nr 16 (500) 18–31 sierpnia 2026
6
Wydarzenia
www.kuriergalicyjski.com
z 1724 r. Uczestnicy wycieczki oddali rów-
nież hołd wybitnym postaciom, zatrzy-
Filharmonię Szczecińską, interesujące eks-
pozycje muzealne oraz oczywiście Bałtyk,
mując się przy tablicach pamiątkowych który przywitał podróżników niezwykły-
Przegląd prasy
polskiej
poświęconych Józefowi Kraszewskiemu,
Jarosławowi Dąbrowskiemu oraz Lechowi
Kaczyńskiemu.
Ważnym punktem spaceru krajoznaw-
czego był Cmentarz Katolicki w Żytomie-
rzu, gdzie wspomniano m.in. o rodzinie
mi falami.
– Serdecznie dziękujemy Instytutowi
Rozwoju Języka Polskiego za finansowe
wsparcie projektu, a Stowarzyszeniu Pra-
cownia Innowacji w Szczecinie za wspania-
ły program, gościnność, opiekę oraz możli-
Paderewskich, Juliusza Zarębskiego, ks. wość połączenia nauki z niezapomnianym
na Ukrainie
Andrzeja Fedukowicza oraz innych Pola-
ków, którzy znaleźli miejsce wiecznego
spoczynku na tej nekropolii.
Wizytę kontynuowano w Domu Pol-
skim, gdzie w ciepłej, rodzinnej atmosfe-
rze goście zapoznali się z historią powsta-
wypoczynkiem. Nasi uczniowie wrócili do
domu szczęśliwi, pełni inspiracji i nowych
doświadczeń, a przede wszystkim z ogrom-
nym bagażem pięknych wspomnień – mówi
Zofia Michalewicz, prezes Towarzystwa
Kultury Polskiej Ziemi Zdołbunowskiej.
WIKTORIA LECH
OPRACOWAŁ
pamiątkach, literaturze, a przede wszyst- zwany Cmentarzem Orląt Lwowskich. Jest
KRZYSZTOF SZYMAŃSKI
kim w pamięci ludzi. Aby je zrozumieć, nie to autonomiczna część nekropolii Łycza- nia placówki oraz jej bieżącą działalnością.
wystarczy jednak przeczytać o nim w pod- kowskiej i jeden z najważniejszych pol- Dziękujemy Polakom z Romanowa za przy-
MONITOR WOŁYŃSKI
Za wolną Polskę i wolną
Ukrainę. Hołd polskim
żołnierzom w Kiowie
ręczniku. Trzeba zobaczyć miejsca, w któ- skich cmentarzy wojennych.
jazd oraz za tak pięknie i owocnie spędzo-
ny wspólnie czas!
rych ta historia się wydarzyła.
Kolejnym ważnym punktem projektu
Harcerski obóz w sercu
Z takiego właśnie założenia powstał była Żółkiew, jedno z najbardziej znaczących
Utrzymanie Domu Polskiego w Żyto- Karpat
mierzu jest dofinansowywane ze środków
nowione rozkazem Ministra Spraw Woj- skierowany do młodzieży Polskiej Sobot- Ukrainie. Miasto zostało założone pod ko- Kancelarii Senatu w ramach konkursu „Se- dla grupy zuchów, harcerzy i wędrowników
skowych gen. Stanisława Szeptyckiego niej Szkoły w Kijowie oraz Zespołu Pieśni niec XVI wieku przez hetmana Stanisława nat – Polonia 2026” za pośrednictwem Sto- z Równego, Zdołbunowa i Kostopola. W oto-
Żółkiewskiego jako zaplanowany ośrodek warzyszenia „Wspólnota Polska”.
Święto Wojska Polskiego zostało usta- projekt „Śladami polskości w Ukrainie ”,
miejsc polskiego dziedzictwa na zachodniej
W sierpniu Karpaty stały się domem
nr 126 z 4 sierpnia 1923 roku. W rozkazie
napisano:
i Tańca „Polanie znad Dniepru”. Była to
czeniu malowniczych szczytów, gęstych
lasów i czystego powietrza młodzież z Har-
cerskiego Hufca „Wołyń” spędziła niezapo-
mniane chwile, wypełnione nauką, zabawą
i odkrywaniem uroków górskiej natury.
Każdy dzień zaczynał się od modlitwy,
druga odsłona przedsięwzięcia. Po ubie- rezydencjonalny. Jego układ urbanistycz-
głorocznej podróży na Tarnopolszczyznę ny – z zamkiem, rynkiem i kolegiatą – był
SŁOWO POLSKIE
„W dniu tym wojsko i społeczeństwo
czci chwałę oręża polskiego, której uoso- tym razem uczestnicy wyruszyli do obwo- inspirowany renesansowymi założeniami Polski student traci bystrość
bieniem i wyrazem jest żołnierz. W roczni- du lwowskiego, aby poznać polskie dzie- miejskimi. Później Żółkiew stała się ulubioną
cę wiekopomnego rozgromienia nawały dzictwo Borysławia, Drohobycza, Lwowa
bolszewickiej pod Warszawą święci się
pamięć poległych w walkach z wiekowym
wrogiem o całość i niepodległość Polski”.
Od 1992 roku Święto Wojska Polskie- miejsc łączyć z nauką języka polskiego, hi- czątku XVII wieku, stała się mauzoleum
go ponownie obchodzone jest 15 sierpnia, storią, kulturą, pracą zespołową i refleksją
w rocznicę zwycięskiej Bitwy Warszaw- nad własną tożsamością.
umysłu – wyniki badań
naukowców są bezlitosne
rezydencją króla Jana III Sobieskiego.
Najważniejszym zabytkiem pozostaje
i Żółkwi. Nie była to jednak klasyczna
Brytyjskie czasopismo „The Econo- następnie odbywał się uroczysty apel
wycieczka krajoznawcza. Program zo- kolegiata św. Wawrzyńca. Ufundowana mist” opublikowało analizę międzynaro- w pełnym umundurowaniu, który jedno-
stał skonstruowany tak, aby poznawanie
przez Stanisława Żółkiewskiego na po- dowych badań kompetencji młodzieży
studenckiej prowadzonych przez Survey
rodowym Żółkiewskich i Sobieskich oraz of Adult Skills. W badaniach udział wzięli
swoistym Panteonem Oręża Polskiego. studenci do 35. roku życia uczęszczający
W jej wnętrzu znajdowały się monumen- na uczelnie. W wyniku badań ustalono,
talne przedstawienia zwycięstw wojsk że co piąty polski student ma trudności
czył społeczność i mobilizował do działa-
nia. Harcerskie techniki były nieodłączną
częścią obozowego życia. Młodzież uczyła
się terenoznawstwa, udzielania pierwszej
pomocy, wiązania węzłów oraz bezpiecz-
nego poruszania się po górach. Te praktycz-
skiej z 1920 roku, będącej przełomowym
momentem wojny polsko-bolszewickiej był Borysław, którego historia w XIX i na
Pierwszym ważnym punktem na trasie
i określanej mianem „Cudu nad Wisłą”.
początku XX wieku została w dużej mierze
polskich – m.in. pod Kłuszynem, Cho- ze zrozumieniem czytanego tekstu i nie- ne umiejętności, zdobywane pod czujnym
Co roku 15 sierpnia w całej Polsce od- związana z rozwojem przemysłu naftowe- cimiem, Wiedniem i Parkanami. To właśnie
skomplikowanymi operacjami myślowymi.
W Niemczech czy we Francji odsetek
ten oscyluje poniżej 5 proc. a Polska z wy-
okiem instruktorów i młodej kadry, budo-
wały pewność siebie i uczyły współpracy.
Harcerski obóz to nie tylko musztra
i wędrówki. Młodzież miała również czas
na rozwijanie kreatywności. Była to do-
skonała okazja do wyciszenia się, wymia-
ny pomysłów i integracji grupy.
Odbył się również wieczór talentów,
podczas którego każda drużyna prezento-
wała piosenki. Był dzień sportowy, gdzie
bywają się uroczystości upamiętniające
żołnierzy poległych w obronie ojczyzny.
W kościołach odprawiane są Msze święte
w ich intencji, na cmentarzach odbywają
go. W okresie międzywojennym miasto na- w Żółkwi szczególnie mocno można zoba-
leżało do najważniejszych ośrodków prze- czyć, jak architektura, pamięć rodzinna,
mysłu naftowego II Rzeczypospolitej. Dla historia wojskowości i kultura polityczna nikiem 21 proc. znalazła się w niechlubnej
uczestników projektu szczególne znacze- dawnej Rzeczypospolitej tworzą jeden czołówce państw dotkniętych głupotą
się Apele Poległych, a przed Grobem Nie- nie miało jednak nie tylko poznanie histo- wspólny przekaz.
znanego Żołnierza w Warszawie, z udzia- rii „czarnego złota”, ale także odkrywanie Dla młodzieży była to jednocześnie
ważna lekcja o tym, że polskie dziedzictwo
uniwersytecką.
Zamiast kształcić elity intelektualne,
profesorowie zmuszeni są nadrabiać ele-
łem najwyższych władz państwowych,
odbywa się uroczysta zmiana warty. Świę-
codziennego wymiaru polskiej obecności.
W „Karpackiej Chacie” Sergiusza Selan- nie kończy się na Lwowie. Jest obecne rów- mentarne braki ze szkoły podstawowej.
to Wojska Polskiego oraz 106. rocznicę Bi- tiewa młodzież mogła zobaczyć dawne fo- nież w mniejszych miastach – w ich ukła- Studenci miewają kłopoty ze wskazaniem
twy Warszawskiej upamiętniono również
w Kijowie.
Z tej okazji przedstawiciele Ambasa- kańców regionu. Wśród zachowanych pa-
dy Rzeczypospolitej Polskiej, Ataszatu miątek znalazły się świadectwa obecności
Obrony oraz Wydziału Konsularnego RP
w Kijowie odwiedzili miejsce szczególnie
tografie, dokumenty, wyposażenie domów
i przedmioty związane z życiem miesz- kach, nekropoliach i lokalnych tradycjach.
dzie urbanistycznym, świątyniach, zam- sąsiadów Polski, nie odróżniają podstawo- uczestnicy brali udział w różnych katego-
wych pojęć historycznych, a dłuższy tekst
Jednym z najważniejszych założeń pro- publicystyczny czy akademicki wywołuje
riach: kocoball, sztafety, zabawy z piłką.
Harcerze zwiedzili też Muzeum Instrumen-
jektu było odejście od traktowania historii
jako zbioru dat i nazwisk. Młodzież uczy- nu rzeczy jest masowy odpływ studentów
ła się języka polskiego, ale jednocześnie po pierwszym roku – wielu odpada przy
u nich bezradność. Skutkiem takiego sta- tów Ludowych w Wierchowinie, gdzie po-
polskich rodzin, ich kultury i codzienności.
Z Borysławiem historycznie związany
znali dźwięk trembity, drymby, cymbałów,
dud i rogu pastuchów, a także udali się do
związane z polskim orężem – Kwaterę Żoł- jest Drohobycz – miasto, którego dzie- poznawała miejsca, w których polszczy- pierwszym zderzeniu z jakimkolwiek real- Parku Nauki w Bukowelu.
nierzy 1. Dywizji Legionów na Cmentarzu
Bajkowa. Złożyli tam kwiaty i oddali hołd
114 żołnierzom Wojska Polskiego, którzy
spoczywają na tej kwaterze, poległym
dzictwo ma charakter wielokulturowy.
W okresie międzywojennym Polacy, Ukra- znawała kulturę poprzez taniec, muzykę
ińcy i Żydzi stanowili znaczące części jego
mieszkańców. Był to jednocześnie jeden
zna była językiem codziennego życia. Po- nym wymaganiem merytorycznym.
Głównym punktem programu były
Wszechobecne smartfony, algorytmy oczywiście wyprawy w góry. Harcerze
TikToka skracające czas skupienia do kil- przemierzali górskie szlaki, podziwiając
i wspólne działania. Historię odkrywała
poprzez architekturę, nekropolie, doku- kunastu sekund oraz bezkrytyczne posłu- widoki zapierające dech w piersiach i po-
giwanie się narzędziami generatywnego znając fascynującą przyrodę Karpat. Zdo-
w walkach z bolszewikami w maju i czerw- z ważnych ośrodków przemysłu nafto- menty i spotkania z ludźmi.
cu 1920 roku.
W uroczystości uczestniczyli również
przedstawiciele społeczności polskiej Kijo-
wa i obwodu kijowskiego.
– Bardzo dziękuję państwu za udział
w dzisiejszych uroczystościach. Szczegól- fika i nauczyciela, którego twórczość na
nie chciałbym podziękować wszystkim
osobom, które na co dzień opiekują się
polskimi grobami na cmentarzach Ukra- rozległą mapę, Lwów pozostaje jednym
iny, dbając o pamięć o tych, którzy odeszli.
W tym szczególnym dniu spotykamy się
przy grobie, który jest symbolem naszej
pamięci i szacunku dla minionych pokoleń.
wego i petrochemicznego województwa
lwowskiego.
Drohobycz jest również miejscem kazało, że polskie dziedzictwo na Ukrainie
szczególnie ważnym dla polskiej kultury jest znacznie bardziej rozległe i różnorod-
za sprawą Brunona Schulza – pisarza, gra- ne, niż może się wydawać osobom, które
Polskie ślady nie są tylko śladami prze- AI zwalniają młodych ludzi z konieczności
szłości. „Śladami polskości w Ukrainie” po- samodzielnego formułowania myśli.
SŁOWO POLSKIE
byli m.in. szczyt Chomiak, Makowycia, co
było dla wielu z nich ogromnym osiągnię-
ciem i powodem do dumy. Wędrówki wy-
magały od nich wysiłku, ale satysfakcja
ze zdobycia kolejnego celu i piękno krajo-
brazów rekompensowały wszelkie trudy.
Wieczorami, gdy słońce chowało się za
górami, harcerze zbierali się wokół ogniska.
Blask płomieni, trzask drewna i gwieździste
niebo tworzyły niepowtarzalną atmosfe-
Letnie warsztaty nad
nie miały okazji go zobaczyć.
Bałtykiem dla dzieci
trwałe związała się z rodzinnym miastem.
Jeżeli polskie ślady na Ukrainie tworzą
Przedsięwzięcie zostało zrealizowane
dzięki finansowaniu Ambasady Rzeczy-
pospolitej Polskiej w Kijowie w ramach
ze Zdołbunowa
Ostatnie dni wakacji okazały się
niezwykle intensywne, pełne radości
z jej najważniejszych punktów. Miasto budżetu Departamentu Współpracy z Po- i niezapomnianych wrażeń dla uczniów
przez stulecia było ważnym ośrodkiem
polskiego życia politycznego, naukowe-
go, artystycznego i kulturalnego. Jego
lonią i Polakami za Granicą.
Szkoły Języka Polskiego działającej przy rę. Młodzież śpiewała harcerskie piosen-
KAROLINA MILENA JERMAK Towarzystwie Kultury Polskiej Ziemi
ki, dzieliła się wrażeniami z całego dnia,
opowiadała historie i snuła plany na przy-
szłość. Te chwile budowały silne więzi mię-
dzy nimi i na długo zapadną w ich pamięci.
Karpacka przygoda dobiegła końca, ale
DZIENNIK KIJOWSKI
Zdołbunowskiej.
To miejsce wyjątkowe – spoczywają tu żoł- dziedzictwo można odczytywać zarówno
nierze, którzy polegli za wolną Polskę i za
wolną Ukrainę. Jesteśmy im winni pamięć
W dniach 17–23 sierpnia 20 uczniów
wyruszyło w podróż do Szczecina, gdzie
uczestniczyło w projekcie dydaktyczno-
poprzez architekturę historycznego cen- Poznawcza wycieczka gości
trum, jak i poprzez konkretne instytucje,
z Romanowa w Żytomierzu
i szacunek – podkreślił podczas uroczysto- świątynie, dzieła sztuki i miejsca pamięci.
Szereg wydarzeń letnich w żytomier-
-kulturalnym „Wiatr w żagle – Letnie warsz- wspomnienia, zdobyte umiejętności i na-
ści kierownik Wydziału Politycznego Am-
basady RP w Kijowie Jan Kalinowski.
Dla młodzieży szczególne znacze- skim Domu Polskim zaczął się od wizyty
taty języka polskiego nad Bałtykiem”.
Projekt został dofinansowany przez
Instytut Rozwoju Języka Polskiego,
a głównym organizatorem wyjazdu było wany przez Harcerski Hufiec „Wołyń” przy
Stowarzyszenie Pracownia Innowacji pomocy ZHR w ramach projektu „Wypoczy-
wiązane przyjaźnie pozostaną z młodzieżą
z Harcerskiego Hufca „Wołyń” na zawsze.
Tegoroczny obóz w Karpatach, zorganizo-
nie miało jednak spotkanie z historią
towarzyskiej członków Romanowskiego
Polskiego Stowarzyszenia Kulturalno-
-Oświatowego. Celem spotkania było
zapoznanie delegacji z Romanowa z klu-
ANDŻELIKA PŁAKSINA na Cmentarzu Łyczakowskim. To jedna
DZIENNIK KIJOWSKI
z najważniejszych nekropolii dla polskiej
historii i kultury. Spoczywają tutaj m.in.
Śladami polskości w Ukrainie
– z Ziemi Tarnopolskiej
na Ziemię Lwowską
Polskie dziedzictwo na terenie dzi- niezwykle cennym zespołem sztuki sepul-
siejszej Ukrainy nie jest zamkniętym roz- kralnej i ważnym miejscem dla historii oraz
działem historii. Jest obecne w architek- kultury Ukrainy.
Maria Konopnicka, Gabriela Zapolska, Ar- czowymi punktami na mapie Żytomierza,
w Szczecinie.
Były to wyjątkowe dni, pełne prak- cerstwa Polskiego na Ukrainie”, został do-
tycznej nauki języka polskiego, nowych finansowany ze środków budżetu państwa
doświadczeń, ciekawych spotkań i no- w ramach zadania publicznego z zakresu
wych znajomości. Uczniowie mieli okazję opieki Senatu RP nad Polonią i Polakami za
nek letni Harcerskiego Hufca „Wołyń” Har-
tur Grottger, Karol Szajnocha czy Seweryn
Goszczyński. Cmentarz jest jednocześnie
które wiążą się z polskim dziedzictwem
historycznym i kulturalnym.
Spacer śladami polskiego Żytomierza
rozpoczął się od miejsca szczególnego
dla każdego Polaka w regionie – katedry
podziwiać: zachwycającą architekturę granicą w 2026 r.
nadmorskiego Szczecina, nowoczesne
turze miast, świątyniach, nekropoliach,
nazwiskach, dziełach sztuki, rodzinnych scem był Cmentarz Obrońców Lwowa,
Jeszcze bardziej poruszającym miej- św. Zofii. Następnie goście z przewodni-
kiem przeszli pod ruiny klasztoru jezuitów
WIKTORIA RADICA
Morskie Centrum Nauki, imponującą
MONITOR WOŁYŃSKI
