworzą, prowadzą innych

za sobą. Polacy i Ukraińcy

znają tę logikę nie z książek.

Polacy przeżyli ją w Katyniu

i podczas powstania na

ulicach okupowanej

Warszawy. Ukraińcy

przeżyli straszne mordy

w latach Wielkiego Głodu,

DYPLOMACI RP PRZY KRZYŻU POMORDOWANYCH PROFESORÓW

nr 13 (497) 1–16 lipca 2026

Wydarzenia

www.kuriergalicyjski.com

Wrocław pamięta o profesorach lwowskich

Uroczystości we Wrocławiu

W sobotę, 4 lipca br., we

usytuowany na skwerze prof.

Kazimierza Idaszewskiego, któ-

ry stoi w tym miejscu od 1964

roku i przypomina o ciągłości

tradycji akademickiej i drama-

cie lwowskich elit.

Towarzystwa

Lwowa i Kresów Południowo-

-Wschodnich Bogdana Kościń-

Miłośników

Wrocławiu odbyły się

uroczystości upamiętniające

85. rocznicę kaźni profesorów

lwowskich, zamordowanych

przez niemieckich okupantów

na Wzgórzach Wuleckich we

Lwowie w lipcu 1941 roku.

Dla stolicy Dolnego Śląska

te coroczne obchody mają

wymiar symboliczny. Cała

powojenna społeczność

skiego. W swoim przemówie-

niu odniósł się bezpośrednio

do pojawiających się w prze-

strzeni publicznej głosów kry-

tyki. Podkreślił, że choć stowa-

rzyszeniu zarzuca się czasem

Wydarzenie zgromadziło

liczne grono osób pragnących

oddać hołd oﬁarom niemiec-

kiego terroru.

państwo-

życie wyłącznie przeszłością

i grobami, to z postulatem bu-

dowania przyszłości zgadza się

każdy. Zaznaczył jednak sta-

nowczo, że patrząc w przód, nie

wolno nam zapominać o tym, co

było. W działaniach tych cho-

dzi przede wszystkim o toż-

wym apelu pod monumentem

wzięły udział oﬁcjalne pocz-

ty sztandarowe wrocławskich

szkół oraz uczelni wyższych.

Obecni byli przedstawiciele

władz państwowych, samo-

rządowych i miejskich, rekto-

rzy oraz reprezentanci świata

nauki. W sposób szczególny

akademicka Wrocławia

wyrasta bowiem z korzeni

lwowskich – to właśnie tutaj,

po wojennej zawierusze

i dramatycznej zmianie granic,

wielu ocalałych naukowców

ze Lwowa przybyło, by

odbudować wyższe uczelnie

i kontynuować swoją pracę.

samość i pamięć o przodkach,

Lwowa

Kresów Południo- oddziałów w Brzegu, Katowi- a także budowanie świadomo-

na uroczystościach zaznaczy- wo-Wschodnich,

którzy cach i Wrocławiu.

ści na temat naszych korzeni

ła się także licznie zgroma- wystawili oficjalny poczet

dzona obecność członków

Podczas uroczystości nie- wywodzących się ze Lwowa,

sztandarowy Zarządu Głów- zwykle mocno wybrzmiał głos

nego oraz delegacje ze swoich

Stanisławowa, Tarnopola czy

Wołynia.

TEKST I ZDJĘCIA

ŁUKASZ SZOT

Towarzystwa

Miłośników

wiceprezesa Zarządu Głównego

Uroczystości pod pomni-

kiem zakończyły się w nie-

zwykle podniosłej atmosferze.

Nad kampusem Politechniki

Wrocławskiej huknęła wojsko-

wa salwa honorowa. Na zakoń-

czenie wszystkie zgromadzone

delegacje złożyły wieńce oraz

zapaliły znicze, dając wyraz

wiecznej pamięci o lwowskich

uczonych.

bchody rocznicowe roz-

poczęły się uroczystą

Mszą świętą w intencji

pomordowanych profesorów

oraz ich rodzin. Nabożeństwo

odprawiono w kościele akade-

mickim pod wezwaniem Naj-

świętszego Serca Jezusowego

przy placu Grunwaldzkim.

Następnie uczestnicy wyda-

rzenia zgromadzili się na tere-

nie kampusu Politechniki Wro-

cławskiej. Centralnym punktem

pamięci był Pomnik Martyro-

logii Profesorów Lwowskich,

Obchody po raz kolejny udo-

wodniły, że pamięć o tragicz-

nych wydarzeniach z lipca 1941

roku stanowi nierozerwalny

element tożsamości dzisiejszego

Wrocławia.

Niewielkie szanse na zdobycie kontraktów

przez polskie firmy

Polska rozwija produkcję nowoczesnej broni

i dementuje spekulacje o pomocy dla Ukrainy

– Polskie ﬁrmy budowlane

– Tam będą wielkie instytucje jak Eu-

ropejski Bank Odbudowy i Rozwoju, Bank

Światowy, czy też wielkie fundusze inwe-

stycyjne typu BlackRock oraz koncerny

z krajów imperialnych. Wszystkie karty

będzie rozdawał Kijów i to nie będzie żad-

na rynkowa rozgrywka, tylko to będzie

podobnie jak przy zleceniach wojskowych

czy budowie elektrowni atomowej – będą

udzielane zamówienia polityczne.

6 lipca w Wojskowych

informacji dotyczących przeka- Magdalena Sobkowiak-Czar- mają niewielkie szanse na

Zakładach Lotniczych nr

2 w Bydgoszczy podpisano

porozumienie o współpracy

pomiędzy Polską Grupą

Zbrojeniową, WZL-2

oraz amerykańską ﬁrmą

Anduril Industries. Umowa

zakłada uruchomienie

w Polsce montażu,

a w kolejnych etapach także

produkcji autonomicznych

pocisków manewrujących

Barracuda-500, co ma

wzmocnić potencjał obronny

kraju oraz całej wschodniej

ﬂanki NATO.

zania przez Polskę pocisków do

systemów Patriot, apelując o nie- waną walkę z dezinformacją

wykorzystywanie kwestii bez- dotyczącą polskiego wsparcia

pieczeństwa w bieżącym sporze

politycznym.

necka, zapowiadając zdecydo- zdobycie kontraktów przy

odbudowie wschodnich

obszarów Ukrainy, można

starać się o mniejsze kontrakty

budowlane w regionach.

Polskie ﬁrmy na Ukrainie

odniosły sukces w sektorach

dla Ukrainy.

– Będziemy jasno mówić,

jaka jest prawda, jeśli chodzi

Premier RP podkreślił, że

od początku rosyjskiej inwa- o pomoc dla Ukrainy. Będziemy

zji wsparcie dla Ukrainy było

elementem ponadpartyjnego mację i przypominać, że wróg

konsensusu, ponieważ obrona

Ukrainy przed rosyjską agresją

dementować każdą dezinfor- spożywczym, ﬁnansowym

i paliwowym – mówi Cezary

Kaźmierczak, prezes

– Polska rwie się do wielkich rzeczy,

ale jest trochę kłopot w tym, że nie ma

czym. Dużych, czy nawet średnich ﬁrm

budowlanych mamy dwie. Reszta to są

działające pod polską ﬂagą ﬁrmy hiszpań-

jest na Kremlu – powiedziała.

Wicepremier Władysław Ko- Związku Przedsiębiorców

leży również w interesie bez- siniak-Kamysz poinformował i Pracodawców.

pieczeństwa Polski. Zapewnił także, że zgodnie z informacją

jednocześnie, że obecny rząd

przekazaną przez amerykańskie-

Odbudowa wschodnich obszarów skie, austriackie czy inne. Mamy kilka ﬁrm

prowadzi pomoc wojskową go attaché wojskowego, w naj- Ukrainy będzie operacją w 100 proc. po- budowlanych o obrotach w wysokości ok.

w sposób odpowiedzialny i nie

dopuszcza do osłabienia zdol- na zostanie rotacja wojsk Stanów

bliższych tygodniach wznowio- lityczną, tam nie będzie żadnego rynku.

To będzie podobnie jak przy zleceniach

1,5 mld zł rocznie. Nie jestem pewien, czy

oni mają moce przerobowe, żeby się an-

W wydarzeniu uczestniczyli

premier RP Donald Tusk, wice-

premier i minister obrony na-

rodowej Władysław Kosiniak-

-Kamysz oraz wiceministrowie

obrony Magdalena Sobkowiak-

-Czarnecka i Cezary Tomczyk.

Premier Donald Tusk podkre-

ślił, że inwestycja jest ważnym

krokiem dla polskiego przemysłu

zbrojeniowegoorazstrategiczne-

go partnerstwa ze Stanami Zjed-

noczonymi. Jednym z głównych

tematów wystąpienia szefa rzą-

du była także dalsza pomoc woj-

skowa dla Ukrainy. Donald Tusk

odniósł się do pojawiających się

ności obronnych kraju.

Zjednoczonych w Polsce, która

została czasowo wstrzymana kil- mowej – będą udzielane zamówienia poli- realistyczne cele naszej działalności na

wojskowych czy budowie elektrowni ato- gażować w Ukrainę. Więc trzeba przyjąć

Pomoc Polski dla Ukrainy

nie może odbywać się

kosztem bezpieczeństwa

naszego państwa.

Pilnujemy, aby każda

decyzja była podejmowana

z zachowaniem równowagi

między wsparciem dla

Kiowa a wzmacnianiem

własnego potencjału

obronnego – podkreślił

premier.

ka tygodni temu.

Podpisane

tyczne – jest przekonany prezes Związku

Ukrainie – komentuje obecną sytuację Ce-

zary Kaźmierczak

Bydgoszczy Przedsiębiorców i Pracodawców.

porozumienie oraz deklaracje

przedstawicieli rządu wpisują

się w szerszą strategię wzmac- większym ubezpieczycielem w tej chwili na

niania polskiego przemysłu Ukrainie. Mamy mocną pozycję w sektorze

obronnego, rozwoju współpra- spożywczym oraz rynku paliwowym.

cy z amerykańskimi partnera-

mi oraz utrzymania wsparcia

dla Ukrainy przy jednoczesnym

zachowaniu pełnych zdolności

obronnych Polski.

Polskie ﬁrmy mają na Ukrainie dobrą po-

Powinniśmy się skoncentrować na sze-

zycję w sektorze ﬁnansowym. PZU jest naj- ściu zachodnich obwodach Ukrainy i tam

próbować się mocno rozepchnąć i zająć do-

minującą pozycję. Wszelkie instrumenty

do tego mamy. Mamy jedną z najlepszych

ustaw dotyczącą ubezpieczenia ekspor-

– Bo to jest prawda. Na 80, czy nawet

więcej, procentach powierzchni Ukrainy tu i dobrze działające KUKE, jest unijny

nie ma wojny i nie ma żadnych zniszczeń,

a jeśli są, to są jakieś minimalne. Państwo

ukraińskie działa metodą izraelską, co

znaczy, że jeżeli coś zostaje zniszczone, to

program Ukraine Facility, więc narzędzia

w rękach polskiego rządu są – radzi prezes

Cezary Kaźmierczak.

Do sprawy odniosła się

również wiceminister obrony

ŹRÓDŁO: NA PODSTAWIE KANCELARIA oni to natychmiast naprawiają – twierdzi

PREZESA RADY MINISTRÓW RP prezes ZPP.

ŹRÓDŁO: DARIUSZ CIEPIELA, WNP.PL

nr 13 (497) 1–16 lipca 2026

Wydarzenia

www.kuriergalicyjski.com

Polska inicjatywa dla dzieci ze strefy frontowej

Luba Matijasz-Tatomyr, psycholog

z miasta Dnipro dodała:

Przy wsparciu darczyńców

z Polski w Płońsku

– Uważam, że to bardzo ważna wyciecz-

ka, gdyż dzieci i matki przyjechały z regio-

nów, które są nieustannie ostrzeliwane.

To obwód charkowski. Jako psycholog ze

służby opiekuńczej 603. brygady widzę, że

w sytuacji, gdy mężczyźni walczą na fron-

cie, a ich żony z dziećmi dzięki polskim spon-

sorom mogły tu przyjecha, jest taka zmiana

otoczenia bardzo potrzebna, ponieważ żyją

one w ciągłym stresie. Wydawałoby się, że

co to jest siedem dni? Myślisz sobie, że to

tylko tydzień. A w rzeczywistości ci ludzie

naprawdę się odprężyli, bo nad głowami nie

krąży żadne zagrożenie. Dzieci przyjechały

z matkami, które wcześniej były nieustan-

nie spięte. A tutaj każdy mógł się czymś

zająć. Odbywały się zajęcia z psychologiem

i była możliwość po prostu się odprężyć.

Rola psychologa w tym projekcie polegała

na wspieraniu, dodawaniu energii i pomaga-

niu. Wszystko miało na celu pokazanie jakie

zasoby drzemią w nich samych. Odwrócenie

ich uwagi od tego, czym zajmują się w domu

przez całą dobę i nastawienie ich na pozy-

tywne myślenie. Będziemy z nimi dalej pra-

cować. Wszyscy mają moje numery telefo-

nów. Mamy wiele dzieci, których rodzice

i we Lwowie odbywają się

dwutygodniowe turnusy

dla dzieci i matek z rodzin

żołnierzy ukraińskich

ze wschodu i południa

Ukrainy.

TEKST I ZDJĘCIA

KONSTANTY CZAWAGA

Na otwarcie drugiego w tym roku tur-

nusu, który odbywał się w gościnnych

progach Kolegium Hotelarstwa i Gastro-

nomii przybyli z Polski główni organizato-

rzy oraz konsulowie Dorota Dmuchowska

i Diana Graczyk z Konsulatu Generalnego

RP we Lwowie, które przekazały dzie-

ciom serdeczne pozdrowienia oraz sło-

dycze od konsula generalnego RP Marka

Radziwona.

Organizatorem tego projektu jest Sto-

warzyszenie „Idziemy na Spacer” w Płoń-

sku. Obecny prezes Sławomir Jarosławski

w wywiadzie dla Kuriera powiedział:

– Początek to rok 2014. Wybuch wojny

na Krymie. Już w 2015 zwróciłem się do

z makaronem, kotlet mielony, ziemniaki,

zagrożenia, choć czasami bywa strasznie.

Iryna Sas jest instruktorką praktyk

burmistrza mojego miasta Andrzeja Pie- surówkę. Popili kompotem i było feno- A tutaj czujemy się wolni od niepokoju, śpi- zawodowych w Wyższej Szkole Hotelar- walczą na wojnie i chcielibyśmy organizo-

trasika, który od 35 lat bez przerwy i do

dzisiaj jest burmistrzem, że chciałbym po- towarzyszy nam. Na razie nie mamy pro-

menalnie. Tak, że ambasada nas wspiera,

my spokojnie, niczego się nie boimy.

– Nasza rodzina pochodzi z obwodu

stwej i Gastronomii we Lwowie.

wać dla nich takie wyjazdy, jeśli znajdą się

– W rzeczywistości pracuję ze star- sponsorzy.

móc dzieciom z Krymu, bo tam wojna i za- blemów. W tym roku mamy też dwa turnu- ługańskiego – wyjaśniła Kateryna, uczen- szymi uczniami, którzy mają już ukształ-

Ciekawie było poznać opinię Anny Ku-

rocz, psychologa z organizacji społecznej

„Żony weteranów”, która do ostatniego dnia

pracowała z dziećmi oraz z ich matkami:

– Po pierwsze, chodzi o stan lęku. To rze-

prosiliśmy grupę dzieci z Krymu. Jeszcze

się nam wtedy udało, w 2015 roku, całą

50-osobową grupę z Krymu przywieźć do

Płońska. W 2016 roku już się nie udało.

Naszym partnerem jest Bachczysaraj

na Krymie, Tarnopol. W 2023 roku, już

sy na Ukrainie, we Lwowie. Będzie to stu

uczestników z Charkowa, bo tak było za- niecku, potem przeprowadziłam się do

planowane przez sponsora, przez Fundacje Kijowa, ale krewni zostali tam. Mój tata

nica liceum. – Mieszkałam w Siewierodo- towane własne poglądy – powiedziała.

– Po ukończeniu szkoły zapisali się do

tej placówki i wybrali zawód. Większość

Siepomaga. No i właśnie tym się zajmuje- walczy teraz na froncie, na kierunku char- studentów pochodzi z zachodnich regio-

my. Stąd też moja obecna wizyta.

kowskim. Przyjechałam tu za darmo dzięki

organizacji społecznej „Ramię w ramię”. Po

raz pierwszy zobaczyłam Lwów. Bardzo

nów Ukrainy, gdzie jest stosunkowo spo- czywiście stanowi problem i rodzice zgłasza-

kojniej, bo nie są bombardowane tak, jak

na wschodzie Ukrainy. Te dzieciaki, które

Do rozmowy dołączył Piotr Pażucha,

li nam takie obawy. Przed rozpoczęciem tego

projektu rozmawialiśmy z rodzicami, rozda-

w czasie trwania wojny, udało się podpi- dyrektor ﬁnansowy Fundacji Siepomaga:

sać umowę z miastem partnerskim Berdy-

czowem. Więc co roku zapraszaliśmy od

50 do 100 dzieci, jedną-dwie grupy w za- „Idziemy na Spacer” organizuje dziesią-

leżności jak pozwalał budżet naszego mia- ty turnus w tym roku szkolnym, z czego

sta. W roku 2024 Fundacja Siepomaga na- osiem pierwszych odbyło się w Polsce,

wiązała ze mną kontakt. Zrobiliśmy jeden

próbny turnus. I tak w latach 2025–2026 W sumie to będzie 500 uczestników, bo

mamy razem 500 dzieci. Fundacja Siepo- każda grupa liczy 50 osób. Zorganizowa-

maga daje pieniądze. Bez tego nic by się

nie udało. Ja daję swoją pracę, czyli organi- już zasługa pracowniczki Stowarzyszenia

zację wszystkiego. Ze mną pracuje Halina

Tretiakowa, która organizuje wszystko na

terenie Ukrainy, czyli zbiór dokumentów,

dobór dzieci, dobór partnerów. Dzieci

przyjeżdżają z granicy, traﬁają do mnie z Połtawy, z Charkowa, z Sum, z Mikołajo- mknięciu. Brakuje prawdziwej komunikacji.

i odtąd już ja się nimi zajmuję. Burmistrz wa, z Odessy, z Dnipra. Trochę też z Kijowa. Przetrwamy! To na sto procent.

miasta Płońska udostępnia nam na 10 mie- Stamtąd, gdzie jest źle, gdzie jest trudno.

sięcy Miejski Ośrodek, który jest położo- Ja jestem co prawda dyrektorem ﬁnanso- go dnia czekają tu na nich nowe wrażenia.

ny w lesie. Latem odpoczywają tam nasze wym, czyli pracuję raczej z pieniędzmi, niż Lalki-motanki, park wodny, a w Tustanie

dzieci. Dostajemy go we wrześniu i oddaje- z ludźmi i to właśnie mi daje wielką satys- jest szczególnie ciekawie.

my w maju. Mamy własną kuchnię, mamy

30 rowerów. Jesteśmy w lesie, jest cisza,

spokój. Stamtąd też wyjeżdżają wszystkie

wycieczki. Program jest bardzo nasycony,

bogaty. Chodzimy nieodpłatnie na basen,

do planetarium, do wszystkich muzeów.

– To, co teraz tutaj się dzieje, ﬁnansu- podobają mi się Karpaty, dawno nie byłam

je Fundacja Siepomaga, a Stowarzyszenie w górach.

– A ja przyjechałam z Charkowa – po- dźwięków. Trochę się gubią. Ale w trakcie

są u nas na warsztatach, są bardziej spię- waliśmy im ankiety dotyczące tego, na co na-

te, zamknięte w sobie. Boją się głośnych

leży zwracać uwagę podczas pracy z dzieć-

mi. Pierwszą rzeczą, jaką możemy zrobić,

jest stworzenie bezpiecznego środowiska,

w którym dzieci będą czuły się komfortowo.

Gdzie będą czerpały inspirację. Gdzie będą

wiedziała Wiktoria. – Mój tata też walczy.

Tutaj najbardziej uderza mnie to, że nie ma

alarmów, a u nas trwają one po 5–6 godzin.

Wybuchy w dzień i w nocy.

pracy widzę, że się rozluźniają, czerpią

z tego pewną przyjemność. Być może na

chwilę zapominają o tym, jak wygląda ich

a dziewiąty i dziesiąty już we Lwowie.

życie w domu. Mam nadzieję, że pobyt tu- uczyć się komunikacji z rówieśnikami. Dzisiaj

Eugeniusz też przyjechał z Charkowa.

– Bardzo podoba mi się, że tutaj panuje

spokój – stwierdził. – Nie ma żadnych zmar-

taj będzie dla nich formą relaksu i pozwoli

im się nieco odprężyć.

jest to bardzo potrzebne, ponieważ dzieci

uczą się online. Dzieci niewiele ze sobą roz-

mawiają. Żyją w warunkach ciągłego stresu.

Stosujemy również podejścia zorientowane

na traumę, które są obecnie uznanymi meto-

dami psychologicznymi.

nie tych grup z wojennego Charkowa to

Podzieliła się swoimi wrażeniami też

„Idziemy na Spacer” Haliny Tretiakowej. To

są jej kontakty. Ona sama jest z obwodu

twień, nie ma niczego, co mogłoby niepo- Anna Tretiakowa, kierowniczka grupy

koić. Po prostu jesteś sam na sam z naturą dzieci i mam:

charkowskiego. Rozwinęła też kontakty i ludźmi. Jeśli spojrzeć na to z perspektywy,

w innych miastach Ukrainy. Były to dzieci

to młodzież w Charkowie żyje w wielkim za- Mam mnóstwo wrażeń.

Dzieci się wyspały. Wszyscy

rozumieją, co się dzieje u nas

Pracujemy z matkami

i dziećmi. W tym krótkim

czasie naprawdę widzimy

pozytywne rezultaty. Niemal

codziennie prowadzę

Anna Diaczenko zaznaczyła, że każde- w Charkowie. Tutaj trochę

odpoczęliśmy. Ogromne

podziękowania dla wszystkich,

którzy nam pomagają. To

indywidualne konsultacje

z dziećmi i matkami, a co

drugi dzień organizujemy

szkolenia grupowe.

fakcję, że w tych projektach humanitar-

nych pracuję na Ukrainie z dziećmi, z mło- ły w Tustaniu.

dzieżą i też z ich matkami. Ogromną mam

z tego satysfakcję. Można powiedzieć, że

stało się to wręcz sensem życia.

Z Janą rozmawialiśmy na szczycie ska- zmiana otoczenia, psychiczne

odciążenie. To są dzieci wojny.

– Ta wycieczka jest nam bardzo po- Są tu dwie dziewczynki,

trzebna, a poza tym to okazja, żeby trochę które całkiem niedawno

odpocząć od wojny. Tutaj jest przecież ci- straciły rodziców. Pracuję

w placówce komunalnej Rady

Obecnie pracuję z dwiema dziewczyn-

kami i nie pozostaną one bez mojego wspar-

cia po zakończeniu tego projektu. Uzgodnili-

śmy, że po powrocie do Charkowa będziemy

kontynuować terapię indywidualną. Wcze-

śniej omówiliśmy to z matkami, ponieważ

ojciec jednej z dziewczynek zginął na woj-

nie. Bardzo przeżywa tę stratę i w pierw-

szych dniach nie czuła się zbyt komforto-

wo. Zwróciłam na to uwagę. Rozpoczęliśmy

pracę. Mama została o tym poinformowana.

Nawet poza ramami tego projektu nie pozo-

stawimy dzieci bez wsparcia.

We Lwowie podczas wycieczki do sta- szej i spokojniej niż w Charkowie. Bardzo

Wszystko co miasto oferuje mamy bez- roruskiej twierdzy-grodu Tustań w Karpa- podoba mi się Lwów, jego atmosfera i przy- Obwodowej w Charkowie

płatnie. Łącznie przez turnusy w Płońsku

przeszło tysiąc dzieci, a ze współpracy

tach poznałem bliżej uczestników turnusu.

– Tutaj nie ma takich zagrożeń jak

jaźni ludzie. Mamy w programie mnóstwo

wycieczek. Byliśmy w teatrze. A tę wspi- «Ramię w ramię»”. Pracujemy

„Przestrzeń weteranów

z Fundacją Siepomaga mamy 500 dzie- w Charkowie – powiedział Dmytro. – Tyl- naczkę na górę zapamiętam na całe życie.

z weteranami, z rodzinami

poległych i zaginionych.

Pomagamy takim rodzinom

w załatwianiu dokumentów.

Kiedy zaproponowano nam

wypoczynek we Lwowie,

szybko zebraliśmy dzieci

i matki.

ci tylko w tym roku szkolnym. Mamy już

plany na przyszły rok szkolny, czyli od

września do czerwca 2027 roku. To będzie

na pewno sześć turnusów, czyli kolejnie

trzysta dzieci. Myślimy jeszcze o otwarciu

drugiego programu. Mam nadzieję i prze-

widuję, że 10 turnusów odbędzie się w Pol-

sce plus pewnie dwa na Ukrainie. Ambasa-

da Ukrainy oczywiście o wszystkim wie.

Zawsze nas zaprasza. Dzieci z Ukrainy na

każdym turnusie jadą do Torunia, do Olsz-

tyna, do Warszawy i zawsze jesteśmy za-

proszeni do Ambasady Ukrainy albo ktoś

z ambasady przyjeżdża do nas. Odwiedził

nas ambasador Wasyl Bodnar, a teraz pod-

czas turnusu dla dzieci z Dowbysza żona

ambasadora wraz z córką. Zjedli z nami

nasz kolonijny obiad niedzielny, czyli rosół

ko raz zeszliśmy do schronu. W Charkowie

już jakoś przyzwyczailiśmy się do ciągłego

To w ogóle moja pierwsza wspinaczka na

taką górę – powiedziała Jana.

nr 13 (497) 1–16 lipca 2026

Wydarzenia

www.kuriergalicyjski.com

Polsko-ukraińsko-amerykańska misja edukacyjna w Nahaczowie

W ciągu dziesięciu dni

w Centrum Edukacji

Transgranicznej

roku w Nahaczowie zrealizo-

wano z powodzeniem projekt

pilotażowy nauczania języka

angielskiego. W tym roku był

to już drugi turnus. Fundacja

Kościuszkowska organizuje

wolontariuszy ze Stanów Zjed-

noczonych, którzy wcześniej

przyjeżdżali do Polski.

Igor Grabowski przypo-

mniał, jak na samym początku

pełnoskalowej agresji rosyjskiej

szefowie tych fundacji Mar-

cin Piotrowski i Marek Skuli-

mowski przybyli do Jaworowa

i zapytali zaniepokojonych są-

siadów: „W czym możemy wam

pomóc?”. Tak rozpoczęła się ich

szeroka współpraca.

i Centrum Integracji

dla Polaków w Ukrainie

w Nahaczowie nieopodal

Jaworowa w obwodzie

lwowskim ponad 70

dzieci uczyło się języka

angielskiego. Obóz został

zorganizowany przez

Fundację Folkowisko

z Polski, Fundację

–

Wspólnie

Jaworow-

ską Radą Miejską oraz The

Kosciuszko Foundation reali-

zujemy wyjątkowy program

edukacyjny, w ramach którego

amerykańscy nauczyciele pro-

wadzą interaktywne zajęcia dla

dzieci z Ukrainy – powiedział

Marcin Piotrowski, znany spo-

łecznik z województwa pod-

karpackiego. – Tutaj nie ma tra-

dycyjnych lekcji przy ławkach

przez wiele godzin. Jest nauka

poprzez zabawę, ruch, śpiew,

gry, wspólne projekty, zajęcia

plastyczne i rozmowy. Dzieci

poznają język angielski w na-

turalny sposób, a jednocześnie

odkrywają kulturę i codzienne

Igor

czył pamiątkowe dyplomy

Marcinowi Piotrowskiemu

wolontariuszom Fundacji

Grabowski

wrę-

Kościuszkowskiej.

Kościuszkowską z USA,

organizację społeczną

Folkowisko UA oraz

Mychajlo Surowyk, staro-

sta Nahaczewa zaznaczył, że

wyżywienie dzieci, uczestni-

ków obozu zostało sﬁnanso-

wane z budżetu Rady Miasta

Jaworów.

Jaworowską Radę Miejską.

KONSTANTY CZAWAGA

TEKST

KONSTANTY CZAWAGA

OKSANA KUŁYK

ZDJĘCIA

Marcin Piotrowski,

prezes Stowarzyszenia

Folkowisko zwrócił się do

dzieci takimi słowami:

Przyszłość Ukrainy

to dzieci. Jesteśmy

wam wdzięczni za

to, że rozwiacie

Jadąc autobusem rejsowym życie Stanów Zjednoczonych.

ze Lwowa do Nahaczowa, za- Najpiękniejsze jest jednak to, że

pytałem kobietę, która wsiadła

dzieci choć na chwilę mogą za-

w Jaworowie, na którym przy- pomnieć o wojnie. Mogą po pro-

sieć współpracy

ukraińsko-polskiej.

stanku najlepiej wysiąść, żeby

znaleźć się bliżej dawnej sie-

dziby kołchozu w tej wsi.

– Na pewno jedzie pan do

Centrum, gdzie Amerykanie dziłem wywiad dla Kuriera

uczą nasze dzieci języka an- z Tomem Silverem. W tym roku

stu być dziećmi.

Podczas

zeszłoroczne-

go obozu języka angielskie-

go w Nahaczowie przeprowa-

Organizatorzy

wręczyli

wszystkim uczestnikom obo-

zu pamiątkowe certyﬁkaty.

Otrzymał go też 11-letni Wła-

ROMAN ZILINKO, KIEROWNIK DZIAŁU SKANSENU I DARIUSZ BOBAK

gielskiego? – ożywiła się pani

Luba. – Mój wnuk Władysław

chodzi tam już drugi rok. Do- mawiała z dziećmi po angielsku

brze uczą! On panu opowie. i doskonale zna język ukraiński

Centrum Edukacji Transgra- oraz polski. Jej rodzice, Ukra- dziewanie w kranach zabrakło

nicznej w Nahaczowie powsta- ińcy, urodzili się we Lwowie,

wśród wolontariuszy była jego

mama Maria Silver, która roz- żadnych niedogodności zwią- Bobak skorzystał z okazji, by

zanych z codziennym życiem. poznać kierownictwo tego mu-

Przypomnieli, jak niespo- zeum oraz muzyków zainte- gielskiego

pomóc, abyśmy nie odczuwali

jarmark w skansenie. Dariusz dysław Musakowski, wnuk

pani Luby.

– W szkole uczymy się an-

podręczników,

resowanych wspólnymi pro- a tutaj mieliśmy okazję do ży-

wej rozmowy z Amerykanami

wody i wtedy miejscowi przy- jektami ze Stowarzyszeniem

ło pod koniec 2024 roku dzięki

wsparciu partnerów z Polski,

Stanów Zjednoczonych, Izraela

i Ukrainy.

i Fundacją Folkowisko.

podczas różnych zabaw, któ-

rych nas nauczyli – opowia-

W starym parku wiejskim

we i wszystko łatwo zapadało

w pamięć. W ciągu tego tygo-

dnia nauczyłem się lepiej roz-

Mychajło Surowyk, staro- przyjechali młodzi wolontariu- rykanie. – To bardzo aktywna ich rodzice, znajomi. Przybyli

sta Nahaczowa w wywiadzie sze Irene Trujillo, Helen Moak, społeczność. Wszyscy – Ukra- również przedstawiciele władz

dla Kuriera wyjaśnił, że w cza- Katlin Riley i Samuel Klemp. ińcy i Polacy – starali się zrobić

sach sowieckich to pomiesz- – Przyjechaliśmy, aby za- wszystko, aby ten obóz się od- twie rozległy się oklaski skie- ludźmi.

czenie było majątkiem daw- świadczyć, że Ameryka nie

nego kołchozu. Był to budynek odwróciła się plecami do

lokalnych. Po wspólnej modli- mawiać po angielsku z innymi

Władka nie trzeba prze-

konywać, że znajomość języ-

udziałowców dawnego kołcho- stałe ludzie. W tym trudnym

zu podjęto decyzję, by część bu- dla nich czasie chcemy okazać

dynku przekazać na ambulato- im nasze wsparcie – zarówno

nicznej to naprawdę świetny ganizowanie obozu z językiem

ośrodek – powiedziała Helen angielskim w Nahaczowie.

Moak. – Chciałabym, aby takie

Ponadto obecnie podróżuje po

całym świecie i siłą poetyc-

kiego słowa opowiada prawdę

o rosyjskiej agresji na Ukrainę.

Dzieci przygotowały też

koncert. Śpiewały po angielsku,

po polsku i po ukraińsku.

– Chcemy, aby za rok amery-

kańscy nauczyciele znów wró-

cili do Nahaczowa – zaznaczył

Marcin Piotrowski. – Bo wie-

rzymy, że język to coś więcej

niż słowa. To narzędzie porozu-

mienia. To sposób poznawania

innych kultur. To most, który

łączy ludzi. I właśnie takie mo-

sty chcemy budować każdego

dnia.

rium lekarskie. Jednak nie było

środków, więc przez 20 lat to

dorosłym, jak i dzieciom. Bar- obozy były tam organizowane

dzo nam się podobały zajęcia

To ogromny wkład

nadal.

na rzecz naszej

pomieszczenie nie było wyko- z ukraińskimi dziećmi. Orga-

rzystywane. Pojawiła się Fun- nizowaliśmy dla nich różne gry

dacja Folkowisko, wolontariu- i warsztaty.

Katlin

Riley

życzyła

młodzieży, na rzecz

naszej społeczności

w Jaworowie – podkreślił.

– Mamy do zrealizowania

jeszcze wiele innych

projektów.

wszystkim zdrowia, szczęścia

i miłości.

sze z Polski i USA i wspólnymi

– Nahaczów to bardzo piękna

Dla młodych wolontariu-

szy Fundacji Kościuszkow-

skiej zorganizowano też wy-

cieczkę do Lwowa. Odwiedzili

oni między innymi świąteczny

siłami wyremontowali i przy- wieś, a jej mieszkańcy są bardzo

stosowali je na Centrum Edu- serdeczni, gościnni i otwarci na

kacji Transgranicznej. Cieszy- nas – dodała Irene Trujillo. –

my się, że dzieci mają miejsce,

dokąd mogą przyjść. Jest tam

też nasza grupa wolontariuszy,

która się nimi zajmuje. Dzięku-

jemy za tak piękną współpracę.

Dzięki temu to pomieszczenie

znalazło swoje miejsce w życiu

naszej wsi.

Każdy starał się nam w czymś

Centrum Edukacji

Transgranicznej

w Nahaczowie

W Centrum przez cały rok

odbywają się zajęcia z języka

polskiego dla lokalnej młodzie-

ży oraz dzieci z udziałem wy-

kładowców z Polski i Ukrainy.

Dariusz Bobak, prezes Fun-

dacji Humanitarnej Folkowi-

sko powiedział, że w zeszłym

przygotowuje się do

kolejnych inicjatyw

i wydarzeń, o których

poinformujemy

w Kurierze.

nr 13 (497) 1–16 lipca 2026

Okruchy historii

www.kuriergalicyjski.com

W 60. rocznicę śmierci Piotra Hausvatera

Lwowski Konrad Wallenrod –

21 czerwca minęła 60.

rocznica śmierci Piotra

Hausvatera (1894–1966)

– założyciela i pierwszego

kierownika Polskiego Teatru

Ludowego we Lwowie, wy-

bitnego pedagoga, reżysera

i strażnika polskiej kultury

na Kresach.

Piotr Hausvater (cz. 2)

MARIUSZ OLBROMSKI

TEKST

PRYWATNE ARCHIWUM WNUCZKI

PIOTRA HAUSVATERA

ZDJĘCIA

kółka teatralne, których dzia-

łalność wspomina tak po latach

Dolo Wisłowski, jeden z uczest-

ników, a później najbliższych

współpracowników:

pierwszej części ob-

WSZELKIE PRAWA ZASTRZEŻONE

W 1947 r. rozpocząłem

naukę w szkole nr 24 przy

ulicy Majakowskiego

18 (przed wojną –

Kochanowskiego, obecnie

Łewyćkoho). Przez cały

czas okupacji byłem na

tajnych kompletach.

Uczyli nas Franciszka

Płonka i ks. salezjanin

Masłowski. Salezjanie

wydali mi świadectwo,

które mi pomogło wstąpić

do szkoły nr 24.

szernego szkicu Mariusza

Olbromskiego przedstawio-

ne zostały wielowiekowe

tradycje polskiego teatru we

Lwowie oraz młodość i droga

życiowa przyszłego twórcy

jedynej wówczas na terenie

Związku Sowieckiego polskiej

sceny teatralnej.

W drugiej części autor opi-

suje dramatyczne realia po-

wojennego Lwowa, działal-

ność Piotra Hausvatera jako

początek działalno-

ści Teatru uznaje się 19

kwietnia 1958 roku, kiedy

to w polskiej szkole nr 10 zespół

wystawił Rycerskość wieśnia-

czą G. Vergi oraz Słowackie-

go Balladynę; rok później zaś

fragmenty Beatrix Cenci, Ma-

rii Stuart i Mazepy, oczywi-

ście w opracowaniu i reżyserii

Hausvatera. Ten debiut Teatru

pod znakiem Słowackiego oka-

zał się szczęśliwy. Wybór au-

tora Króla-Ducha niejako na

patrona artystycznego był nie-

przypadkowy; wszak warto to

podkreślić – właśnie we Lwo-

wie przed wojną ukazywały się

sukcesywnie jego dzieła w zna-

komitym opracowaniu profe-

sora Uniwersytetu Jana Kazi-

mierza – Juliusza Kleinera; tam

też w latach 1919–1927 wydano

cztery tomy Dziejów twórczości

Juliusza Słowackiego tegoż au-

tora. Również jednym z pierw-

szych, a zarazem wnikliwych

badaczy twórczości Słowac-

kiego był związany ze Lwowem

i pobliską Medyką Jan Gwalbert

Pawlikowski, autor prac: Stu-

dia nad Królem-Duchem. Część

1: Mistyka Słowackiego (1909),

Społeczno-polityczne idee Sło-

wackiego w dobie mistycyzmu

(1930). Wspólnie z synem Mi-

chałem przygotował też ko-

mentowane wydanie Króla-

-Ducha, t. 1–2 (1924).

nauczyciela

organizatora

życia kulturalnego oraz naro-

dziny Polskiego Teatru Ludo-

wego. To opowieść o odwadze,

wytrwałości i walce o zacho-

wanie polskiego słowa w mie-

ście, które po wojnie znalazło

się poza granicami Polski.

Na początku roku

szkolnego profesor

Hausvater zaczął nas

namawiać, abyśmy

założyli teatr. […]

publiczność nagradzała ich nie-

zmiennie owacjami, pośrednio

zmieniając treść sztuki w farsę.

Przedstawienia bowiem były nie

tylko cenzurowane, ale bez wąt-

pienia odbywały się pod spe-

W sali gimnastycznej

szkoły nie było sceny,

trzeba było ją zbudować.

Woziłem swoimi końmi

deski dla jej urządzenia.

Uczyliśmy się w dzień,

urządzaliśmy scenę

nocami.

RODZINA PIOTRA HAUSVATERA, 1956 ROK

dla samej idei Teatru ogrom- podobno oﬁarowywał zamiast cjalnym nadzorem. Oﬁcjalnie

nie ważne. W zespołach pa- honorariów lekarzom syna. więc Hausvater i zespół teatral-

Rosnący autorytet Hausva- ny mógł uchodzić za propagato-

nowała atmosfera nie tylko

zrozumienia dla sprawy, ale

tera i uznanie władza sowiecka

ra nowej, socjalistycznej kultury

teatralnej, tym dla komunistów

cenniejszej, że tworzonej na ba-

także koleżeńskości

jemnej pomocy. Jak wspomina

Wisłowski, pieniądze, które

wza- starała się zniszczyć mimo tego,

iż świadom sytuacji politycznej

Dziwni byli entuzjaści

Teatru – uczniowie.

Prawie wszyscy nie

odpowiadali wiekowo

klasom, do których

uczęszczali – byli starsi.

[…]

rozpoczął trudną grę i do reper- zie szkół i z młodzieżą. Taka oﬁ-

grupy uzyskiwały po spek- tuaru młodzieżowych grup te- cjalna wersja działalności Teatru

taklach, przeznaczano na za- atralnych włączał także sztuki

miała być jego najlepszą tarczą

ochronną. Faktycznie zaś jego

działalność służyła przypomnie-

niu tradycji polskiego teatru we

Lwowie, była – jak się wtedy mo-

kup butów i ubrań dla ubogich

uczniów. Tak postanowił po

naradzie z rodzicami profesor

socrealistyczne (wspomniana

sztuka Wandy Wasilewskiej

Tęcza, O. Kornijczuka W stepach

Balladynę

zaprezentował

Hausvater. Trzeba też pod- Ukrainy i Prawda, L. Dmyterki

kreślić, że Hausvater nigdy

nie czerpał żadnych korzyści

Teatr jeszcze później na sce-

nie dawnej Bagateli, pełniącej

wtedy funkcję Domu Twórczo-

ści Ludowej. Występ ten zdobył

uznanie widzów i władz kultu-

ralnych Lwowa. W rok później

Teatr przeniósł się do Obwo-

dowego Domu Nauczyciela, co

świadczy o tym, że intensyw-

ne starania Hausvatera o stałą,

aczkolwiek skromną, scenę po-

wiodły się. Za jego niewątpliwy

sukces należy uznać przyzna-

nie w grudniu 1961 roku przez

Republikańską Radę Związ-

ków Zawodowych polskiemu

zespołowi teatralnemu tytułu

Teatru Ludowego, co w nomen-

klaturze sowieckiej sytuowało

go prawie na równi z zawodo-

wymi. Teatr otrzymał dwa eta-

ty i dotacje na wyjazdy, a także

na aﬁsze i zaproszenia.

Generał Watutin oraz Nauczy- gło wielu wydawać – karkołom-

ciele Iwana Franko). Ze wspo- ną próbą kontynuacji tej tradycji

działalności mnień widzów wynika, że pu- i próbą jej ubogacenia. W jakimś

Woziłem koniem

materialnych

Teatru, chociaż znajdował się

po wojnie w wyjątkowo trud- z bezsensowności tych „dzieł”,

bliczność zdawała sobie sprawę

sensie Hausvater nawiązywał

do doświadczeń odległych, a bli-

ich fałszu ideowego, przycho- skich Jana Nepomucena Kamiń-

także drewno z lasu

dla dekoracji (np. do

spektaklu „Tęcza”

nej sytuacji materialnej. Miał

na utrzymaniu dużą rodzinę

dziła natomiast na spektakle

skiego. Ważne wtedy było to, aby

ze sceny można było usłyszeć

ninę i syna Emila, a pensja na- mógł działać i aby ze sceny mo- polskie słowo.

uczyciela była bardzo skrom- gło rozbrzmiewać nadal pol- Warto wspomnieć, że po-

skie słowo. Bowiem lwowianie, dobny manewr zastosowali na-

szczególnie Polacy, po przeży- uczyciele polskiej szkoły nr 10

według książki

– troje dzieci: córki Annę i Ja- wyłącznie dlatego, aby Teatr

Wandy Wasilewskiej).

Przywoziłem zeszyty

i książki z drukarni.

Dyrektor szkoły

na. Żona jego nie pracowała.

Nawet wtedy, gdy Polski Teatr

zyskał miano Ludowego i kiedy

chciano dać Hausvaterowi etat

ciach wojennych nie mieli, jak

wolno sądzić zapewne, żadnych

w latach 70., kiedy groziło jej

zamknięcie ze strony władz.

Urządzili tam wówczas, w cią-

Kabarowski dawał nam

zeszyty do notowania

tekstu ról, bo nie mieliśmy

w czym pisać.

jako kierownikowi, odmówił, złudzeń co do tego, czym jest

chcąc widocznie zachować komunizm. Podobno publicz- gu dwóch miesięcy, Muzeum

niezależność. Utrzymywał się

m.in. z wyprzedaży, często za

ność uważała jednak za patrio- Feliksa Dzierżyńskiego

tyczny obowiązek nagradzanie otwarcie zaprosili władze mia-

Młodzieżowe grupy te- bezcen, zgromadzonej przed sztuk wyjątkowo burzliwymi

atralne, które zorganizo- wojną kolekcji cennych obra- oklaskami.

wał Hausvater, początko- zów, z których część zakupi-

wo występowały w szkołach ła Lwowska Galeria Obrazów. tłumy i tworzył swoisty „teatr

oraz brały udział w przeglą- W domu również znajdowała ogromny”, w którym zarówno

dach osiedlowych, miejskich się ogromna biblioteka, wspa- aktorzy, jak i widzowie, złączeni

i obwodowych. Zespół nabie- niałe wydania przedwojen- nicią duchowego porozumienia,

rał doświadczeń, zdobywał

sta oraz konsula generalnego

PRL z Kijowa. Nie można było

Hausvater gromadził więc

rzeczywistości sowieckiej

zamknąć szkoły, w której ist-

niało takie muzeum (podobno

nikt go później nie zwiedzał).

Hausvater rozpoczął więc

Ale zanim do tego do-

szło, przez wiele lat Hausvater

w dwu szkołach z polskim ję-

nych drukarni i wcześniejsze

starodruki, które Hausvater

starali się przekonywająco za- trudną grę, która mogła skoń-

zykiem nauczania organizował dyplomy i uznanie, co było

grać swoje role. Młodzi aktorzy

lepiej lub gorzej tworzyli kreacje,

a bez względu na te usiłowania

czyć się dla przedsięwzięcia te-

atralnego, jak i dla niego same-

go i jego rodziny różnie. W tym

Przedruk za zgodą Autora z książki „Wobec romantyzmu” Towarzystwo Naukowe KUL, Lublin, 2006. Wszelkie prawa zastrzeżone.

nr 13 (497) 1–16 lipca 2026

Okruchy historii

www.kuriergalicyjski.com

i grać przedstawienia,

czasie bowiem wiele jeszcze

osób ze Lwowa traﬁało na Sy-

berię lub dostawało nakaz pra-

cy i wyjazdu w głąb ZSRR na

kilkanaście lat.

- rzemieślnika – jest

delikatne, życzliwe,

rozwianie inicjatywy

inaczej mogli go zamknąć.

każdego z aktorów, a nie

dławienie tej inicjatywy.

Hausvater i ze względu na

Widocznie, aby też zdyskon- sytuację wytwarzaną wo-

tować mogące się z kolei rodzić kół jego działań teatralnych,

w środowisku polskim wąt- i z powodu „Sprawy księdza

pliwości co do charakteru ide- Kwiatkowskiego”, jak rów-

nież na skutek coraz gorszej

czasie Hausvater wystawił atmosfery wokół jego osoby

również fragmenty Pana Ta- w szkole, w której uczył, coraz

Zwracał uwagę na dykcję,

właściwą modulację głosu i lo-

giczne akcentowanie. Starał się

obsadzać role możliwie jak naj-

stosowniej do możliwości każ-

dego aktora. Sądził, że:

owego Teatru, w tym samym

deusza i – co warto podkreślić

bardziej zapadał na zdrowiu.

– Konrada Wallenroda. Przy- Był wielokrotnie operowany,

gotowanie i zaprezentowanie a na pogorszenie stanu zdro-

szczególnie tej ostatniej sztuki wia miał niewątpliwie Wpływ

wymagało od niego w tamtym

czasie nie tylko wiele trudu,

ale też odwagi. Przesłanie Wal- na wcześniejszą emeryturę

lenroda, skierowane do pol- w wieku 60 lat, ale mimo to nie

skiej publiczności we Lwowie, zaprzestał prac zmierzających

było zapewne dla wszystkich

widzów czytelne i mogło stać

się inspiracją dla innych grup

polskich.

[…] najistotniejszym

warunkiem sztuki

scenicznej będzie

i być musi zawsze

estetyka żywego słowa

i stworzenie postaci

żywej, psychologicznie

uzasadnionej, a gdzie

trzeba odpowiednio

ustylizowanej.

nieustanny stres. Ze wzglę-

dów zdrowotnych przeszedł

do kontynuowania działalno-

ści Teatru. Próby najczęściej

odbywały się w willi profe-

sora, w pokoju wypełnionym

dziełami sztuki, gdzie stał

Rosnący

stopniowo

Starał się, aby żaden z akto-

rów nie wpadał w schematyzm

i w każdym przedstawieniu pre-

zentował inaczej swoje umie-

jętności, a równocześnie pod-

kreślał, iż reżyserowi nie wolno

pozbawiać aktora jego indywi-

dualnych cech. Zwracał również

uwagę na to, że reżyser, zacho-

wując autorytet i nie tolerując

lwowskim środowisku auto- również fortepian. W tym cza-

rytet Hausvatera starano się sie gromadzenie uczniów na

zniszczyć. Prowokację sowiec- wieczorne spotkania w domu

ką wobec Profesora (jak go po- mogło się skończyć dla profe-

tocznie nazywano) wspomnia- sora i rodziny fatalnie.

ny Dolo Wisłowski opisuje jako

tzw. Sprawę Księdza Kwiat- w rozmowie ze mną, że w latach

RODZINA PIOTRA HAUSVATERA, 1936 ROK, LWÓW

Dolo Wisłowski wspominał

kowskiego. Wspomina:

późniejszych często zapraszał Lidia Chrzanowska-Ilku, Jo- że reżyser musi w sobie łączyć

grupę teatralną na spotka- lanta Martynowicz, Jan Ty- wiele talentów i umiejętności:

W tym czasie ks.

nia i pikniki w ogrodzie swe- sson, Zbigniew Chrzanowski

go domu, położonego na przed- i inni. Wielu, np. Jolanta Mar- kiem literackim, wielostronnym

być literaturoznawcą i anality- w zespole anarchii i samowoli,

powinien jednocześnie kierować

artystą, psychologiem w odnie- zespołem dyskretnie i taktownie.

sieniu do zespołu; musi indywi- W kreacji każdego aktora powi-

Kwiatkowski, proboszcz

kościoła św. Antoniego

został aresztowany za

naukę religii. Zabrali

go w dzień żołnierze

w hełmach. Prowadzili go

przez całą Łyczakowską

i centrum do placu Smolki,

że niby to straszny

mieściach Lwowa, przy Trakcie

Winnickim. Za każdym razem

tynowicz, rezygnowało z karier

zawodowych teatrach, bo

chciało wyłącznie występować

właśnie w tym Teatrze.

spotkania urządzano

ten

dualnie, z umiarem i taktownie

podchodzić do każdego aktora.

nien pielęgnować pozytywne

strony, a negatywne „dyskret-

nie likwidować”. Z notatek tych

wynika, że reﬂeksje te wysuwał

„z własnego doświadczenia”, ale

wspominał także, iż:

sposób, że odbywały się w dzień

urodzin lub imienin któregoś

Hausvater, nie będąc zawo- Pisał m.in:

z aktorów. Mimo tego był póź- dowym reżyserem, ale za to po-

niej wielokrotnie nachodzony

przez milicję i przesłuchiwa- nie pedagogiczne i znajomość

siadając ogromne doświadcze- Reżyser powinien mieć

wybitne zdolności

pedagogiczne

ny. Wówczas jednak Teatr już

został uznany przez władze,

przedwojennego repertuaru te-

atrów lwowskich (i nie tylko),

[…] tak zresztą

wykorzystywane nie

apodyktycznie, brutalnie,

po dyrektorsku, ale

z umiarem, taktownie,

indywidualnie do każdego

aktora. Naczelnym

zadaniem reżysera -

artysty, a nie reżysera

wróg. Ażeby zepsuć

dobrą opinię profesora

Hausvatera, wzięli

a w rozmowach z milicjanta- próbował wiedzę na ten temat

mi Wisłowski posługiwał się usystematyzować. Zachowa-

entuzjastycznymi artykułami, ły się, moim zdaniem bezcenne,

postępowali znakomici

reżyserzy, których

pracę przez całe lata

obserwowałem: Janusz

Warnecki, William

Horzyca, Leon Schiller,

Ludwik Czarnowski.

które udało się zamieścić o nim

w prasie radzieckiej.

zapiski profesora będące plonem

jego przemyśleń, dotyczących

roli reżysera w teatrze. Prze-

myślenia te stanowiły podstawę

jego pracy reżyserskiej z mło-

dymi ludźmi w Teatrze. Uważał,

go na świadka. Setki

ludzi widziało, jak prof.

Hasvatera prowadzili

na rozprawę przeciwko

księdzu. Ludzie nie

słyszeli co on mówił,

ale tego, że szedł (niby)

świadczyć przeciwko

księdzu, im wystarczyło.

Tak władza sowiecka

niszczyła autorytet ludzi.

Tak więc Piotr Hausvater

organizując Polski Teatr stąpał

po linie. Z jednej strony, chcąc

ratować tożsamość kultury

polskiej we Lwowie narażał

siebie i własną rodzinę; z dru-

giej zaś strony, pragnąc ten cel

osiągnąć, musiał grać wobec

władzy sowieckiej i ukazy-

wać swe rzekome sympatie dla

reżimu. Z końcem epoki stali-

nowskiej i po zmianach poli-

tycznych z repertuaru Teatru

znikły sztuki socrealistycz-

ne, a Teatr zaczął prezento-

wać klasykę sceny polskiej

i światowej.

W podsumowaniu tych re-

ﬂeksji pisze:

Takie metody

usprawiedliwiły swoją

przydatność i celowość

w ciągu 34 lat mojej

pracy pedagogicznej

i reżyserskiej. Wynikiem

takich metod były setki

przedstawień, którymi

kierowałem, liczne setki

ludzi, którzy stali się

dobrymi i bardzo dobrymi

aktorami. I obecnie

Rozmawiałem z ks.

Kwiatkowskim, kiedy

wrócił z Syberii.

Powiedział, że prof.

Hausvater nic przeciwko

niemu nie powiedział.

Władze chciały zniszczyć

dobrą opinię profesora,

jako kierownika Teatru

Polskiego. Był szanowany

przez uczniów

Profesor starał się budować

systematycznie zespół teatral-

ny, przyjmując wszystkich,

którzy się zgłaszali, w każdym

znajdując iskrę talentu i zmie-

metody te wydają plony

wcale dobre.

niając ją

płomień. Warto

wspomnieć, że przez lata jego

przyjacielem, żyjącym rów-

nież ideą teatralną, był Fran-

ciszek Dudek, nauczyciel zoo-

logii i botaniki, a także dużo

młodszy Władysław Łokiet-

ko, polonista, który prowadził

szkolny teatr „AS”, a w latach

późniejszych był też aktorem

Teatru. Przez długi okres w Te-

atrze pracowała córka Hausva-

tera – Anna, oraz grono obda-

rzonych wielkimi talentami

aktorów: Lubart Leszczyński,

Maria Boryszko, Eustachy De-

rewienko, Roman Barylak,

Grono teatralnych zapaleń-

ców działało pod kierownic-

twem Hausvatera do jego śmier-

ci w 1966 roku, przygotowując

w tym okresie 22 premiery. W re-

pertuarze dominowała klasyka,

głównie utwory Słowackiego,

Mickiewicza, Szekspira, Zapol-

skiej, Szaniawskiego, Żerom-

skiego i Bałuckiego. Teatr też

prezentował programy poetyckie

według Ballad i romansów, a tak-

że wiersze Tarasa Szewczenki

i Marii Konopnickiej.

i absolwentów szkoły.

Część ludzi uwierzyła

w pomówienia. Przez

„hurra-patriotów” nie

miał lekkiego życia.

Często chorował – miał

skłonności do skrętu jelit.

Po rozmaitych zebraniach

prowadziłem go do

spowiedzi do katedry.

Teatr musiał działać

DOM HAUSVATERÓW NA UL.IWANA TRUSZA, DAWNA

UL.OBWODOWA

cdn.

nr 13 (497) 1–16 lipca 2026

Wolna Trybuna

www.kuriergalicyjski.com

o tym, że jest on jedną z nielicz- na krótko – do kierowania Do-

nych postaci w strukturach si- wództwem Sił Połączonych.

łowych, bądź też administracji, Parę miesięcy później nieja-

Kto się boi zmian

które trzymają się jeszcze od

sności wokół utraty nowej ma-

czasów sprzed pełnoskalowej szyny F-16 kosztowały posa-

inwazji, a nawet pną się do góry.

W gruncie rzeczy, większość

z tych, którzy kierowali obroną

Ukrainy w lutym 2022 roku jest

dę dowódcę lotnictwa, Mykołę

Ołeszczuka, zwolniono rów-

nież dowódcę sił specjalnych

SZU Serhija Łupanczuka oraz

Nietrudno odnieść

wrażenie, że opinia

publiczna bardziej

odnotowała fakt

już poza swoimi stanowiska- sił wsparcia Dmytra Geregę. Co

mi. I nie chodzi tu tylko o pre- ciekawe, większość z usunię-

odwołania premier Julii

Swyrydenko, niż miałaby

się nim jakoś szczególnie

emocjonować. Jeżeli już, to

bardziej w szerszym ujęciu

sytuacji wokół prezydenta

Zełenskiego, jako że

mierów, ministrów obrony, czy

naczelnego dowódcę SZU,

o potężnym Andriju Jermaku

tych generałów poszła w trwałą

odstawkę. Jakkolwiek powró-

cił w zasadzie jedynie Mojsiuk,

nie wspominając. Do stycz- mianowany po drobnej prze-

nia bieżącego roku trzymali się

jeszcze Serhij Dejneko, dowódca

rwie jednym z wiceministrów

obrony, Huljaka natomiast

czynnie zaangażowanej w wal- przekierowano do zadań ad-

kę Państwowej Służby Gra- ministracyjnych w przemyśle

nicznej Ukrainy „est. 2019” (za- obronnym. Nie trzeba było jed-

w ostatnich latach urząd

premiera na Ukrainie

uległ ewidentnemu

stąpił go Wałerij Wawryniuk)

oraz Kyryło Budanow, pilnie

nak wymieniać szeroko kadr,

by jeszcze wcześniej wypowie-

zmarginalizowaniu.

przekierowany w miejsce ob- dzenia dostali między innymi

ciążonego śledztwem w spra- szef SBU Iwan Bakanow (jesz-

MACIEJ SERŻYSKO

wie korupcji Jermaka, wysoce

popularny szef wywiadu woj- spoza służb i bliski współpra-

skowego (wymienił go Ołeh

Iwaszczenko). Od 2020 roku

ostał się jeszcze niezatapialny

dowódca marynarki wojennej lu „Sługa narodu”), czy dowód-

Ołeksij Nejiżpapa, ale to głów- ca Gwardii Narodowej Ukrainy

nie dlatego, że ta dość prędko

pożegnała się z ﬂotą nawod-

ną (nie żeby ktoś w 2022 roku

oczekiwał po niej innego losu),

za to już z lądu zdołała posłać na

dno krążownik „Moskwa” (za co

też wynagrodzono go awansem

do wiceadmirała).

Człowiekiem, który stanowi

największy monument ukra- czenia maksymalnego wieku

ińskiego wysiłku wojenne- Gierasimow pozostaje szefem

go jest ten właśnie Ołeksandr

Syrski, czterogwiazdkowy

generał, najwyższy stopniem już bardzo liczne. Z dowódców

i stanowiskiem z ukraińskich rodzajów sił zbrojnych i samo-

wojskowy. Odparcie pełnowy- dzielnych komponentów, którzy

miarowej agresji rozpoczynał rozpoczynali wojnę (Salukow

jako dowódca wojsk lądowych,

by w 2024 roku zastąpić skon-

cze 2022 – notabene, człowiek

o odwołaniu zaznaczone-

go jeszcze mocno zarówno

cownik Zełenskiego, dobrany

według podobnych kryteriów,

co u głównego bohatera seria-

działalnością sprzed 2022

roku, jak i latami wojennych

doświadczeń Denysa Szmyhala

możemy mówić wręcz o spro-

wadzeniu go do roli zaszczytnej

przybudówki władzy, niejako

atrapy dla ﬁguranta vel wy-

sokiego rangą przedstawicie-

la państwa i jego głowy, a przy

okazji administratora od brud-

nej roboty. Stanowiskiem cie-

szącym się o wiele większym

poważaniem jest bez wątpienia

newralgiczny dla kraju prowa-

dzącego konﬂikt zbrojny mi-

nister obrony narodowej, rów-

nież niespodziewanie dla wielu

odwołany.

MYCHAJŁO FEDOROW

Jurij Łebid (2023).

Podczas wojny personal-

ne przetasowania oraz rosza-

dy są na porządku dziennym,

w tym konkretnym przypadku

również po stronie rosyjskiej.

I chociaż nieśmiertelny (z przy-

czyn ściśle politycznych), słu-

żący wciąż pomimo przekro-

Sztabu Generalnego, to na niż-

szych szczeblach zmiany były

Zacznijmy może od tego, że

Mychajło Fedorow to jest „ja-

kiś tam” szef istotnego resortu.

Przede wszystkim, nawet jeżeli

OŁEKSANDR SYRSKYJ

też przywiązanie do heroicznej

jednak jego sztab wykalkulował

sobie, że koniecznym, aby… No

–

wojska lądowe, Surowikin

siły powietrzno-kosmicz-

dla wielu nie był jak dotąd sym- postaci Zełenskiego, co również

bolem, to dzięki decyzji Zełen- jest naturalne w demokratycz- właśnie, nie wyrósł zbyt atrak- ﬂiktowanego z otoczeniem pre- ne, Jewmienow – marynarka

skiego o jego dymisji miał szan- nym społeczeństwie, a zwłasz- cyjny konkurent? Być może zydenta naczelnego dowódcę, wojenna, Sierdiukow – wojska

cza, że ten i jego ludzie wie- poprzez analogiczny zabieg Wałerija Załużnego. Wymia- powietrznodesantowe, Karaka-

sę nim właśnie się stać. Bo oto

jak to z perspektywy młodego

le zrobili, by szerokie masy do

Załużnym (zdymisjonowa- na ta przerodziła się w szerszą

nym na etapie, w którym jesz- czystkę współpracowników

grucha wieść, że skonﬂiktowa- cze nie pozwolił się sobą spo- odwołanego. Poleciały głowy

jew – wojska rakietowe) po dziś

dzień utrzymał się raptem jeden

(Karakajew). Również i wie-

loletni minister obrony Szojgu

wypadł po drodze za burtę, ro-

człowieka wygląda. Na Ukra- siebie zrazić. W tym wszystkim

inie nie ma już wątpliwości, że

wewnątrzpolityczne zawiesze- ny z niemłodym już generałem łeczeństwu zmęczyć, ani nie

nie broni dobiega końca. Obec- Syrskim (którego wielu kojarzy nałapał dość wiele krwawych

ny prezydent i jego obóz czują z właśnie takim Bachmutem,

jednak zagrożenie niekoniecz- czy przymusową mobilizacją) nego pokonać go (bądź desy- cer (i, prawdę mówiąc, całkiem nić pracę resortu Biełousowo-

nazwisk takich, jak Jewhen

Mojsiuk – zastępca Załużnego,

bitew) wyhodował sobie zdol- wyjątkowo doświadczony oﬁ- biąc miejsce mającemu uspraw-

nie ze strony starych sił poli- Mychajło Fedorow ma stracić

tycznych, a nowych, zaharto- tekę ministra obrony.

gnowanego przezeń następcę)

rywala. Czyli że zatem kara za

krnąbrność, zbytnią zuchwa- Mychajło Zabrodski

sensowny kandydat na ewen- wi. W międzyczasie Ukraina

tualnego następcę Syrskiego),

miała już następujących mini-

wanych w boju twarzy. Takich,

które kojarzą się z dumą i suk- nawet na poziomie aparycji

cesami, a za którymi nie ciągną daleki, jak tylko można od ste- Próba ochrony Syrskiego ra- służby prosto z ławy poselskiej

się śledztwa w sprawie korup- reotypu poradzieckiego biu- czej nie była powodem samym (zasiadał

sobie, ile chęć osłony swoje- szej, zgodnie z modą robienia

w manierze, z wizją i wymier- go nominata, wyboru, któremu przez bohaterów ATO karier

Rocznik 1991. Człowiek już

–

dru- strów obrony: Ołeksij Reznikow

łość i samodzielność? Prędzej. gi zastępca, przywrócony do

(2022–2023, wcześniej od 2021),

Rustem Umierow (2023–2025),

Radzie Najwyż- Denys Szmyhal (2025–2026),

cji w bezpośrednim otoczeniu,

ani też niepopularne decyzje.

Równocześnie naród, w którym

rokraty. Energiczny, zachodni

Mychajło Fedorow (2026) oraz

ktoś jeszcze, o kim może później.

nymi sukcesami, do tego nie- akurat przytraﬁło się być gene- parlamentarnych – patrz: An- Dla szerszego oglądu sprawy, od

drij Biłecki), Serhij Szaptała –

szef Sztabu Generalnego, Serhij

objęcia prezydentury przez Ze-

łenskiego byli jeszcze odziedzi-

to kwitnący przemysł zbroje- jarzą się odruchowo właśnie

niowy, spektakularne sukce- z kimś takim, jak on, bo już na

sy jednostek dronowych oraz pewno nie z Syrskim (rocznik

tastroﬁe lotniczej. Taki wybór

niewątpliwie mógł być przez

społeczeństwo odebrany jako Nadzwyczajnych Wołodymyr

podlegającej armii Państwowej denta cywila) emerytowany oﬁ-

Służby Ukrainy ds. Sytuacji

cer Andrij Taran (2020–2021).

Dość sporo, trzeba przyznać. Do

to, że siłom zbrojnym udało się

postawić zdecydowany opór

łapiącemu zadyszkę najeźdźcy.

Nie jest może wciąż idealnie, ale

w końcu „jakoś”. Do przeżycia,

aż chciałoby się powiedzieć,

gdyby nie te lecące na głowę

1965 plus reputacja i apary- postawienie na niezależnego

cja podręcznikowego trepa, do

tego fama tego, kto podsiadł na

stołku powszechnie szanowa- 2019 roku szefem tejże służby

nego Załużnego). Podsumowu- (zastąpił wtedy nominata z ery

jąc – ze strony prezydenta de- Poroszenki, Serhija Kniaziewa).

Demczuk, ale to bardziej adno- tego stopnia, że pytanie, czy aby

eksperta – generał policji I ran- tacja. Poprzez awanse zwolni- na pewno należy tutaj chwalić

gi Kłymenko był bowiem od

ły się zaś stanowiska dowódcy

nieobstawanie na siłę przy kon-

wojsk lądowych (Syrski), obro- kretnych nazwiskach ciśnie się

ny terytorialnej, którą zawia- samo na usta.

dujący Anatolij Barhyłewycz

został na krótko nowym szefem

Sztabu Generalnego i piechoty

Niewykluczone, że zastępu-

jąc Fedorowa Kłymenką kie-

rowano się podobną myślą, co

cyzja o zastąpieniu go, jeszcze

Sęk w tym, że były policjant

rakiety. Widać jednak pozy- w podobnych okolicznościach miał przez te lata dość czasu, by

tywne zmiany i można mieć

nadzieję na przyszłość. Mija

(i to jeszcze kim!) jest wizerun- wtopić się w prezydencką eki- morskiej, której dowódcę Jurija gdy wypełniano nim lukę po

kowym blamażem. Być może pę, nie wspominając już nawet Sodola przesunięto – również Monastyrskim. Dla otoczenie

nr 13 (497) 1–16 lipca 2026

Kurier kulturalny

www.kuriergalicyjski.com

prezydenta cały czas mógł on

być „tym niezależnym z ze- zdarzenia, następca Bakanowa.

funkcjonariusz z prawdziwego manewr z nagłym przerzutem

jest dość szeroki i nie ma więk- wątpliwości. Może jednak są-

Budanowa i tak oto ukraiń- szego sensu, by się tu o nim

dzi, że pewne oﬁary i na tym

wnątrz, spoza polityki”, ale przy

okazji też „naszym, sprawdzo- jania „profesjonalistami” dziur

nym”. Świadczyłoby to jednak

o ograniczonym słuchu spo- kadrowych wydaje się stałą

łecznym ekipy Zełenskiego. pozycją w asortymencie wła- Maluka.

Swoją drogą, mechanizm zakle- skim resorem obrony zaczął bardziej szczegółowo rozpisy- polu są konieczne?

kierować Jewhenij Chmara. Co

ciekawe, kilka miesięcy wcze- wiele z tych rewelacji z frontu,

wać. Wystarczy wspomnieć, że

Samo utrzymanie władzy

przez tyle lat musi męczyć i tę-

po różnego rodzaju wpadkach

śniej dokładnie nim zastąpiono

o których rozpisują się świato- pić niektóre zmysły. A w wa-

we media powstaje przy współ- runkach wojny? Nie ma się co

Zupełnie jak gdyby uznali, że

to nic, że ich „czysty człowiek”

pozostawał ministrem spraw

wewnętrznych, gdy usiłowano

dzy: Taran za Zahorodniuka,

Budanow za Jermaka, Maluk za

Bakanowa…

Chmara to pod wieloma udziale Alfy.

dziwić, że Wołodymyr Zełen-

ski i jego ludzie popełniają błę-

względami wizerunkowy Bu-

danow numer dwa. Może nie tak

medialny, ale z pewnością też

nie anonimowy. Dowodził tak

zwaną Grupą Alfa, czyli częścią

SBU przeznaczoną do zbrojnej

Możemy jednak wątpić, czy

w ten sposób Zełenski zdo- dy. Wewnętrzne, ale i na arenie

ła udobruchać oburzoną część

społeczeństwa, zwłaszcza tych

młodych, z którymi coraz bar- te, których można by było unik-

dziej mu nie po drodze. Z całą nąć. To, czy Chmara okrzepnie

Nieco wcześniej pojawiła

międzynarodowej. Gorzej jed-

nak, że powtarzają je, zwłaszcza

ukrócić samodzielność organów się wzmianka o jeszcze jednym

antykorupcyjnych, panoszył się

Jermak, później go odwoływano,

a wreszcie również w związku

z konﬂiktami z głową państwa

ze stanowiskiem pożegnał się

w styczniu tego roku (podobnie

jak Dejneko) dowodzący (dość

sprawnie) SBU Wasyl Maluk, jej

ministrze obrony. W zasadzie to

pełniącym obowiązki. Otóż po

odwołaniu Fedorowa Kłymenki

nie wyznaczono automatycz- nizowaniem szczególnie trud- gnąć z tego nauczkę, bo o ile

nie do objęcia urzędu (pełno- nych oraz skomplikowanych

prawnie, czy też nie). Zamiast

tego, by zminimalizować wi- wych – operacji specjalnych.

zerunkowe szkody, powtórzono

walki przeciw Rosjanom i orga- pewnością powinien wycią- w resorcie obrony, czy jednak

będzie na przeczekania, a po-

można kłócić się, ile czerwie- tem zwolni miejsce Kłymence,

– a przez to często widowisko- ni jest w pokazanej mu żółtej bądź też komuś zupełnie in-

kartce, tak co do samego fak- nemu jest tutaj ze wszech miar

tu jej pokazania ciężko mieć

Zresztą, repertuar tej formacji

kwestią drugorzędną.

Sikorski i Sybiha rozmawiali w Warszawie

Witryna literacka

Polska i Ukraina chcą deeskalacji napięć

i dalszego dialogu

Mariusz Olbromski

LIST DO KRZYSI GRZEGOCKIEJ

Szefowie dyplomacji

Polski i Ukrainy, Radosław

Sikorski i Andri

Sybiha, spotkali się

w Warszawie 3 lipca, aby

omówić najważniejsze

kwestie dotyczące

Co cię, miła, wywiało z mamą do Londynu,

ze sceny lwowskiej, z teatru polskiego,

z tylu kreacji zwiewnych w „Balladynie”?

I z nagłych natchnień przy sztalugach,

z tamtego zapatrzenia w świat wołyński,

z zachwytów miastem Słowackiego?

Wspaniałość metropolii w mgłach Tamizy?

A jednak dzieła twe subtelne

chwile ulotne nad Ikwą zatrzymały.

I tamtą tęczę – uroczy strumień wrażeń.

relacji dwustronnych.

W centrum rozmów

znalazły się historyczne

spory, współpraca

Teraz prócz snów i klisz pamięci mama

jest twoim całym Lwowem. Z zaśpiewem

głosu, fantazją batiarską, też z humorem.

Wszak złotych serc jest ambasadorem.

wojskowa, rozwój

kontaktów gospodarczych

oraz przygotowania do

zbliżającego się szczytu

NATO.

LISTY SŁOWACKIEGO

spotkaniu obie stro-

podkreśliły

ko-

Wieko żyrafy unosiła często

by musnąć smukłą dłonią pieśni

jak westchnienie i tok melodii leciał

lekko, potoczyście, to znowu cichł

w jej zamyśleniu, o tym kto słał jej

z dala listy te upominki najcenniejsze.

MINISTROWIE SPRAW ZAGRANICZNYCH UKRAINY I POLSKI,

ANDRIJ SYBIHA (OD LEWEJ) I RADOSŁAW SIKORSKI

nieczność

prowadze-

nia konstruktywnego dialogu

i ograniczenia napięć w rela-

cjach polsko-ukraińskich. Jak

poinformowało polskie Mi-

nisterstwo Spraw Zagranicz-

nych, ministrowie zgodzili się,

że rozwój partnerstwa mię-

dzy Warszawą i Kijowem nie

może być wykorzystywany

przez państwa ani środowiska,

którym zależy na pogorszeniu

wzajemnych stosunków.

napięć. Obejmuje on m.in. kon-

sultacje między ministerstwami

spraw zagranicznych, kolejne

spotkanie historyków specjali-

Ministrowie wymienili

również opinie przed

I trzepotało nagle jej radośnie serce,

gdy rozcinała w pośpiechu kopertę,

by chłonąć słowa najpiękniejsze

tęcze miłości, troski i zachwytu,

a czasem skryte za symbolem treści.

nadchodzącym

szczytem NATO.

zujących się w okresie II wojny

światowej oraz zaangażowanie

Rozmowy dotyczyły tak-

przedstawicieli wspólnot re- że współpracy gospodarczej.

ligijnych obu państw w dialog

polsko-ukraiński.

Obie strony pozytywnie oceni-

ły efekty Konferencji na rzecz

Odbudowy Ukrainy, która od-

Pachniały mocniej róże za oknami,

Krzemieniec stawał się piękniejszy.

to nagły ból je mącił i tęsknoty anioł

niósł smugę przeczuć jej o synu

coraz to bardziej chorym.

Andrij Sybiha odniósł się

Istotnym tematem

także do kontrowersji związa- była się w Gdańsku, wskazując

nych z nazwą jednego z ukra- na rosnące zaangażowanie pol-

ińskich pododdziałów wojsko- skich przedsiębiorstw w pro-

rozmów była współpraca

w zakresie rozliczania

trudnej historii. Według

obu resortów spraw

wych. Zapewnił, że decyzja ta

jekty związane z odbudową kra-

Choć świetnym, a nieszczęsnym.

nie miała charakteru antypol- ju. Poruszono również kwestie

skiego, podkreślając jednocze- usprawnienia procedur celnych

śnie, że Ukraina oczekuje wza- oraz rozwoju infrastruktury na

ZŁOTA NIĆ

zagranicznych kluczowe

znaczenie ma dialog

historyczny oparty na

prawdzie i wzajemnym

szacunku. Strony zwróciły

uwagę na postępy

w procesie ekshumacji

oraz wydawaniu kolejnych

zgód na prowadzenie

prac poszukiwawczych.

Minister Andri Sybiha

zapowiedział, że Ukraina

będzie kontynuowała

wydawanie zezwoleń na

takie działania.

jemnego szacunku dla swojej

historii i niepodległości.

przejściach granicznych.

Znowu Krzemieniec gdzie cisza i spokój

wiszą na włosku, a w myślach wszędzie

snuje się nieustannie czarna wojny nić.

Wciąż nowe twarze jawią się na zdjęciach

żołnierzy przy pomniku Szewczenki,

którzy odeszli aby inni mogli wolni żyć.

swoim podsumowaniu

Andrij Sybiha podkreślił, że

Polska pozostaje jednym z naj-

ważniejszych partnerów Ukra-

iny i przypomniał o wsparciu

udzielonym przez Warszawę po

rozpoczęciu pełnoskalowej ro-

syjskiej inwazji w 2022 roku.

Zaapelował także o odsunięcie

emocji na bok i kontynuowanie

dialogu, argumentując, że po-

głębianie napięć między Polską

i Ukrainą leży wyłącznie w in-

teresie Rosji.

Znaczną część

rozmów poświęcono

bezpieczeństwu.

Ukraiński minister

przedstawił sytuację na

froncie oraz działania

Sił Obronnych Ukrainy.

Z kolei Radosław

A jednak świat w odwiecznym rytmie

trwa, rubin jarzębin w parku lśni.

Sady nabrzmiały soczystym owocem.

Ze wzgórz – daleko – o zachodzie słońca

widać jak znad kartoﬂisk płynie siny dym.

Sikorski potwierdził

dalsze wsparcie Polski

dla Ukrainy oraz

Jeszcze w uczelni cisza starych korytarzy,

jeszcze czytelnia pustką stołów lśni…

ale pod dworek Słowackiego znowu

powracamy, by łączyć nuty starych pieśni

i rozerwaną dawnych dziejów złotą nić.

Szef ukraińskiej dyploma-

cji poinformował również, że

zaproponował pakiet działań

mających pomóc w łagodzeniu

gotowość do rozwiania

współpracy wojskowej

i wojskowo-technicznej.

ŹRÓDŁO: FACEBOOK, ANDRIJ SYBIHA/

MSZ RP

2025

nr 13 (497) 1–16 lipca 2026

Z przedwojennej prasy

www.kuriergalicyjski.com

Afery w „Słowie Polskim”

Wzmocnienie wiary

Co najlepiej sprzedaje się

Czytelnikowi – naturalnie,

że informacje o aferach

(im większe tym bardziej

poczytne) i ploteczki. Oto

dziś zobaczymy co na ten

temat pisało w lipcu 1926 r.

„Słowo Polskie”.

Zjazd widzi jedyną drogę

ratunku przeciw rozluźnieniu

życia rodziny we wzmocnieniu

frontu katolickiego, postanawia

przekonania katolickie wpa-

jać w dzieci i dawać im wyraz

w czynach naszego życia pry-

watnego i publicznego. Zjazd

wzywa do odważnego bronie-

nia wszędzie, także w życiu

towarzyskim, zasady o niena-

ruszalności dogmatów naszej

wiary, więc sakramentu mał-

żeństwa jak i przestrzegania

czystości obyczajów, rożnych

zabaw i strojów młodzieży.

OPRACOWAŁ

KRZYSZTOF SZYMAŃSKI

Ktoś coś doniósł i zrobiła się

afera…

Nie ma nadużyć przy budowie

portu w Gdyni

Komisja ministerstwa prze-

mysłu i handlu w obecności

Walka z pornograﬁą

Zjazd kobiet stwierdza-

jąc z przerażeniem, że zasady

chrześcijańskiej etyki ustępu-

ją dziś w szerokich warstwach

społeczeństwa masońskiej ide-

ologii, ukrywającej się pod ha-

słem postępu i uchwala sku-

teczną walkę z szerzącą się u nas

pornograficzną kryminalno-

-sensacyjną literaturą. Doma-

gają się ścigania wydawnictw

przedstawicieli

Najwyższej

Izby Kontr. przeprowadziła do-

chodzenia w Gdyni w sprawie

rzekomych nadużyć, o których

pisano w prasie. Komisja doko-

nała kilkakrotnej lustracji robót

PRACA TRAMWAJARZA I KONDUKTORA NIE JEST ŁATWA PRZY TAKIM NATŁOKU PASAŻERÓW

ukończonych

znajdujących

się w toku i zbadała cały szereg

świadków.

Oprócz pewnych niedokład- podrożenia cen ziarna.

ności przy robotach na molo

zredukować podwyżkę do po- nie zauważyli napisu tego, gdyż

ziomu, zastosowanego ściśle do dopuścili do zdewastowania

znacznej części z trudem za- że kilku poważnych obywateli

dzielnicy gródeckiej świadczy

fakt naocznie zaobserwowany,

sianego trawą ogrodu. Wkrótce

przybyli robotnicy i rozpoczęli

(emeryt. kolejarzy) na widok ro- niemoralnych książek i przed-

północnem, które

łatwo-

Oburzenie paraﬁan kościoła

św. Elżbiety

boty tej zapłakało, w ten sposób

stawień teatralnych, niemoral-

nych obrazów i rycin.

ścią dadzą się usunąć. Komisja

stwierdziła, że stan robot odpo-

wiada zupełnie wszelkim prze-

pisom technicznym budowy.

Komisja żadnych nadużyć przy

budowie portu nie ujawniła.

kopać ziemię, a niebawem przy- dając wyraz swego protestu.

W ciągu dnia wczorajszego

przerwanej roboty już nie kon- Wychowanie dziewcząt

Wczorajszy nasz artykuł wieziono materjały budowlane

wybuchowej demonstracji i przed wieczorem ustawiono

mieszkańców dzielnicy gródec- rusztowania.

kiej w związku z rozpoczęciem Widok robotników zajętych jemy – ów pawilonik zbudowany

budowy miejsca ustępowego tego rodzaju robotą w ogrodzie zostanie w innem miejscu poza

tynuowano i – jak się dowiadu-

Zjazd domaga się u sfer kom-

petentnych wprowadzenia do

szkół średnich żeńskich przy

projektowanej reformie szkol-

nej obowiązkowych przed-

miotów z dziedziny pedago-

gji i z dziedziny gospodarstwa

kobiecego.

w ogrodzie kościoła św. Elżbie- kościelnym zwabił ciekawych

ty, został skonﬁskowany. W ar- parafjan, którzy dowiedzieli się

obrębem ogrodu paraﬁalnego.

Redukcje i podwyżki cen – to

od zawsze trapi pracowników tykule tym dajemy jedynie wy- niebawem, jaki jest cel tej roboty.

i zwykłych obywateli.

Oprócz mody, kobiety mają

swoje postulaty. Dowiedzmy

raz nastrojom ludności dzielnicy Łatwo sobie wyobrazić, jakiem

gródeckiej, którą ten krok czyn- zawrzeli oburzeniem, zwłaszcza, się „Czego domagają się kobiety

Kryzys w tramwajach

ników miejskich do głębi poru- że najbliższa okolica kościoła im.

Elżbiety obﬁtuje w moc wolnego

polskie”, zebrane na II Zjeździe

Kobiet we Lwowie”.

Wczoraj odbyły się dwa wie- szył i zranił jej uczucia religijne.

Alkoholizm

ce pracowników tramwajów

miejskich poświęcone sprawie

propozycji magistratu, który

Obecnie tylko sprawozdaw- terenu, na którym można było ów

czo omówimy wypadki, któ- ustęp postawić.

Wczorajszy, tj. drugi dzień

wielkiego zjazdu kobiet we

Zjazd żąda od władz pań-

stwowych zakazu sprzedawa-

re rozegrały się przedwczoraj

Pod wieczór zebrały się tłu- Lwowie poświęcony był w dal- nia alkoholu małoletnim i pod-

przedstawił pracownikom tram- wieczorem na pl. Bilczewskie- my ludzi, które głośno dawa- szym ciągu referatom i dyskusji.

niesienia ceny alkoholu jako

jednego ze środków utrudnia-

jących nabywanie go.

wajowym dwie ewentualności:

albo redukcja płac, albo redukcja

osób.

go. Rano w ogrodzie kościel- ły wyraz swemu oburzeniu,

Obrady rozpoczęte podobnie jak

wczoraj nabożeństwem, trwały

nym zjawili się dwaj architekci

w towarzystwie proboszcza ks.

a wreszcie na hasło z tłumu

młodzież rzuciła się na roz- rano i popołudniu. Uchwalono

szereg rezolucji, których popar- Wzmódz pracowitość

cie w Sejmie obiecała posłanka Zjazd wzywa wszystkie ko-

parafjalnego, miejsce pod budo- Wówczas dopiero władze po- Hender-Engesaperówna. Zjazd biety Polski do wytężonej pracy

zrównoważenia budżetu ma- wę ustępu, koniecznego wobec licyjne wysłały dwóch poste- zamknęła w godzinach wie- dla dobra Ojczyzny. Każda Polka

gistrat powinien zrezygnować przewidzianego licznego zjaz- runkowych, którzy zresztą nie czornych pięknem i serdecznem czy to w pracy domowej i wy-

przemówieniem przewodniczą- chowania dzieci, czy w pracy

Po dłuższej dyskusji zebrani

Sigmunda i wymierzyli za zgo- poczętą budowę i w mgnieniu

oka całe rusztowanie rozniosła.

odrzucili obie propozycje i wska- dą jego jako gospodarza ogrodu

zali w swych uchwałach, że dla

z 15 proc. podatku dochodowe- du ludności z okazji Kongresu

mieli powodu do interwencji,

gdyż paraﬁanie nie dopuszczali

go z tramwajów, w ostatecznym

razie zaniechać wszelkich in-

westycji, wreszcie zniżyć opłatę

dodatkową do biletów jazdy na

Eucharystycznego.

ca zjazdu, księżna Lubomirska.

Po obradach odbyło się zebranie

towarzyskie w sali katolickiego

zarobkowej i fachowej powinna

zwiększyć pracowitość i kiero-

wać się poczuciem obowiązku

względem Ojczyzny.

Wybrano właśnie to miej- się pozatem żadnych ekscesów.

sce u wylotu ul. Leona Sapie-

hy i Szeptyckich, gdzie, jakby

Przez cały dzień wczorajszy

jeszcze obok miejsca, które usi- Związku Polek.

zasilenie funduszu bezrobocia na ironię, ustawiona jest tabli- łowano sprofanować, gromadzi-

Ze względu na szczupłość

miejsca ograniczymy się do

streszczenia powziętych na

zjeździe rezolucji.

z 5 gr. na 4 gr.

ca z napisem: „Ogród ten pole- łysiętłumyparafjankościołaśw.

ca się opiece P. T. Publiczności”. Elżbiety, komentując postępek

Widocznie ani ksiądz pro- odpowiednich czynników. Dla

boszcz, ani przybyli architekci zilustrowania nastroju ludności

W obronie rodziny

Przybyłego na wiec posła

komunistycznego Sochackiego

nie dopuszczono do głosu, a gdy

mimo to zaczął przemawiać,

tramwajarze opuścili salę obrad.

Zważywszy, że rozluźnienie

węzłów rodzinnych, rozwody,

opuszczenia itp. stały się obja-

wami niemal życia codzienne-

go, wzywa uświadomiony na-

Przeciw rozwodom

Zjazd kobiet, zwołany przez

Zjednoczenie Polskich Chrze- rodowo i społecznie ogół kobiet

ścijańskich Towarzystw ko- polskich do rozpoczęcia wiel-

Wygodnie jest żyć na koszt

innego, ale trzeba mieć miarę…

biecych we Lwowie, idąc za

głosem Episkopatu polskiego,

oświadcza, że katolickie Polki

kiej propagandy zwalczania

stwierdzonego zła przy pomocy

wszelkich środków rozporzą-

Piekarze żądają

zbyt wielkich zysków

domagają się od komisji kody- dzanych, a zwraca się do po-

ﬁkacyjnej, Rządu, Sejmu i Se- słanek, by starały się przepro-

natu, ażeby w ustawie o pra- wadzić ustawę, która by miała

W ministerstwie spraw we-

wnętrznych odbyła się wczoraj

konferencja z udziałem komi-

sariatu rządu oraz rzeczoznaw-

ców, na której omawiano spra-

wę drożyzny chleba i zboża.

Poddano szczegółowej analizie

kalkulację ostatnich podwyżek

cen mąki i chleba i uchwalono

nie dopuścić do podwyżki cen,

którą proponują piekarze, lecz

wie małżeńskiem stwierdzono

zgodnie z zasadami Kościoła

na celu przyczynić się do za-

cieśnienia węzłów rodzinnych,

katolickiego że zawarcia i waż- podnieść moralność publiczną

ności małżeństwa katolików i odciągnąć wiele dziewcząt

decydują tylko przepisy prawa

kościelnego a kompetentne są

tylko władze i sądy kościelne

z wykluczeniem ustawodaw-

stwa świeckiego.

od nierządu, dając im opiekę

rodzicielską.

Została zachowana

oryginalna pisownia

PRZY TAKICH BUDOWACH ZAWSZE COŚ MOŻE SIĘ ZDARZYĆ

nr 13 (497) 1–16 lipca 2026

Okruchy historii

www.kuriergalicyjski.com

Światowa Wystawa w Nowym Jorku w 1939 roku

z udziałem lwowskich ﬁrm i artystów

Wystawa Światowa w Nowym

Jorku została uroczyście

otwarta 30 kwietnia 1939

roku przez prezydenta USA

Franklina Roosevelta oraz

Alberta Einsteina. Była

pawilonu głównego. Według planów, na

wiosnę dokoła pawilonu miał powstać

ogród i kwietniki, wysadzone drzewa

i krzewy.

Przestrzeń terenu polskiego wynosiła

60.000 stóp kwadratowych (samego pa-

wilonu 40.000 stóp kwadratowych). Dla

porównania, teren pawilonu włoskiego wy-

nosił 90.000 stóp kwadratowych, Wielkiej

Brytanii – 100.000 stóp kwadratowych.

Wielkie państwa wydawały na budownic-

two i organizację swoich pawilonów 10-30

razy więcej niż Polska. Wielka Brytania np.

wydała na budownictwo swego kompleksu

pawilonów w przeliczeniu ponad 100 milio-

nów złotych, podczas gdy Polsce udział

w Wystawie kosztował 3,5 mln złotych.

W Nowym Jorku trzeba było oszczędzać

na wszystkim. Już 15 kwietnia wszystkie

prace budowlane i porządkowe zostały

ukończone i polski pawilon czekał na uro-

to jedna z największych

wystaw światowych, niestety

ostatnia wielka impreza

międzynarodowa na takim

poziomie przed katastrofą

II wojny światowej. Jednak

świat jeszcze żył nadzieją,

że wszystko będzie dobrze,

że wojny nie będzie, że

miliony ludzi nie zginą.

Optymistycznym hasłem

wystawy było „The World

of Tomorrow”, czyli „Świat

Jutra”. To miał być świat

kultury, postępu techniki

i rozwoju sztuk pięknych.

Prezydent Franklin Roosevelt

mówił o rozwoju świata „dla

szczęścia, nadziei i proﬁtu”.

PLAKAT REKLAMOWY

WYSTAWY W NOWYM JORKU

pierwszych kolonizatorów Nowego Am- czystość oﬁcjalnego otwarcia. Tymczasem

sterdamu (obecnie Nowego Jorku)”. Niemcy hitlerowskie oﬁcjalnie zrezygno-

Właśnie obok pawilonu Holandii znaj- wały z udziału w Wystawie Nowojorskiej.

dował się pawilon polski, zaś naprzeciwko, Szata zewnętrzna pawilionu polskiego za-

po drugiej stronie ulicy pawilon włoski. Pa- uważalnie różniła się od sąsiednich pawi-

wilon polski z dwóch stron otaczały kwiet- lonów, umiejętnie łączyła pewne elementy

JURIJ SMIRNOW

niki i ogród. Obok znajdowała się również

stacja autobusowa, co było uważane za

okoliczność wielce sprzyjającą frekwencji

danego obiektu. Dalej wzdłuż tejże ulicy

znajdowały się pawilony Ligi Narodów

oraz państw skandynawskich Danii, Nor- dziej udanych w porównaniu z architekturą

wegii i Szwecji. Po drugiej stronie usytu- innych pawilonów. Czasopismo „Plastyka”

owano ogromne pawilony ZSSR (najwięk- pisało, że „…środkiem pawilonu jest ogrom-

tradycyjne polskiej architektury średnio-

wiecza z zupełnie nowoczesną koncepcją

architektoniczną. Pawilon polski był ogól-

nie uważany na samej Wystawie i przez ar-

chitektów nowojorskich za jeden z najbar-

Udział Rzeczypospolitej Polskiej w Mię-

dzynarodowej Wystawie w Nowym Jorku

był poważnym wydarzeniem w historii

odrodzonego państwa polskiego. Na tej

wystawie Polska miała zademonstrować

rozwój swojej państwowości, kultury, sztu-

ki i oczywiście przemysłu. Plany udziału

w tej imprezie światowej zostały omówione

na najwyższym poziomie rządowym i bez- przedzała budowę pawilonów wielu innych

pośrednio z prezydentem Ignacym Mościc- krajów. Już w styczniu 1939 roku „Kurier

kim. Wszystkie pełnomocnictwa organi- Warszawski” umieścił reportaż z Nowego

zacyjne i reprezentacyjne koncentrowały

się w Ministerstwie Handlu, zaś kuratorem

przygotowań organizacyjnych był wicepre- z 59 państw, mających swoje pawilony na

mier Eugeniusz Kwiatkowski. wystawie nowojorskiej, ukończyło dach nad

W Poznaniu powstało biuro Komisaria- pawilonami tylko pięć, a mianowicie Polska,

tu Generalnego Wystawy w Nowym Jorku

na czele z Komisarzem baronem Stefanem

Kyburg de Roppem, wieloletnim dyrektorem

Międzynarodowych Targów Poznańskich.

Komisariat Generalny w pierwszej kolejności Podział ten jest często krytykowany. Wyda- samym pawilonem przecina go prostym

zajmował się organizacją i przygotowaniem wałoby się, że dla oﬁcjalnych udziałów nale- kątem długa ulica na przeszło 1 kilometr

11.000 eksponatów, ich transportowaniem żałoby przeznaczyć miejsce centralne, a nie

do USA słynnym statkiem MS Batory. po drugiej stronie rzeczułki oddzielającej

WIEŻA PAWILONU POLSKIEGO

części wystawy. Budowa pawilonu polskiego

prowadzona była w ścisłych terminach i wy- a że wzorem Paryża obce rządy nie zgodzą

że wystawa będzie przedłużona na 2 lata,

szy pawilon na wystawie) i Japonii.

Otóż Polska zajmowała jedno z cen- przez którą prowadzi wejście do Sali Ho-

na, ciężka baszta obronna, otoczona wodą,

się na to przedłużenie. Dlatego też umiesz-

czono wszystkie udziały oﬁcjalne, a w tym

też USA, w części wystawy leżącej na jej

tralnych, honorowych miejsc przy Alei

Narodów. Lwowski „Wiek Nowy” pisał, że

w styczniu 1939 roku w pawilonie polskim

ukończono dach nad głównym budynkiem,

którego wysokość wynosiła 10 metrów.

norowej. Woda dokoła baszty jest od dołu

podświetlona i otoczona kwiatami”. Baszta

kojarzyła się krytykom wprost z wzorcami

średniowiecznymi. Pierwotnie szczyt bra-

my wieńczyć miała postać legendarnego

Jorku, w którym opisał stan prac na wysta- skraju, którą by można było bez szkody

wie. Między innymi czytamy, że „dotychczas

w danym wypadku odciąć. Ta zagraniczna

dzielnica wystawy nowojorskiej składa się

z 2 ulic, przecinających się pod prostym

W trakcie montowania znajdowała się 56 polskiego husarza ze skrzydłami na wspię-

kątem, jedna krótsza 300 metrów długo- metrowa (18 piętrowa) metalowa wieża.

Francja, Belgia, Anglia i Włochy. Teren wy- ści, na której końcu przy samej granicy „Cała proﬁlowana stal dla wieży jest już

tym rumaku (jakby wprost spod Wiednia),

ale w końcu z tej rzeźby zrezygnowano.

Patrząc z góry pawilon polski wraz z wie-

stawy na obszarze około 500 ha podzielony

był na kilka części, przy czym na samym

końcu leży miasteczko pawilonów obcych.

wystawy i na tle brzydkich zresztą fa- przewieziona na teren wystawy, sztance

bryk, leżących już poza wystawą, znajdu- na pokrycie kasetonowe wieży złotą w ko- żą tworzył kwadrat, zaś obok zbudowany

je się ogromny pawilon rządu USA. Przed lorze blachą miedzianą, zostały już wyko- budynek restauracji miał formę podkowy.

nane i kasetony są w robocie. Dostawa ich Prasa pisała, że na takich wystawach „…

nastąpi w połowie stycznia”. Wieża zosta- podstawą wystawienniczą jest zadanie

ła zmontowana w niespełna tydzień. nie zginąć w tłumie 700 innych pawilonów

Już w styczniu trwały przygotowa- (większość z nich ﬁrm amerykańskich)

– jest to oś główna dzielnicy zagranicznej.

Jak zwykle w Ameryce na honorowym

Uroczystość otwarcia pawilonu pol- część wystawy od reszty. Motywem działa- miejscu znajduje się pawilon holenderski,

nia do budowy restauracji, która miała

znajdować się w osobnym budynku obok

przez snobistyczną imitację obcych wzo-

rów”. Eksponaty przygotowane w Polsce

już w styczniu były niemal gotowe. Ilość

ich stanowiła ponad 11.000, czyli 42 wago-

ny. Nad nimi pracowało około 4.800 osób

przez 10 miesięcy. Wszystkie eksponaty

zostały załadowane na transatlantyk „Ba-

tory”, który 2 marca wyruszył z Gdyni do

Nowego Jorku razem z Komisariatem Ge-

neralnym Wystawy na czele z komisarzem

Stefanem Roppem. Reprezentacyjna Sala

polskiego pawilonu, czyli Sala Honorowa,

została pomyślana i zorganizowana pod

hasłem: „Przeszłość i przyszłość Polski”

i była ozdobiona w kasetony na wzór wa-

welskich, pułap drewniany podtrzymy-

wały ﬁgury kamiennych orłów – dzieło

rzeźbiarza Józefa Klukowskiego, ściany

wykładane ciosanym piaskowcem i ozdo-

bione freskami. Właśnie na tej sali usta-

wiono wielki witraż „Polska Odrodzona”

(lub „Polska Zmartwychwstała”) wykona-

ny według projektu Mieczysława Jurgiele-

wicza w Krakowskim Zakładzie Witraży

S. G. Żeleński. Witraż miał wymiary 700

na 400 cm (28 metrów kwadratowych),

został zamontowany w wielkiej metalowej

ramie, składał się z 73 części i sięgał suﬁtu

pawilonu. Przed ogromnym witrażem stało

odlane w brązie popiersie Marszałka Józefa

Piłsudskiego autorstwa znanego polskiego

artysty rzeźbiarza Stanisława Kazimierza

Ostrowskiego.

skiego miała nastąpić 3 maja 1939 roku,

w 148 rocznicę proklamowania Konstytu-

cji 3 Maja. Na miejscu, w USA za działania

organizacyjne, w tym budownictwo pawi-

lonu polskiego, rozmieszczenie eksponatów

dostarczonych z kraju, ozdobienie sal i za

wiele innych spraw odpowiadała Ambasa-

da Rzeczypospolitej Polskiej w Waszyng-

tonie na czele z ambasadorem Jerzym hr.

Potockim.

jącym tu jest przewidywanie organizatorów,

ze względu na wysoko cenioną tradycję

Polski pawilon nie był duży, ale na-

leżał do najbardziej reprezentacyjnych

obiektów wystawy nowojorskiej. Otrzy-

mał prestiżowe miejsce przy głównej alei

wystawy Avenue of the Nations – Alei Na-

rodów, w sąsiedztwie pawilonów Stanów

Zjednoczonych, Holandii i Włoch. Pawilon

polski zbudowano według projektu kon-

kursowego autorstwa architektów Jana

Cybulskiego, Jana Galinowskiego i Feli-

cjana Szczęsnego Kowarskiego. Konkurs

rozpisano jeszcze z początkiem 1938 roku

i I nagrodę otrzymał projekt Stefana Osiec-

kiego, Jerzego Skolimowskiego, Eugeniu-

sza Szparkowskiego i Lucjana Piętki, lecz

w ministerstwie wybrano projekt, który

uzyskał III miejsce. Zaważyło być może to,

że wrażenie zrobiła wysoka 56-metrowa

błyszcząca złotem wieża i motywy histo-

ryczne w rozwiązaniu jej detalu.

Właśnie wieża pawilonu polskiego góro-

wała nad całym obszarem międzynarodowej OGÓLNY WIDOK PAWILONU POLSKIEGO

nr 13 (497) 1–16 lipca 2026

Kurier kulturalny

www.kuriergalicyjski.com

Transgraniczny Rajd Rowerowy na Roztoczu

Zielona granica w tym miej-

scu została otwarta wyjątkowo

i wyłącznie na czas przejazdu

tegorocznego rajdu rowerowe-

go. Dzięki zaangażowaniu pol-

skich i ukraińskich służb gra-

nicznych oraz ministerstw, na

czas rajdu utworzono tu tym-

czasowy punkt odprawy pasz-

portowej. Wszystko przebiegło

sprawnie, a symboliczne otwar-

cie szlabanu wywołało wśród

uczestników spore emocje. Tuż

za linią graniczną polska grupa

połączyła się z ponad 40-oso-

bową kolumną rowerzystów

z Ukrainy.

opiekują się nim franciszkanie

z pobliskiej Rawy Ruskiej.

Ponad 180 rowerzystów

z Podkarpacia i obwodu

lwowskiego 4 lipca

wspólnie przejechało

przez serce Roztocza.

Tegoroczna, szósta edycja

wydarzenia pomimo

toczącej się nadal wojny

połączyła trasy po

polskiej i ukraińskiej

stronie Roztocza, w tym

odcinek Horyniec-Zdrój

– Nowiny Horynieckie –

Dziewięcierz – Potylicz

– Rawa Ruska – Hrebenne

– Siedliska – Werchrata

– Horyniec-Zdrój.

Głównymi organizatorami

były polskie samorządy

gminy Horyniec-Zdrój

i Lubycza Królewska

Obok kościoła i drewnianej

cerkwi na trasie była jeszcze

murowana cerkiew św. Trójcy.

Chwila wspólnej reﬂeksji pod

murami trzech świątyń dała

polskim i ukraińskim rowerzy-

stom potężny zastrzyk energii

i uświadomienia, że ten tran-

sgraniczny rajd po Roztoczu to

coś znacznie więcej niż tylko

sportowe wyzwanie.

Uczestnicy transgraniczne-

go rajdu rowerowego zatrzyma-

li się również w miejscowości

Zaglina, będącej przysiółkiem

wsi Monastyrok. Bije tam źródło

„Marusia”, które jest miejscem

pielgrzymek wiernych Kościo-

ła Prawosławnego Ukrainy oraz

Ukraińskiego Kościoła Grec-

kokatolickiego. Oba wyznania

czczą to miejsce jako święte,

ponieważ zgodnie z przekazem,

Matka Boża ukazała się dziew-

czynce Marusi na długo przed

rozłamami religijnymi i znie-

ważenia miejsca kultu religij-

nego przez Sowiety. Obecnie

kapliczka, basen chrzcielny

– Trasa po ukraińskiej

stronie Roztocza

zachwycała zarówno

wymagającymi,

stromymi podjazdami

w dolinie rzeki Tylicy,

jak i bezcennymi

oraz Rada Miejska Rawy

Ruskiej wraz z lokalnymi

hromadami podległymi

rejonowi lwowskiemu.

zabytkami – mówi Jan

Szul z Lubaczowa. –

Głównym punktem

naszego postoju

KONSTANTY CZAWAGA

TEKST

ARCHIWUM JANA SZULA

ZDJĘCIA

krajoznawczego był

Potylicz.

pomniki są utrzymywane

wspólnymi siłami obu wspólnot

chrześcijańskich.

JAN SZUL W POTEKICZU

Przed II wojną światową tu

Następnie zwarta kolumna

Tegoroczna edycja zapisze

się w historii regionu w sposób

szczególny. Wszystko za sprawą

logistycznego wyczynu, jakim

tętniło życiem gwarne, wielo- sąsiadującą z nią XVII-wiecz- Potylicz uderza surowością for- rowerzystów skierowała się do

kulturowe miasteczko, które

prawo magdeburskie otrzyma- w środku kryją się unikatowe

ło w 1498 roku. Przedwojenny

ną dzwonnicę i świadomość, że

my, archaizmem detalu i potęgą

skali, która idealnie współgra

historycznego centrum Rawy

Ruskiej, mijając barokowy ko-

ściół św. Józefa oraz dawny

klasztor oo. Reformatorów. Na

zmęczonych cyklistów czekał

polichromie z 1628 roku, wy- z otaczającym ją roztoczańskim

było otwarcie dla polskich cy- Potylicz był klasycznym gali- wołują wśród uczestników rajdu

klistów nieczynnego przejścia cyjskim tyglem, gdzie obok sie- pełne szacunku milczenie. Dla

krajobrazem.

Krajobraz religijny Potylicza

granicznego w podzielonej po bie żyli, pracowali i handlowali

drugiej wojnie światowej miej- Ukraińcy, Polacy, Żydzi. Przez

wielu z polskich rowerzystów to

spotkanie wywołało skojarzenie

scowości Dziewięcierz.

stulecia miejscowość słynę- z inną perłą Roztocza – cerkwią

Przed wybuchem drugiej

wojny światowej Dziewięcierz

był dużą wielokulturową wsią

liczącą ponad 2200 mieszkań- mieślniczymi, których wyroby

ców, słynącą z rzemiosła – uni- traﬁały na rynki całej Europy.

katowego kamieniarstwa oraz

garncarstwa. Po 1945 roku nowa

linia graniczna bezwzględnie

przecięła wieś na dwie części,

rozdzielając rodziny, drogi i in- by dziś zachwycać swoją su- koniec XVI wieku. Podczas gdy

frastrukturę. Doszło do wysie- rową, drewnianą architektu- Radruż zachwyca smukłością,

Wzniesiona w 1502 roku cer- stę UNESCO. Potylicka cerkiew

kiew Zesłania Ducha Świętego jest o niemal wiek starsza i bar- roku. Choć po II wojnie świa- bezpieczeństwem tak ogrom-

przetrwała pożary, najazdy ta- dziej przysadzista od swojej ra- towej Sowieci zamknęli ko- nej grupy czuwała polska poli-

na świątynia pochodzi z 1826

stów specjalny pas odpraw. Nad

tarskie i zawieruchy dziejowe,

drujskiej siostry, datowanej na ściół, urządzając w nim wiejski

cja, Ochotnicze Straże Pożarne

klub i muzeum, pamięć o daw- z gmin Horyniec-Zdrój i Luby-

nych mieszkańcach przetrwa- cza Królewska (główni polscy

dleń ludności ukraińskiej. Daw- rą wpisaną na listę światowego

ne centrum wsi (wraz z cerkwią dziedzictwa UNESCO. Zapach

i cmentarzem) znalazło się pier- wiekowego drewna, widok na

wotnie po stronie radzieckiej,

ale po korekcie granic w 1948

roku powróciło do Polski, za-

mienione częściowo w ruinę.

Dziewięcierz funkcjonuje

jako sołectwo w gminie Hory-

zwartą obronną bryłą otoczo- ła. W 1990 roku zdewastowa- organizatorzy) oraz ukraińska

ną kamiennym murem i niemal

geometrycznąharmoniągontów,

ny obiekt wrócił do wiernych

i został odrestaurowany – dziś

eskorta z Rady Miejskiej Rawy

Ruskiej. Za peletonem przez cały

czas podążał wóz techniczny

oraz karetka pogotowia. Polska

część trasy wiodła przez Sie-

dliska, gdzie uczestnicy podzi-

wiali eksponaty Muzeum Ska-

mieniałych Drzew, oraz leśne

ścieżki Werchraty i Nowin Ho-

rynieckich z urokliwą leśną ka-

pliczką św. Jakuba i leczniczymi

źródłami.

niec-Zdrój. Dziś to cicha, za-

lesiona

na okolica. Znajduje się tu tzw.

„Cerkwisko” klimatyczne

typowo turystycz-

–

ruiny dawnej greckokatolic-

kiej świątyni otoczone spekta-

kularnym kamiennym murem,

a także stary i nowy cmen-

tarz z dziełami bruśnieńskich

kamieniarzy. Rozwija się tu

agroturystyka.

Po ukraińskiej stronie miej-

scowość istnieje jako samo-

dzielna wieś Dewjatyr (ukr.

Rajd zakończył się tam, gdzie

się rozpoczął. Na zmęczonych,

ale uśmiechniętych rowerzy-

stów w Horyńcu-Zdroju czekał

ciepły obiad oraz pamiątkowe

dyplomy. Większość uczestni-

ków została w gminie na dłu-

żej, korzystając z bogatej lokal-

nej bazy noclegowej – od kwater

agroturystycznych po pokoje

sanatoryjne.

’

) w obwodzie lwow-

skim. Zamieszkuje ją około 200

osób. Zajmuje teren, gdzie daw-

niej była niemiecka kolonia

Einsingen. Są to tereny rolnicze

i leśne, ze słabo rozwiniętą in-

frastrukturą, mocno odizolowa-

ne właśnie przez bliskość grani-

cy państwowej.

VI edycja „Rowerowego Roz-

tocza” dobiegła końca, pozo-

stawiając wspomnienia i sil-

ne poczucie, że Roztocze, choć

podzielone granicą polityczną,

pod względem przyrodniczym,

kulturowym i ludzkim stanowi

jedną, nierozerwalną całość.

PO STRONIE UKRAIŃSKIEJ

nr 13 (497) 1–16 lipca 2026

Kurier kulturalny

www.kuriergalicyjski.com

Dwa tygodnie bez alarmów i strachu

Dzieci z Ukrainy odpoczywały we Wrocławiu

Przez dwa tygodnie

ponad 40 dzieci

i młodzieży ze Lwowa,

obwodu lwowskiego oraz

obwodu donieckiego

wraz z opiekunami

odpoczywało we

to praktycznie niemożliwe –

powiedziała Sołomija Kyj.

Maksym Oksentiuk zauwa-

żył podobieństwa między Wro-

cławiem i Lwowem. – To bar-

dzo piękne miasto. Architektura

i klimat przypominają Lwów, dla-

tego czuliśmy się tutaj trochę jak

w domu. Ta podróż pomogła nam

oderwać się od wojny i codzien-

nych realiów – podkreślił.

Jurij Pasicznyj dodał, że wy-

jazd był potrzebny wszystkim. –

Stare Miasto jest bardzo piękne,

ulice są czyste, a ludzie bardzo

Wrocławiu. Dla wielu

z nich najważniejszym

wspomnieniem nie

będą jednak atrakcje

turystyczne, lecz coś

znacznie prostszego

– cisza, spokojne

życzliwi. Alarmy w Ukrainie

są już codziennością, dlatego

trzeba było wyjechać, odpocząć

i nabrać siły – zaznaczył.

niebo i brak alarmów

przeciwlotniczych.

EUGENIUSZ SAŁO

TEKST

EUGENIUSZ SAŁO

FUNDACJA IM. ŚW. JADWIGI

ZDJĘCIA

Jakub Mazur, wiceprezydent

rodzin z dziećmi z uwagi na

pogarszającą się sytuację bez-

pieczeństwa. Wielu młodych

mieszkańców zostało rozpro-

szonych po całej Ukrainie,

a nauka od kilku lat odbywa się

mieszkająca w obwodzie win- Wrocławia podkreślił, że stolica

nickim zwróciła uwagę nie tyl- Dolnego Śląska od lat chce być

ko na atrakcje. – Bardzo spodo- miastem otwartym. – Wrocław

to miasto spotkań. Cieszymy

Byłam zachwycona zoo, aqu- się, że mogliśmy pokazać nasze

aparkiem, wrocławskim ryn- miasto dzieciom, które żyją bar-

odeskim, lwowskim,

dniepropietrowskim czy

charkowskim. Dopiero

tutaj mogliśmy ponownie

spotkać się jako jedna grupa

i wspólnie odpocząć przez

dwa tygodnie – opowiada.

bała mi się polska kultura.

onad 40-osobowa gru-

pa dzieci

młodzieży zdalnie.

Jak przypomina Ludmiła

kiem i wycieczkami. Przede

dzo blisko wojny. Chcemy, by ta-

wszystkim naprawdę odpoczę- kich wyjazdów było więcej, aby

z Ukrainy spędziła 14 dni

na letnich koloniach we Wro- Mełeszko, dyrektorka Zespołu

cławiu. Organizatorem wyjaz- Szkolno-Wychowawczego nr 7

du była Dortmundzko-Wro- w Dobropolu, wyjazd do Polski

Jak podkreśla Ludmiła Me- łam od alarmów, rakiet i dro- choć na chwilę mogły odpocząć

łeszko, dla dzieci najważniej- nów – opowiada. od alarmów, przerw w dosta-

Dla Mykyty Watunina, któ- wach prądu i codziennego stre-

ry obecnie mieszka w obwodzie su. Wierzę, że po zakończeniu

połtawskim był to pierwszy za- wojny to my będziemy odwie-

graniczny wyjazd. – Pierwszy dzać ich miasta i wspólnie je od-

raz wyjechałem za granicę i bar- budowywać – powiedział.

sze okazały się rzeczy, któ-

re dla mieszkańców Polski są

codziennością.

cławsko-Lwowska Fundacja

był możliwy dzięki współpracy

im. św. Jadwigi, od lat anga- partnerów z Ukrainy i Polski.

żująca się w działania na rzecz

Dzieci z obwodu donieckiego

zostały objęte projektem reali- się spokojne niebo i cisza. Nie

zowanym na podstawie memo- słyszeliśmy dźwięków wojny,

– Najbardziej spodobało nam

dialogu

międzynarodowej

solidarności.

dzo mi się tutaj podobało. Szcze-

Jak zaznaczył, we Wrocławiu

co piąty mieszkaniec ma dziś

ukraińskie pochodzenie, a spo-

Uczestnicy przyjechali ze randum podpisanego między

do których dzieci są przyzwy- gólnie wycieczki i zwiedzanie.

Lwowa, obwodu lwowskie- administracjami wojskowymi czajone na Ukrainie. Rodzi- Tutaj jest spokój i cisza – mówi.

go oraz obwodu donieckiego. obwodów donieckiego i lwow- ce również są spokojniejsi, bo

W programie znalazło się zwie- skiego, przy dużym zaanga- wiedzą, że ich dzieci są bez- la zapamięta przede wszyst- rzy życie miasta. – Nie intere-

Makar Kułakow z Dobropo- łeczność ukraińska współtwo-

dzanie najważniejszych zabyt- żowaniu Stryjskiej Rejonowej

ków Wrocławia, rejs po Od- Administracji Wojskowej. Po bezpiecznych wakacji – pod- się aquapark, zoo, bardzo czyste

pieczne. To były dwa tygodnie

kim Wrocław. – Podobały mi

suje nas polityka. Wierzymy, że

człowiek powinien być przyja-

cielem drugiego człowieka. To

rze, wizyty w zoo, hydropolis

stronie polskiej pobyt zorga- kreśla wychowawczyni z ob- ulice i to, że codziennie gdzieś

i aquaparku. Dzieci poznawały nizowała Dortmundzko-Wro- wodu donieckiego.

jeździliśmy. Zauważyłem też, właśnie codzienne relacje bu-

historię miasta, szukały słyn- cławsko-Lwowska Fundacja

Swoimi wrażeniami dzieliły

że język polski jest podobny do

ukraińskiego – dodaje.

dują przyszłość – dodał wice-

prezydent Wrocławia.

nych wrocławskich krasna- im. św. Jadwigi we współpra- się także same dzieci.

li i korzystały z wakacyjnych

atrakcji. Jednak niemal wszy- i partnerami z Dolnego Śląska.

scy podkreślali, że największą

wartością pobytu było poczucie

bezpieczeństwa.

Podsumowanie kolonii od-

było się w Dolnośląskim Spe-

cjalnym Ośrodku Szkolno-

-Wychowawczym nr 13 we

Wrocławiu. Dzieci śpiewały,

tańczyły razem z gośćmi i opo-

wiadały o swoich przeżyciach.

cy z samorządem Wrocławia

Złata Mełeszko, która obecnie

mieszka w obwodzie charkow- podkreślały, że wyjazd pozwo- Sejmiku Dolnośląskiego Sławo-

skim, po raz pierwszy odwie- lił choć na chwilę zapomnieć

dziła Polskę. – Nigdy wcześniej

nie byłam w Polsce. Bardzo po-

dobał mi się aquapark, zoo i co- kach, odwiedziliśmy hydropo- brą pamięć o Wrocławiu i Polsce

dzienne wycieczki. Wszystko

bardzo mi się podobało – mówi.

Również dzieci ze Lwowa

Podobnego zdania jest radny

mir Piechota. – Takie spotkania

budują przyszłość. Mam nadzie-

Dzieci z obwodu donieckiego

są dziś rozsiane po całej

Ukrainie. Po ogłoszeniu

przymusowej ewakuacji

w 2025 roku mieszkają

m.in. w obwodach

o wojnie.

– Byliśmy na wielu wyciecz- ję, że dzieci zabiorą ze sobą do-

lis, muzea i szukaliśmy krasnali.

Zaskoczyło mnie, że widzieli- rami naszego miasta. To właśnie

i będą najlepszymi ambasado-

Anna Krawcowa pocho- śmy lecące samoloty. W Ukra- bezpośrednie spotkania pozwa-

dząca Dobropola, obecnie inie obecnie podczas wojny jest

lają budować wzajemne zaufanie

i wspólną przyszłość – mówił.

Konsul generalny Ukrainy

we Wrocławiu Taras Tokarski

zwrócił uwagę na przemianę

jaka zaszła w dzieciach podczas

pobytu. – Największym zasko-

czeniem były ich uśmiechy. Po

dwóch tygodniach w Polsce wi-

dać, że dzieci się zmieniły. Dla

najmłodszych to często pierw-

szy raz w życiu, kiedy mogą

zobaczyć, jak wygląda życie

w kraju, w którym nie ma wojny.

Te więzi między Ukrainą i Pol-

ską buduje się właśnie dzięki

takim inicjatywom – podkreślił.

Julia Dudyk z Fundacji im. św.

Jadwigi przypomina, że celem

wyjazdu było przede wszyst-

kim przywrócenie dzieciom

choć odrobiny normalności. –

Największy zachwyt wzbudzi-

ły aquapark, hydropolis i zoo,

ale najważniejsze było to, że

dzieci mogły po prostu odpo-

cząć – w ciszy, bez alarmów i bez

stresu. To właśnie było najcen-

niejsze – podsumowała.

spotkaniu uczestniczyli

m.in.: wiceprezydent Wrocła-

wia Jakub Mazur, radny Sej-

miku Dolnośląskiego Sławo-

mir Piechota, konsul generalny

Ukrainy we Wrocławiu Taras

Tokarski, prezes Dortmundz-

ko-Wrocławsko-Lwowskiej

Fundacji im. św. Jadwigi Kazi-

mierz Pabisiak.

Szczególne znaczenie miał

wyjazd dla dzieci z Dobropo-

la w obwodzie donieckim. To

liczące przed wojną około 30

tysięcy mieszkańców górni-

cze miasto, nazywane niegdyś

„perłą Donbasu”, od miesięcy

żyje w cieniu wojny. Położone

w rejonie pokrowskim znajdu-

je się obecnie około 30 kilome-

trów od najaktywniejszych od-

cinków frontu i regularnie jest

celem rosyjskich ataków rakie-

towych i dronowych. W 2025

roku ukraińskie władze ogło-

siły przymusową ewakuację

nr 13 (497) 1–16 lipca 2026

Okruchy historii

www.kuriergalicyjski.com

„Spotkajmy się pod Fredrą”

„Spotkajmy się pod

Fredrą”. Wystarczyło

niegdyś wypowiedzieć te

słowa, by każdy lwowianin

wiedział, dokąd iść. Na

placu Akademickim,

przy jednej z najbardziej

eleganckich ulic miasta,

siedział spokojnie

Aleksander Fredro

z piórem i rękopisem

w dłoni. Codziennie miali

go mieszkańcy i goście

odwiedzający Lwów. Przy

jego pomniku umawiano

się na spotkania, robiono

pamiątkowe fotograﬁe

i rozpoczynano spacery po

centrum miasta. W tym

roku minęła 150. rocznica

śmierci Aleksandra

Fredry, autora Zemsty,

Ślubów panieńskich

i Pana Jowialskiego.

To dobra okazja, by

przypomnieć historię

jednego z najbardziej

rozpoznawalnych

pomników dawnego

Lwowa.

Już dzień wcześniej Lwów

żył uroczystością. „Dziennik

Polski” informował, że w Te- wa Godzimir Małachowski,

atrze hrabiego Skarbka odbędą

się specjalne przedstawienia

Zemsty, Dam i huzarów oraz

Ślubów panieńskich. Spektakle

W imieniu miasta monu-

ment odbierał prezydent Lwo-

który mówił:

„Przyjmuje

reprezentacja

miasta imieniem gminy Lwowa

ten szczodry i piękny dar lite-

dedykowano odsłonięciu po- rackiego naszego świata”.

mnika, a przed publicznością W dalszej części przemówie-

miała zostać zaprezentowana nia podkreślił, że pomnik sta-

także specjalnie przygotowa- nie się jedną z najpiękniejszych

ANNA GORDIJEWSKA

TEKST

leksander Fredro zmarł na „Apoteoza” ku czci Fredry.

we Lwowie 15 lipca 1876 W uroczystościach uczestni- dectwem szacunku dla twórcy,

roku. Choć został pocho- czyła również Helena Aszper- którego dzieła należą do skar-

ozdób miasta i będzie świa-

wany w rodzinnych Rudkach,

mieszkańcy miasta długo pa- za życia pisarza odnosiła suk-

miętali o pisarzu, którego twór- cesy w jego komediach.

czość od dziesięcioleci bawiła

kolejne pokolenia.

Niedługo po jego śmierci

zrodziła się idea wystawienia

pomnika. Inicjatorem przed- czynającą się słowami:

sięwzięcia było Koło Literacko-

-Artystyczne, które rozpoczęło cześć! / Ciało legło w grobu

społeczną zbiórkę funduszy.

Autorem monumentu został

gerowa, aktorka, która jeszcze

bów polskiej kultury.

Równie uroczysty charakter

miały wydarzenia towarzyszą-

ce odsłonięciu. „Gazeta Lwow-

ska” zapowiadała:

Specjalnie na tę okazję Jan

Kasprowicz napisał „Kantatę na

odsłonięcie pomnika Aleksan-

dra Fredry we Lwowie”, rozpo- odśpiewa dwie kantaty; jedną

na początku, drugą na zakoń-

„Cześć twórczemu słowu, czenie uroczystości. Wieczo-

„Towarzystwo

Muzyczne

rem na scenie teatru odegrane

zostaną utwory Fredry”.

Z czasem monument stał się

jednym z najbardziej rozpozna-

walnych symboli miasta. Tra-

cieśń, / Pozostała żywa pieśń…”

„Dziennik Polski” opisywał

profesor Politechniki Lwow- moment odsłonięcia pomnika:

skiej Leonard Marconi, jeden

z najwybitniejszych rzeźbiarzy

swojej epoki.

„Z pod czerwonego sukna,

wśród oklasków zebranej pu- ﬁał na pocztówki i fotograﬁe,

bliczności, wychylił się bronz

dłuta prof. L. Marconiego.

Fredro w postawie siedzącej,

a dla mieszkańców był przede

wszystkim miejscem spotkań.

„Pod Fredrą” umawiali się stu-

Na miejsce wybrano plac

Akademicki, reprezentacyjną

przestrzeń miasta, gdzie krzy- w polskiej czamarze, trzyma denci, zakochani, urzędni- polskich zabytków pozosta- śmierci Fredry, odsłonięto go

żowały się najważniejsze trasy

spacerowe. Pomnik przedsta-

wiał siedzącego Fredrę z piórem

i rękopisem. Nie był to bohater

w patetycznej pozie, lecz pisarz

zatrzymany jakby na chwilę

podczas pracy. Taki wizeru-

nek szybko zdobył sympatię

mieszkańców.

Uroczyste odsłonięcie odbyło

się 24 października 1897 roku.

Było to jedno z najważniejszych

wydarzeń kulturalnych końca

XIX wieku we Lwowie. Miasto

udekorowano ﬂagami. Na plac

Akademicki przybyły tysiące

mieszkańców oraz przedstawi-

ciele władz Galicji. Obecni byli

m.in. marszałek krajowy Stani-

sław Badeni, namiestnik Gali-

cji, arcybiskup ormiański Izaak

Isakowicz, profesorowie Uni-

wersytetu i Politechniki oraz

liczne delegacje z Krakowa i in-

nych miast.

w ręce zwój papieru i pióro.”

Dziennikarz dodawał, że

tłum długo nie opuszczał pla- na stałe wpisał się w krajobraz

cy i artyści. Tak jak Opera czy

pomnik Adama Mickiewicza, nicami. Został zdemontowa-

ny i przewieziony do Polski.

Po kilku latach traﬁł do Wro- Śląska.

wionych poza nowymi gra- na Rynku. Dziś jest jednym

najbardziej rozpoznawal-

nych symboli stolicy Dolnego

cu Akademickiego,

wokół

przedwojennego Lwowa.

pomnika składano wieńce

i kwiaty.

Po II wojnie światowej

pomnik podzielił los wielu

cławia, gdzie 15 lipca 1956

roku, dokładnie w 80. rocznicę

Dawny plac Akademicki jest

dziś częścią prospektu Tarasa

Szewczenki. W 1994 roku od-

słonięto tam pomnik Mychaj-

ła Hruszewskiego ,historyka,

przewodniczącego Ukraińskiej

Centralnej Rady

Choć pomnik Aleksan-

dra Fredry od siedemdziesię-

ciu lat stoi we Wrocławiu, dla

wielu dawnych mieszkańców

na zawsze pozostanie częścią

Lwowa. Pozostał w pamięci, na

starych fotograﬁach i pocz-

tówkach, a także we wspo-

mnieniach kolejnych pokoleń,

dla których słowa „Spotkaj-

my się pod Fredrą” znaczy-

ły znacznie więcej niż tylko

umówione miejsce spotkania.

nr 13 (497) 1–16 lipca 2026

Informacje

www.kuriergalicyjski.com

List do redakcji

Praktyki zawodowe dla młodzieży

we Wrocławiu 2026

Aptekarz Eugeniusz Gabryel Rein

Redakcja naszej gazety otrzyma-

funduszu dla wdów i sierot im. śp. Euge-

ła list, którego autorzy pragną po-

niusza Reina.

dzielić się informacjami o aptekarzu

Eugeniuszu Gabryelu Reinie. Studio-

Piśmiennictwo:

Kalendarze Farmaceutyczne Francisz-

wał we Lwowie, a następnie praco- ka Heroda z lat 1924–1929, Warszawa.

Kronika Farmaceutyczna. Organ Gali-

cyjskiego Towarzystwa Farmaceutyczne-

go „Unitas” w Krakowie, nr 1 z 15 stycznia

1901, Rok IV, s. 16–17.

Kronika Farmaceutyczna. Organ Gali-

cyjskiego Towarzystwa Farmaceutyczne-

go „Unitas” w Krakowie, nr 4 z 15 kwietnia

wał we Lwowie oraz w Drohobyczu.

Był aktywnym członkiem Sokolstwa

Polskiego, a za swoją wybitną dzia-

łalność zawodową i społeczną został

odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi

z Koroną.

Eugeniusz Gabryel Rein studiował far- 1902, Rok V, s. 102; nr 5 z 15 maja 1902,

mację na Uniwersytecie Franciszkańskim Rok V, s. 145.

we Lwowie, gdzie w 1879 roku uzyskał

dyplom magistra farmacji. Już od 1876 roku

Kronika Farmaceutyczna. Organ Gali-

cyjskiego Towarzystwa Farmaceutycznego

związany był z apteką dra Jana Piepes-Po- „Unitas” w Krakowie, nr 2 z 15 lutego 1906,

ratyńskiego we Lwowie, w której z czasem

objął obowiązki zarządcy. W 1906 roku

otrzymał koncesję na prowadzenie własnej

Rok IX, s. 29; nr 4 z 1 kwietnia 1906, Rok XI,

s. 72.

Kronika Farmaceutyczna. Organ

apteki w Drohobyczu. Aptekę „Pod Archa- Związku Zawodowego Farmaceutów-Pra-

niołem” założył we wspomnianym mieście

w Karpaczu, udział w Dniu Kul- w 1907 roku i prowadził ją osobiście do roku

-Lwowska Fundacja św. Jadwigi urzędach oraz szpitalach. Pro- tury Kresowej oraz inne 1910.

cowników w Rzeczypospolitej Polskiej, nr

23 z 16 grudnia 1930, Rok XXIX, s. 236.

Lwowskie Wiadomości Paraﬁalne. Ty-

Dortmundzko-Wrocławsko-

zawodowe w polskich ﬁrmach,

we współpracy z Fundacją „Daj-

my Nadzieję” zaprasza do udzia-

łu w praktykach zawodowych

we Wrocławiu w 2026 roku.

To wyjątkowa szansa dla

młodych osób z Ukrainy (do

30. roku życia), które posługu-

ją się językiem polskim i chcą

zdobyć cenne doświadczenie

gram praktyk to nie tylko roz- przedsięwzięcia integracyjne

W latach 1911–1916 aptekę Reina dzierża- godnik Poświęcony Życiu Religijnemu M.

wój kompetencji, ale także

możliwość poznania kultury

i życia w Polsce, nawiązania

i wycieczki.

wił Henryk Arzt, który ostatecznie odkupił ją

w 1916 roku. Sam Eugeniusz Rein powrócił do

Lwowa, gdzie w latach 1924–1929 piastował

stanowisko kierownika biura w Izbie Apte-

Lwowa, nr 2, niedziela, 8 stycznia 1928 r.

(uzupełniono prawdopodobny rok na pod-

stawie okresu prezesury).

Pamiętnik IV Zlotu Sokolstwa Polskie-

go we Lwowie w dniach 27–29 czerwca

Termin: 10 września – 16

nowych kontaktów oraz udzia- października 2026 r.

łu w wydarzeniach integracyj-

nych i kulturalnych.

Nie przegap tej okazji – za- karskiej Małopolski Wschodniej.

inwestuj w swoją przyszłość

Eugeniusz Rein był postacią powszech- 1903, Lwów 1904, nakładem Związku Pol-

nie szanowaną. W 1901 roku uroczyście skich Gimnastycznych Towarzystw Soko-

programie m.in.: wy- i zdobądź doświadczenie, które

jazd do Częstochowy, pobyt

zaprocentuje na lata!

obchodził jubileusz 25-lecia nieprzerwanej

pracy w jednej aptece. Z tej samej okazji

w 1902 roku został odznaczony prestiżo-

wym Złotym Krzyżem Zasługi z Koroną.

lich, Z I. Związkowej Drukarni we Lwowie

ul. Lindego L. 4, s. 141.

Sawicka-Wiśniewska B., Wiśniewski

R., Historia apteki w kamienicy dr Pacht-

Zespół pieśni i tańca

„Weseli Lwowiacy”

Poza pracą zawodową aktywnie an- manna w Drohobyczu, „Farmacja Krakow-

gażował się w życie społeczne i patrio- ska. Biuletyn Informacyjny Okręgowej

Chór „ECHO” zaprasza

tyczne: Sokolstwo Polskie: Należał do

tego ruchu gimnastyczno-patriotycznego

i w 1903 roku uczestniczył w IV Zlocie So-

kolstwa Polskiego we Lwowie.

W latach 1923–1928 pełnił funkcję

prezesa lwowskiej Konferencji im. św.

Jana Kantego.

Izby Aptekarskiej w Krakowie”, 2019, Rok

22, nr 1, s. 33–35.

Szematyzm Królestwa Galicyi i Lo-

domeryi z Wielkiem Księstwem Krakow-

skiem na rok (1907–1916), nakładem C.K.

Namiestnictwa we Lwowie.

Próby oraz spotkania towarzyskie – w poniedziałki i środy

o godz. 18:30, pod kierownictwem profesjonalnych animatorów

i pedagogów muzyki.

Udziela indywidualnych

konsultacji z tańca ludowego

i towarzyskiego.

Zgłoszenie telefoniczne pod

nr tel.: 05905087433.

Jeśli masz lat 30+, 40+, 50+ itd. i możesz poświęcić czas dwa

razy w tygodniu na próby (2 godz.), to nauczysz się pięknego re-

pertuaru z chóralistyki polskiej (i nie tylko). Jeśli jesteś młody

i dysponujesz zapałem do nauki, to skuteczne nowoczesne pliki

dźwiękowe pomogą szybko przyswoić ci partie głosowe.

Wyrazem szacunku, jakim go darzo-

no, było również powołanie specjalnego

BOŻENA SAWICKA-WIŚNIEWSKA

RYSZARD WIŚNIEWSKI

Kierownik zespołu

Edward Sosulski

Edward Kuc, tel.: 0665306908

konstantyczawaga@wp.pl

Jurij Smirnow

e-mail: smirnowjura@gmail.com

Współpracują:

Alina Wozijan, Czesława Żaczek, Luba

Lewak, Artur Żak, Agnieszka Sawicz, Kazi-

mierz Świetlicki, Mariusz Olbromski, Maciej

Serżysko, Iryna Kotłobułatowa, Elżbieta

Lewak, Joanna Pacan-Świetlicka i inni.

Restauracja

„Premiera Lwowska”

Zapraszamy do polskiej restauracji w centrum Lwowa przy ul. Żiż-

ki 5. Oferujemy wykwintne dania kuchni polskiej i europejskiej,

burgery, ryby, desery, koktajle oraz szeroki wybór win. Przytulna

atmosfera, profesjonalna obsługa i niezapomniane smaki.

Redakcja:

Lwów 79057

Львів 79057

ul. Melnyka 22/3

вул. Мельника 22/3

Kuriera Galicyjskiego

Maria Basza

red. naczelny

e-mail: mariabasza@wp.pl

Anna Gordijewska

Warunkiem zgody na przedruk całości

lub części artykułów i informacji

zamieszczonych w naszym piśmie jest

uzyskanie pisemnej zgody redakcji

i powołanie się na „Kurier Galicyjski”, 2025 r.

Za treść ogłoszeń, oświadczeń i reklam

redakcja nie ponosi odpowiedzialności

i pozostawia sobie prawo do skrótów

nadesłanych tekstów.

zastępca red. naczelnego

e-mail: anna.gordijewska@gmail.com

Eugeniusz Sało

telefon redakcji: +38 0980712564

e-mail: nowykuriergalicyjski@gmail.com

Свідоцтво про державну реєстрацію

cерія КВ № 24708-14648Р

від 19.02.2021 р.

Wydawca Stowarzyszenie

„Kurier Galicyjski”

Видавець ГО „Кур’єр Ґаліцийскі”

koordynator TV

i mediów elektronicznych

e-mail: eugene.salo@gmail.com

Karina Sało

e-mail: kvusochanska@gmail.com

Krzysztof Szymański

e-mail: krzszymanski@wp.pl

Aleksander Kuśnierz

Czynne

codziennie

11:00–21:00

Zamieszczamy również teksty,

których treść nie odpowiada poglądom

redakcji.

Gazeta ukazuje się 2 razy w miesiącu.

Газета виходить 2 рази на місяць.

Друкарня ТОВ „Прес Медіа Сервіс”

м. Львів, вул. Кошиця 7/29

założyciel Mirosław Rowicki

Skład redakcji Grupy Medialnej

e-mail: oleksandr.kusnezh@gmail.com

Konstanty Czawaga

Tel. 096 299 82 16, 097 061 73 09

nr 13 (497) 1–16 lipca 2026

Informacje

www.kuriergalicyjski.com

Pielgrzymka do sanktuarium w Bołszowcach

11 lipca br. zakończyła się

pielgrzymka wiernych

z archidiecezji lwowskiej do

Bołszowiec. Pielgrzymi uklękli

przed ikoną Matki Bożej

Pokoju i Pojednania w kościele

przy klasztorze ojców

franciszkanów i podziękowali

za pomyślnie przebyty szlak.

drogę wyruszyło sie-

dem grup pielgrzym-

kowych, niektóre li-

czyły około 150 osób. Tego lata

do Matki Bożej z Bołszowcach

przybyło ponad 1 000 wier-

nych. Wraz ze świeckimi wy-

trwale kroczyli ich duszpa-

sterze, siostry zakonne oraz

seminarzyści Wyższego Semi-

narium Duchownego św. Józefa

we Lwowie. Taki wzrost liczby

pielgrzymów po latach nazna-

czonych najpierw pandemią,

a teraz wojną, staje się już dobrą

tradycją pielgrzymek do Boł-

szowiec i budującym znakiem

dla Kościoła i kraju.

IKONA MATKI BOŻEJ POKOJU I POJEDNANIA

człowiek, który powierzył swo- Najświętszej Maryi Panny w oł-

je życie Dziewicy Maryi, nigdy

nie zgubi drogi do Chrystusa.

W tym roku uroczystości

tarzu głównym kościoła.

Franciszkanie konwentualni

opiekują się sanktuarium Mat-

w Bołszowcach uświetnił mu- ki Bożej Pokoju i Pojednania od

zycznie chór i orkiestra ADM 1990 roku. Rozpoczęli odbudowę

Orchestra. Chórzyści i muzycy kościoła po ogłoszeniu niepod-

z różnych paraﬁi i miast Ukra- ległości Ukrainy. Od 2001 roku

iny pomogli stworzyć atmos- kościół w pełni wznowił swoją

ferę modlitwy. Na zakończenie

Mszy świętej metropolita jesz- nownie zaczęli przybywać piel-

cze raz podziękował wszystkim

działalność i od tego czasu po-

ABP MIECZYSŁAW MOKRZYCKI

Opiekun sanktuarium w Boł-

szowcach, o. Marian Melnyczuk

OFMConv, witał pielgrzymów na

progu z uśmiechem, modlitwą

i wodą święconą, a jako dobry

gospodarz gościnnie przyjmo-

wał wszystkich, którzy przybyli

do Matki Bożej z dalekiej drogi.

Droga ta była nie tylko długa,

ale także naznaczona częstymi

zmianami pogody. Warto jednak

zauważyć, że wszystkie grupy

grzymi, aby oddać cześć Matce

Bożej z Bołszowiec. Cudowny

z nas – i w ten sposób Mary- pielgrzymom, którzy odważyli

na Ukrainie – 25. rocznicę

pielgrzymki papieża Jana

Pawła II do Kiowa i Lwowa.

(…)

ja stała się Matką wszystkich

wierzących. Na tej podstawie

możemy śmiało stwierdzić, że

się wyruszyć w tę duchową po- obraz Matki Bożej pod koniec II

dróż do Maryi, prosząc o pokój

dla Ukrainy. – Kiedy na was

wojny światowej został wywie-

ziony do Polski i obecnie znaj-

duje się w kościele św. Katarzy-

ny w Gdańsku. W Bołszowcach

znajduje się natomiast jego kopia.

Ks. Wojciech Bukowiec, pro-

Matka Boża jest Matką Kościoła patrzę – moje serce przepełnia

Roku Najświętsze- na Ukrainie. Jest Matką w na- radość i wielkie wzruszenie.

–

go Serca Pana Jezusa na nowo

odkrywamy, że Matka Boża

prowadzi nas do szczególnego

szych rodzinach, dla naszych Dlatego dzisiaj, tak jak co roku,

dzieci, dla młodzieży, jest Matką

żołnierzy, chorych, uchodźców,

chcę wam wszystkim powie-

dzieć: drodzy pielgrzymi, bar- boszcz ze Stryja podziękował

spotkania z Najświętszym Ser- wszystkich, którzy cierpią du- dzo was kocham!

wszystkim, którzy brali udział

pielgrzymkowe zgodnie stwier- cem Jezusa. Prowadzi nas pod

dziły: w tym roku pokonanie

drogi było znacznie łatwiejsze ła szczególnej bliskości z Ser- szowiec uczy nas przebaczać,

chowo, moralnie i ﬁzycznie. (…)

krzyż, gdzie sama doświadczy- Niech więc Matka Boża z Boł- nej wdzięczności wobec ojców

Ponadto, na znak szczegól- w pielgrzymce pieszej do Matki

Bożej w Bolszowcach. – Dzię-

franciszkanów za troskę o sank- kuję tym, którzy w trudzie dro-

niż w dwóch poprzednich la- cem swojego Syna, które zostało

uczy zaufania i prowadzi nas

do Serca swojego Syna. A my,

tuarium Matki Bożej Pokoju

i Pojednania oraz za ich wkład

w rozwój Kościoła na Ukrainie

gi podążali do Matki Bożej oraz

tym, którzy w sposób ducho-

wy nam towarzyszyli. Dzię-

tach. Nawet grupa ze Stryja,

która w drodze do sanktuarium

traﬁła w potężną ulewę i piel- strzegali w tej scenie narodziny

grzymi dotarli przemoczeni do

suchej nitki, przyjęła ten fakt

jako błogosławieństwo.

przebite włócznią.

Nauczyciele Kościoła do- wraz ze świętym Janem Pawłem

II, który codziennie powtarzał:

Kościoła. Święty Augustyn pi- „Totus Tuus – cały jestem Twój,

sał, że kiedy Chrystus rzekł do

ucznia Jana: „Oto Matka twoja”,

wtedy powierzył Ją każdemu

po odbudowie jego struktur, me- kuję z serca wszystkim, którzy

tropolita lwowski podarował przyczynili się do zorganizo-

Maryjo”, zaufajmy Matce Bo- sanktuarium pas św. Jana Paw- wania tego wydarzenia.

żej. Spróbujmy na własnym do- ła II. Relikwia ta będzie prze-

świadczeniu przekonać się, że chowywana obok wizerunku

– Nasza katedralna grupa

Mszy świętej na zakończenie

pielgrzymki przewodniczył ar-

cybiskup Mieczysław Mokrzyc-

ki, metropolita lwowski. Hie-

rarcha każdego dnia pokonywał

część drogi wraz z pielgrzymami,

dzieląc z nimi modlitwę, deszcz

i upał. Ostatni odcinek drogi do

Bołszowiec metropolita poko-

nał wraz z grupą pielgrzymów

z Iwano-Frankiwska.

pielgrzymów dotarła do celu! Do

stóp Matki Bożej Pokoju i Po-

jednania w Bolszowcach. Bogu

niech będą dzięki za ten błogo-

sławiony czas pielgrzymowa-

nia, wspólnej modlitwy, radości

i przezwyciężania trudności,

kaprysów pogody i zmęczenia

– powiedział ks. Roman Broda.

Mościsk do Bołszowiec

przybyła również III piel-

grzymka rowerowa.

W homilii wygłoszonej pod-

czas Mszy świętej arcybiskup

2026 roku najważniej-

podkreślił

i czasie odbywa się spotkanie

pielgrzymów:

jakim miejscu

szym wydarzeniem w Bołszow-

cach było uroczyste zawierzenie

Archidiecezji Lwowskiej Naj-

świętszemu Sercu Jezusowemu.

Miejscowość jest również trady-

cyjnym celem Pieszej Pielgrzym-

ki Pokoju i Pojednania oraz Fran-

ciszkańskich Spotkań Młodych.

Umiłowani w Chrystusie

bracia i siostry! Po raz

kolejny nasza Niebieska

Matka gromadzi nas

Sanktuarium

Bołszow-

w swoim sanktuarium

w Bołszowcach.

cach jest jednym z najważniej-

szych zabytków późnobaroko-

wej architektury sakralnej XVII

wieku w zachodniej Ukrainie.

W czasach sowieckich świąty-

nia i klasztor karmelitów uległy

zniszczeniu. A w 2001 roku ko-

ściół przeszedł pod opiekę Zako-

nu Braci Mniejszych Konwen-

tualnych, którzy rozpoczęli jego

odbudowę. Świątyni przywró-

cono rangę sanktuarium.

Przybywamy tu jako

pielgrzymi nadziei,

jak dzieci spieszące do

domu, by odnaleźć pokój

i umocnić się w wierze.

(…) Z woli Opatrzności

Bożej gromadzimy się tu

w szczególnym czasie –

w Roku Najświętszego Serca

Jezusowego. Przypominamy

sobie również i świętujemy

jedną z najpiękniejszych

kart w historii Kościoła

NA PODSTAWIE OTWARTYCH ŹRÓDEŁ

PRZYGOTOWAŁA MARIA BASZA